Μια διευκρίνηση ασχετα αν εχουμε ατυχήσει με την κασέτα , ο Νούσιας δεν υπήρξε μαθητής του Γ.Μανιάτη απλά συνεργάτης του και μέλος της πρώτης κομπανιας που σχηματίστηκε τότε,ο λόγος είναι οτί ο Βασίλης ήδη έπαιζε καλά το όργανο όταν γνώρισε τον Μανιάτη και είχε ήδη γνωρίσει πολλούς γνωστούς και άγνωστους ρεμπέτες παλαιούς μπουζουξήδες στην αναζήτηση του μέσα στο ρεμπέτικο.Οι διηγήσεις του Βασίλη για τους τελευταίους μουσικούς της παλιάς εποχής που ζούσαν ως τα τέλη της δεκαετία του 70 είναι πολύ σημαντικές και αξίζει κάποιος να τον αναζητήσει.
Έπεσα τυχαία πάνω στο θέμα και έχω την εξής απορία, σχετικά με την τσιμπητη πενιά. Πέρα από τη χρήση της στην κιθάρα, στο μπουζούκι που αναφέρεται ότι οι παλιοί έπαιζαν έτσι, αναφερόμαστε σε αυτό τον τρόπο;
1 «Μου αρέσει»
Oι παλιοί μπουζουξήδες, λέγοντας «τσιμπητό» εννούσαν το στακάτο χτύπημα της πένας, με απουσία και διπλοπενιάς (πρίμο σεγόντο σε καντίνι και μεσάκι μαζί). Εδώ ο Στέλιος εκμεταλλεύεται πολύ τις ανοιχτές και έτσι το ύφος του παιξίματος αλλάζει κάπως. Το χαρακτηριστικότερο ίσως στακάτο παίξιμο είναι το του Μάρκου.
2 «Μου αρέσει»
Και του Τσιτσάνη θα προσέθετα, με το δάχτυλο στο καπάκι να βοηθάει το τσίμπημα.
2 «Μου αρέσει»
Τον όρο “στακατο” που λέτε επεξηγηματικα, δεν είμαι σίγουρος αν τον καταλαβαίνω σωστά, αν και από πολυ καιρό τον διαβάζω.
Αναφέρεστε στον χαρακτηριστικό ήχο που βγαίνει με το σπασιμο του καρπού, όπως παίζει και ο Βραχνάς, έτσι;
1 «Μου αρέσει»
παλια λεγανε και για αβγουλατες πενιες. αυτες ποιες ειναι παλι? τι εννοουσαν?
1 «Μου αρέσει»
Staccato είναι ένας τρόπος παιξίματος που παίζεις τις νότες πιο κοφτές (επισήμως, σαν ένα 16ο να το παίζεις 32ο+παύση 32ου).
Πχ άκου πώς μπαίνει ο Χαλκιάς στο 1.44 μετά την ταξιμάρα:
Αυγουλάτες πενιές υποθέτω θα εννοούνε τις “στρογγυλές”, με μεγάλο όγκο, όπως λέμε πενιά στραγάλι και άλλα ξηροκάρπια.
Πχ ένας πιτσιρικάς κάποτε έκανε αυτό το ταξίμι:
Ωραία τσιμπητή πενιά ακούμε εδώ:
6 «Μου αρέσει»
Φαντάζομαι αρκετοί θα είχαν ανάγκη από επεξήγηση αυτών των όρων, ευχαριστούμε Νίκο!
1 «Μου αρέσει»
και ο ορος ‘‘τσιμπιτη’’ στην κιθαρα, ειναι γενικα το παιξιμο με τα δαχτυλα η το τσιμπημα με τα νυχια οπως στην κλασικη?
Έχει επικρατήσει να περιγράφουμε έτσι γενικά την αυτοσυνοδεια με τα δάχτυλα, αλλά νομίζω αναφέρεται στον τρόπο παιξίματος του Κατσαρού που τσιμπούσε ταυτόχρονα μπάσο με αντίχειρα και καντινι με δείκτη. Φαίνεται στο βίντεο από την συναυλία στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.
παντως απο μια μικρη περιηγηση στο διαδυκτιο νομιζω λυθηκε και το μυστηριο του α.κωστη. φαινεται να ηταν εμπορικη ιδεα του δημητριαδη και ο μπεζος ως ηθοποιος επαιξε τον ρολο του και δημιουργησαν τον κωστη. μου φαινεται οτι και τα τραγουδια μεχρι ενα σημειο πρεπει να ηταν στημενα. τωρα, αυτο το εκανε ως αντιπαλοτητα στην εμπορικη επιτυχια του κατσαρου η επειδη ειχε επιτυχια απλως το μαγκικο ρεμπετικο? η και τα δυο μαζι?
Δε θα το σκεφτόμουν έτσι.
Η επιτυχία του Κατσαρού φέρεται να ήταν μυθική, αλλά όχι τόσο από τις ηχογραφήσεις του. Προφανώς κι αυτές θα συνέβαλαν, αλλά στα ζωντανά του παιξίματα είναι που γινόταν το έλα να δεις. Άλλωστε και στις ηχογραφήσεις του, το πιο χαρακτηριστικό δεν είναι ούτε ότι παίζει την κιθάρα «έτσι» και όχι «αλλιώς», ούτε το ρεπερτόριο, είναι η μουσική του προσωπικότητα, η οποία υποθέτω (και με βάση κάποια βίντεο από ένα λάιβ που έκανε στην Ελλάδα γύρω στα 100 του) ότι ήταν απλώς πτυχή της όλης του προσωπικότητας.
Αυτά δεν τα ανταγωνίζεσαι με μια σειρά δέκα-είκοσι ηχογραφήσεων.
Ο Μπέζος δεν έχω ακούσει να είχε αξιόλογη καριέρα ως μουσικός σε λάιβ στα ρεμπέτικα. Και δε νομίζω να έκανε πράγματα που απλώς δεν έτυχε να τα γνωρίζω: εδώ δημιούθργησε έναν ανύπαρκτο καλλιτέχνη φάντασμα, θα πήγαινε μετά με το ονοματεπώνυμό του και τη φάτσα του να τα παίξει ενώπιον κοινού; Όσο για τις ηχογραφήσεις, κι αυτός βγάζει μια πολύ ιδιαίτερη και έντονη προσωπικότητα μεν, αλλά τελείως διαφορετική.
Το να καθιέρωσε όμως ο Κατσαρός ένα στυλ παιξίματος και μια μόδα και να την ακολούθησε ο Μπέζος, αυτό μπορεί.
Η εικόνα που σχηματίζω από διάφορες πηγές είναι ότι ο διαχωρισμός της κλασικής από την λαϊκή/ακουστική κιθάρα υπήρχε για πολύ ελάχιστους κιθαρίστες πριν το 1940. Υπήρχαν οι δύο τεχνικές, με την πένα και με τα δάχτυλα, αλλά γενικά χρησιμοποιούνταν οι μεταλλικές χορδές γιατί οι εντέρινες ήταν πανάκριβες και δεν άντεχαν όπως μας τα περιγράφει ο Μηλιαρέσης. Και το ρεπερτόριο ήταν λίγο απ’όλα, όπως έχω δείξει και με διάφορες ηχογραφήσεις κομματιών από παλιές παρτιτούρες. Ο Κατσαρός και ο Μπέζος απλά ήταν οι μόνοι που δισκογραφήθηκαν με κιθάρα σόλο αυτοσυνοδευόμενη.
Μετά τον πόλεμο έρχονται οι νάυλον χορδές, μπαίνει ο Φάμπας, ο Μηλιαρέσης και ο Εκμεκτσόγλου σαν δάσκαλοι σε ωδεία, από κοντά και οι οργανοποιοί και δημιουργείται το φαινόμενο «ελληνική κλασσική κιθάρα» όπως το βλέπουμε σήμερα.
1 «Μου αρέσει»
Αν σε κάνω λάθος, ο Μπέζος έπαιζε με πένα συνοδευόμενος από τον Γιώργο Καρρά. Μην ξεχνάμε και τον αγαπημένο μου Γκας Δούσα που έπαιζε με δάχτυλα.
Αυτό το είδος αυτοσυνοδειας εμφανίστηκε στην Αμερική, έχω την εντύπωση ότι έπαιζαν με ο,τι όργανο είχαν εύκαιρο οι μετανάστες εκεί.
Ο Μπέζος έπαιζε κι αυτός τσιμπητή κιθάρα; Σε μερικά κομμάτια, φέρνει, σε κάποια άλλα που έχουν πιο γρήγορες φράσεις, δεν είναι κάπως δύσκολο να βρει τόσο γρήγορα χωρίς πέρα;
Πάντως όσον αφορά τα κομμάτια του Μπέζου, κομμάτια όπως για παράδειγμα Υπόγα απ’ τη μιά και Παραγουάη απ την άλλη, έρχονται αντιφατικά μεταξύ τους. Τώρα αυτό άλλος μπορεί να το θεωρήσει εξαιρετική πρωτοτυπία, άλλος να τον πει κουλ και ότι δεν κολλάει τόσο στα καθαυτά ρεμπέτικα, 'η ακόμη και σαν κοροϊδία εντός εισαγωγικών το όλο ύφος, περί ορέξεως…
Είναι γνωστό ότι το μοναδικό κοινό σημείο μεταξύ του τρόπου με τον οποίον έπαιζε κιθάρα ο Κατσαρός, και του τρόπου που έγραψε ο Μπέζος και οι φίλοι του κιθαρίστες (του μετέπειτα σχήματος Άσπρα πουλιά) τα ρεμπετικοειδή που προορίζονταν για την αμερικάνικη αγορά, είναι ότι και οι δύο χρησιμοποίησαν κιθάρα.
Περισσότερα εδώ, σελ. 27 – 35
3 «Μου αρέσει»
εγω νομιζω οτι επαιζε με τα δαχτυλα ο μπεζος. η ειχε νυχια η φοραγε πενακια. εχω δει κιθαριστες να παιζουν συρματινες χορδες με νυχια και ακουγοντας τωρα τις ηχογραφησεις του μπεζου και τα τριηχα που κανει, μου ακουγονται το ιδιο. χωρια που πρεπει να παιζει και καποιες μπασες, ενω η δευτερη κιθαρα ειναι διακριτικη μονο στα ακορντα. δλδ μπασο και ακορντο. επισεις ακουγοντας και τα αλλα τραγουδια που παιζει σαν κωστας μπεζος, φαινεται καθαρα το ηθοποιηστικο στυλ του. αρα και στα ρεμπετικα πηρε το ρολο του βαρυμαγκα με αλλη φωνη. αλλωστε επισημα σε αυτα τα ρεμπετικα ειναι πλεον ο α.κωστης και οχι ο μπεζος. δλδ καποιος που στην πραγματικοτητα δεν υπηρξε ποτε βεβαια. ο πραγματικος μπεζος ειναι αυτος που ακουμε στους αλλους δισκους. σε φωτογραφιες φαινεται οτι επαιζε και ο ιδιος ξαπλωτη σλαιντ κιθαρα. τελικα πρεπει να ειχε μεγαλη απηχηση του στυλ του κατσαρου με την κιθαρα, για να βγουνε μετα ο δουσας και ο υποτιθεμενος α. κωστης. παραδειγμα κι εκεινος ο δισκος με τον υποτιθεμενο νωντα σγουρο… παντως αυτοι οι δυο ειχαν καλυτερη τεχνικη. πρεπει να επαιζαν με νυχια η με πενακια, ενω ο κατσαρος επαιζε με την ακρη του δαχτυλου αλα τζον λι χουκερ στυλ. τελειως δικο του στυλ ομως. πραγμα που το ανεφερε και ο ιδιος, οτι μελετησε την κιθαρα εντελως πρακτικα. αλλα μουσικα ο μπεζος ηταν ανωτερος και απο τον κατσαρο και απο τον δουσα. νομιζω οτι απλα ηρθαν σε επαφη με τον δημητριαδη, και σαν επαγγελματιας-επιχειρηματιας ο δημητριαδης, του ειπε θελω αυτο. ο μπεζος εκανε την δουλεια του, πληρωθηκε ειτε ως σεσιον, ειτε με ποσοστα, δεν ξερω αν εχουν βρεθει τα λογιστικα αρχεια, και αυτο ηταν ολο. αλλωστε ο κατσαρος τον αναφερει τον δημητριαδη ως πανεξυπνο σμυρνιο.
1 «Μου αρέσει»
Δεν είμαι και τόσο σίγουρος…
Ναι, αλλά αυτό το «αυτό» ήταν «Θέλω ρεμπέτικα» και όχι «θέλω κιθάρα τύπου Δούσια ή Κατσαρού». Ο Δημητριάδης ήξερε φυσικά απ’ έξω την (ελληνο-) αμερικάνικη αγορά και ήξερε, επίσης, ότι αν καταφέρει να βρεί κάτι κατάλληλο, στην Ελλάδα πρέπει να το ψάξει. Και πράγματι, του το βρήκε ο αδερφός του που ήξερε για τον Μπέζο ως συνάδελφος σε εφημερίδες.
Υ.γ. Κων/λίτες ήταν ο Τέτος (Θεόδοτος) Δημητριάδης και ο αδερφός του Φωκίωνας, ο γνωστός σκιτσογράφος των εφημερίδων, όχι Σμυρνιοί. Φυσικά για τον Κατσαρό αυτές οι διαφορές ήταν ψιλά γράμματα…
1 «Μου αρέσει»
δε νομιζω να ειχε και τοση σχεση με την μαγκια ο μπεζος, ισως ξοφαλτσα οπως και πολυς αλλος κοσμος. οπως και οι ηθοποιοι της επιθεωρησης. το θεμα ειναι παντως οτι λυθηκε και αυτο το μυστηριο. πισω απο τον α.κωστη κρυβοταν μια εμπορικη συνεργασια. μια διορθωση… το πρωτο στουντιο στην ελλαδα εγινε το 36’ στις εγκαταστασεις της κολουμπια. μεχρι τοτε ηχογραφουσαν σε αιθουσες η δωματια ξενοδοχειων.
1 «Μου αρέσει»
Ίσως να είχε περισσότερη σχέση απ’ ότι νομίζουμε. Σύχναζε στα ίδια στέκια με τον Τεύκρο Ανθία όταν ο Ανθίας ήταν αιθερομανής, και υπάρχει αναφορά σε μεταθανάτιο άρθρο του Δημήτρη Νίτσου για τον Μπέζο , για ολέθριο βίτσιο που τον παρέδωσε θύμα στη φυματίωση, και για τεχνητούς παραδείσους, παρατίθεται στην «ελληνική κιθάρα στις 78 στροφές» των Κουρούση-Κοπανιτσάνου.
2 «Μου αρέσει»