Αν και το «κάπως» ακούγεται ειρωνικό (και δεν καταλαβαίνω τον λόγο, αφού εσύ είσαι ο νικητής). Θα σου το εξηγήσω όσο γίνεται πιο συνοπτικώς, γιατί είναι τεράστιο θέμα, όπου διήρκεσε ακριβώς 67 χρόνια μαχών με πολλούς νεκρούς και απ’ τις 2 πλευρές.
Σε αυτά που θα σας παραθέσω υπάρχουν 2 αντιμαχόμενα μέρη. Οι Αθηνιώτες και οι Φερτοί. Οι μεν Αθηνιώτες χωρίζονταν σε 4 ομάδες:
1. Καστρινοί. Όπου αυτοί χωρίζονταν σε: α) Ελληνόφωνοι Αθηνιώτες με ποσοστό πάνω απ’ το 75% (των καστρινών), β) ελληνόφωνοι Αρβανίτες (κυρίως οι Γκάγκαροι*) και γ) αλβανόφωνοι Αρβανίτες (κυρίως στην Πλάκα).
2. Ξωτάρηδες. Όπου αυτοί χωρίζονταν σε: α) ελληνόφωνοι Αθηνιώτες (σχεδόν σε όλα τα χωριά περιξ της Αθήνας (Δράκος (Περέας), Σεπέτη, Ραβείσι, Ράμνες, Μπύθουλας, Ζωφρέα (Νοζέα), Πανακοτά, Αμπελόκηποι, Κακουρι(!)άνοι κ.α.), β) ελληνόφωνοι αρβανίτες (Καρα Μεμέτ, Δράκος (Περέας), Κερατζίνι και γενικά χωριά του Αγριμείου), γ) Αλβανόφωνοι αρβανίτες (Καρά Μεμέτ, Καμάρισα Αθήνας κ.α.) και δ) αλβανόφωνοι Αθηνιώτες (Δραγουμάνου κ.α.)
3. Λοιποί Αττικιώτες. Όπου αυτοί χωρίζονταν σε: α) αλβανόφωνοι Αττικιώτες (κυρίως σε Μαρούσι, Μενίδι, Κουκουβάουνες, Κηβισέα κ.α.) σε πολύ μεγάλο ποσοστό, β) αλβανόφωνοι αρβανίτες (κυρίως σε Μπερχάμι, Σπάτα, Λιόσια, Λιόπεσι, Κερατέα, Κορωπί, Κουβαράς κ.α.), γ) ελληνόφωνοι Αττικιώτες (Πικέρμι, Λεωντάρι, Κηβισέα, Βαρυμπόμπη κ.α.) και δ) ελληνόφωνοι αρβανίτες (Μπέη Σεφέρ, Βαρυμπόμπη κ.α.).
4. Άλλοι. Όπου αυτοί χωρίζονταν σε: α) προεπαναστατικοί Βλάχοι και Σαρακατσαναίοι (Τρελ(ι)ώτες) που είχαν τα χειμάδια τους εντός του ναχιγέ της Αθήνας, β) προεπαναστατικοί Κιουλέδες (κυρίως Νέγροι), γ) προεπαναστατικοί Μουσταμίνηδες (ελάχιστοι).
Το κοροϊδευτικό όνομα όλων αυτών ήταν «Γκάγκαροι».
Οι δε Φερτοί χωρίζονταν σε:
1. Έλληνες του εξωτερικού, νησιώτες ή μη, κυρίως από Θράκη (οι περισσότεροι όλων), Ήπειρο και Μακεδονία. Αυτοί ήταν κυρίως πλούσιοι με μεγάλη δύναμη. Η ομάδα αυτή είναι πληθυσμιακά μεγαλύτερη απ’ την επόμενη τουλάχιστον έως το 1850. Το κοροϊδευτικό όνομα αυτών ήταν «Μπουρτζοβλάχοι».
2. Ηπειρωτικοί Έλληνες του εσωτερικού, από Μωρέα και λοιπή Λιβαδειά (Στερεά Ελλάδα), οι οποίοι είναι κυρίως φτωχοί. Το κοροϊδευτικό όνομα αυτών ήταν «Καράβλαχοι».
3. Νησιώτες Έλληνες του εσωτερικοί. Το κοροϊδευτικό όνομα αυτών ήταν «Τρατάρηδες».
4. Βαυβαροί. Κυρίως Βαυβαροί, αλλά όχι μόνον. Το κοροϊδευτικό όνομα αυτών ήταν «Κουτόφραγκοι», αλλά επειδή τους φοβόντουσαν όλοι, τους αποκαλούσαν συνήθως «Μπαυαρέζους».
*: Οι Γκάγκαροι ήταν οι ικανότεροι και πιο ανυπότακτοι Αλβανοί στραντιώτι των Βενετών. Αυτοί, μετά τον Γ΄ Βενετοτουρκικό (1540) πόλεμο, απολύθηκαν απ’ τους Βενετούς και έμειναν Βαγκάριοι (=στραντιώτι χωρίς στρατιωτική μίσθωση). Έτσι ξώμειναν στο Ναύπλιο, όπου μία γενεά μετά έπαναστάτησαν. Έτσι οι Τούρκοι, αποφάσισαν να τους εξορίσουν όπου με ένα ειρηνικό τέχνασμα μεταξύ των ετών 1571~1579 τους έστειλαν σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο της Αττικής (κυρίως Αθήνα, Μαρούσι κ.α., αλλά και εκτός (κυρίως στα Σπάτα κ.α.). Αυτοί σκληροί όπως ήταν αποτέλεσαν μία τάξη μόνοι τους, μπορώ να πω ότι πλασαρίστηκαν μεταξύ των Αθηνιωτών αρχόντων και των Νοικοκυραίων. Με τον καιρό άλλαξαν γλώσσα, αλλά τους πρόδιδαν τα επίθετά τους (π.χ. Λιάπης).
Σας δίνω λοιπόν συνοπτικώς το χρονολόγιο:
05/1832: Η Αντιβασιλεία δίνει εντολή στους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Εδουάρδου Σάουμπερτ να εκπονήσουν ένα νέο σχέδιο της πόλεως των Αθηνών βασισμένο στην ως τώρα οικειοθελή εργασία τους.
12/1832: Οι Αρχιτέκτονες Σταμάτης Κλεάνθης και Εδουάρδος Σάουμπερτ καταθέτουν το νέον σχέδιο της πόλεως των Αθηνών. Το σχέδιο αυτό καταπατά τις περιουσίες των ντόπιων, Ελληνόφωνων και Αλβανόφωνων, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι η Αττικιώτες σήκωσαν ένα απ’ τα μεγαλύτερα βάρη του πολέμου έχοντας πάνω από το 25% του πληθυσμού τους νεκρούς (γι’ αυτό σπανίως συναντάτε όχι μόνον γνήσιους Αθηναίους, αλλά και Αττικιώτες εν γένει)
25/01/1833: Ο Όθωνας φτάνει στο Ναύπλιο.
03/06/1833: Οι Αθηναίοι, γνωρίζοντας τις σκέψεις της Αντιβασιλείας και των πλουσίων Ελλήνων (κυρίως του εξωτερικού (Μπουρτζόβλαχοι)), ότι θέλουν να μεταφέρουν την πρωτεύουσα της Ελλάδος στην Αθήνα, αλλά και τα απαράδεκτα σχέδια των Κλεάνθη και Σάουμπερτ, και στέλνουν επιστολή όπου παρακαλούν (γλείφουν θα έλεγα εγώ) την Αντιβασιλεία να δεχτεί να γίνουν Πρωτεύουσα (λες και αυτή είχε άλλα σχέδια), απαιτώντας όμως και τις δίκαιες αποζημιώσεις. Υπάρχουν 7 σχετικά άρθρα που δεν είναι ανάγκη να αναφέρω. Οι Αθηναίοι συνοπτικώς σκέφτηκαν ως εξής: Αν είναι να γίνουμε πρωτεύουσα, κάτι που δεν επιθυμούμε, αν μας αποζημιώσουν στο ακέραιο, ίσως και να αξίζει να γίνουμε, διότι έτσι θα μας φτιάξουν τα σπίτια και τα μαγαζιά μας. Έτσι ψευδώς τα δηλώνουν όλα ερείπια, αφού η επιτροπή 4 μήνες σχεδόν μετά θα βρει πολλά όρθια (≈600), ή έστω επιδιορθωμένα (αρχαιολογικό δελτίον 1929).
29/06/1833: Εγκρίνεται το σχέδιο της νέας πόλεως των Αθηνών των αρχιτεκτόνων Σταμάτη Κλεάνθη και Εδουάρδου Σάουμπερτ, με ελαφρές μόνον τροποποιήσεις.
07/1833: Αρχίζει η εφαρμογή, χωρίς καμία κωλυσιεργία, του σχεδίου της νέας πόλεως των Αθηνών των αρχιτεκτόνων Σταμάτη Κλεάνθη και Εδουάρδου Σάουμπερτ. Έτσι ξεκινά αρχικώς η χάραξη των προβλεπόμενων οδών και πλατειών και οι επισημάνσεις και εκτιμήσεις των ρυμοτομούμενων οικιών και οικοπέδων. Τότε και μόνον τότε οι κάτοικοι καταλαβαίνουν, τι ζημιά θα υποστούν και μάλιστα με τον Χειμώνα να έρχεται. Ξεσπάνε ταραχές στην Αθήνα. (Τραυλός).
08/1833: Παύουν οι ταραχές και ξεκινάνε οι διαβουλεύσεις μεταξύ της κυβερνήσεως και της Αθηναϊκής γερουσίας.
30/08/1833: Υπογράφεται και από τα 2 μέρη (Επιτροπή και Αθηναϊκή Γερουσία) συμφωνητικό, όπου καταγράφονται σε κάθε οικόπεδο, το εμβαδόν, τα πηγάδια, οι λάκκοι, οι φούρνους κ.λπ. καθώς και όλα τα γερά κτήρια εντός του οικοπέδου (σπίτια κ.λπ.). Εξαιρούνται τα ημιγκρεμισμένα κτήρια (δεν θα λογιστούν ως κτήρια) καθώς και η άκτιστη οικοδομική ύλη τα οποία θα δοθούν στους ιδιοκτήτες τους (ως οικοδομική ύλη). Τέλος δηλώνεται ότι ερωτήθηκαν οι πλείστοι των νοικοκυριών (με το όπλο στην κεφαλή) και άπαντες απάντησαν ότι: «Ευχαρίστως παραχωρούμεν εις τον Βασιλέα μας τας οικίας μας, …»
15/10/1833: Η κυβερνητική Επιτροπή μαζί με την Αθηναϊκή επιτροπή επικυρώνουν την καταμέτρηση και τις αποζημιώσεις ανά θιγόμενο κάτοικο (Αρχαιολογικό δελτίον 1929).
16/10/1833: Η Αθηναϊκή γερουσία επικυρώνει την καταμέτρηση και τις αποζημιώσεις ανά θιγόμενο κάτοικο (Αρχαιολογικό δελτίον).
11/1833: Απορρίπτεται η υλοποίηση του σχεδίου της νέας πόλεως των Αθηνών των αρχιτεκτόνων Σταμάτη Κλεάνθη και Εδουάρδου Σάουμπερ.
10/01/1834: Η κυβέρνηση προετοιμάζεται να χτυπηθεί με τους Αθηνιώτες σε έναν ακήρυχτο πόλεμο και έτσι ως πρώτο βήμα καταργεί τον θεσμό της Δημογεροντίας (Φ.Ε.Κ.), ώστε να μειώσει την συνοχή των Αθηνιωτών.
18/09/1834: Η αντιβασιλεία υπογράφει το Διάταγμα της μεταφοράς της Πρωτεύουσας απ’ το Ναύπλιο στην Αθήνα (Φ.Ε.Κ.). Ακόμη την ίδια ημέρα εγκρίνεται και το νέο σχέδιο της νέας πόλεως των Αθηνών του Σάξονα, Λέο Φον Κλέντζε, το οποίο είναι αρκετά πιο μετριοπαθές απ’ το προηγούμενο. Αυτή είναι και η τελευταία κυβερνητική υποχώρηση.
10/1834: Καταφθάνουν τα στρατιωτικά σώματα και οι διοικητικές αρχές καθώς ξεκινάνε και οι απαλλοτριώσεις. Είναι αναμενόμενο να ξεκινήσει και απ’ τους Αθηνιώτες 2ος κύκλος ταραχών, όπου είναι ιδιαίτερα αιματηρός.
11/1834: Πλησιάζει η μέρα της ελεύσεως του Όθωνος. Οι Αθηνιώτες ανακοινώνουν μονομερώς εκεχειρία, ελπίζοντας σε κάποια συμφωνία με την έλευση του Βασιλέως.
11/1834 (ή 02/1835)~07/1835: Κατεδαφίζεται το τοίχος του Χατζή Αλή Χασεκή, το οποίο είχε κατασκευαστεί με πολύ κόπο απ’ τους Αθηναίους μόλις το 1778 αν και είχε υποστεί σοβαρές ζημιές το 1826. Η κατεδάφιση του τοίχους έχει, πέρα από λειτουργική σημασία (κοντινή οικοδομική ύλη για διάφορα κοντινά δημόσια κτήρια), και συμβολική σημασία.
01/12/1834: Ο Όθωνας φτάνει στην Αθήνα.
01/1835: Η αντιβασιλεία δεν έχει διάθεση για άλλη υποχώρηση, οι απαλλοτριώσεις συνεχίζονται, οι δε Αθηνιώτες βλέπουν να μένουν σε αντίσκηνα τον Χειμώνα και παίρνουν ξανά τα όπλα, ξεκινώντας 3ο κύκλο ταραχών. Οι Βαυβαροί με την βοήθεια Ελλήνων στρατιωτών απωθούν τους Αθηνιώτες στα βουνά. Οι Αθηνιώτες εγκλωβίζονται σε πύργους και καίγονται ζωντανοί. Όσοι επιβιώνουν συλλαμβάνονται, ξυλεύονται και φυλακίζονται σε άθλιες συνθήκες, οι οικογένειές τους διώχνονται απ’ τα σπίτια τους, αποτέλεσμα την πλήρη φτωχοποίησή τους, τον κοινωνικό αποκλεισμό απ’ τους Φερτούς. Οι Αθηνιώτες μαζεύονται σε συγγενικά σπίτια κυρίως στου Ψυρρή και στου Βωρέα. Ξεκινά ο κουτσαβακισμός, όπου ο πόνος τους καταγράφεται στα μουμούρικα άσματά τους (πρόγονος των ρεμπέτικων). Ο πίνακας «Der Widerstand von vierzig griechischen Rebellen», είναι απ’ αυτήν την χρονική στιγμή της Αθήνας και όχι της Θήβας του 1833, όπως μεταγενέστερα αποδόθηκε, έτσι ώστε να αποσιωπηθούν τα κρατικά εγκλήματα εναντίον των γηγενών.
11/01/1835: Άρχεται και η αστικοποίηση του Πειραιά με απαλλοτριώσεις των χωραφιών, ώστε το χωριό του Περέα (γνωστό και ως Δράκος) να γίνει πόλη και ο κύριος λιμένας της χώρας. Το σχετικό Φ.Ε.Κ. (Φ.Ε.Κ.) αναρτήθηκε σε όλους τους Δήμους της Αττικής και όχι σε όλους τους δήμους της επικρατείας, έτσι ώστε οι αγοραστές να είναι κυρίως Αττικιώτες και με αυτόν τον τρόπο να κατευνάσει τους Αθηναίους οι οποίοι έχουν ξεκινήσει να εγκληματούν τυφλώς κατά των επαρχιωτών. Απ’ την άλλη όμως το διάταγμα αυτό υπέσχετο στους Χιώτες ένα νεότερο διάταγμα με ιδιαιτέρως ευνοϊκούς όρους για αγορά γης στον Πειραιά.
27/02/1835: Απαλλοτρίωση, απ’ την κυβέρνηση, οικόπεδων στον Πειραιά και παραχώρηση αυτών σε Χιώτες με ευνοϊκότατους όρους (Φ.Ε.Κ.).
1838~1880: Η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται από πολλούς φόνους. Τόσο απ’ την μία πλευρά όσο και απ’ την άλλη. Οι Αθηνιώτες ληστεύουν και φονεύουν τους Φερτούς και ο στρατός και η αστυνομία φονεύει τους Αθηνιώτες και τα παιδιά τους, ενώ βιάζει τις γυναίκες τους. Οι Αθηναίοι τον Μάη του 1844 είναι λιγότεροι απ’ το 1/3 του πληθυσμού του τότε δήμου Αθηναίων.
Επεισόδια (μάχες και διπλωματία):
1838 νίκη Φερτών
1839 νίκη Αθηνιωτών
1840 νίκη Φερτών
1844 νίκη Φερτών
1845 νίκη Αθηνιωτών
1846: νίκη Αθηνιωτών
1847: νίκη Φερτών
1850: νίκη Αθηνιωτών
1853: νίκη Φερτών
1851: νίκη Φερτών.
1853: νίκη Φερτών.
1854: νίκη Αθηνιωτών.
1957: νίκη Αθηνιωτών.
1857: νίκη Φερτών.
1862: νίκη Αθηνιωτών.
1864: Εμφύλιος Αθηνιωτών με αστυνομικό τέχνασμα.
1865: νίκη Αθηνιωτών.
1866: νίκη Φερτών.
1869: νίκη Φερτών.
1870: νίκη Αθηνιωτών.
1874: νίκη Αθηνιωτών.
1879: νίκη Φερτών.
1880: νίκη Φερτών.
1895: νίκη Αθηνιωτών
1895: νίκη Αθηνιωτών
1899: νίκη Φερτών, πεθαίνει ο Αθηνιώτικος κουτσαβακισμός μαζί με τους Αθηνιώτες και ξεκινά ο Φερτός κουτσαβακισμός, γι αυτό και η μεταστροφή απ’ την φουστανέλα του παλιού μάγκα (ρεμπέτη, πες τε τον όπως θέλετε), στο φράκο (σύμβολο των Μπουρτζοβλάχων), λίγο μετά το 1880.
Το 1921 δεν τιμούνται τα Αθηναϊκά όπλα. Μεταξύ 1922~1980 αδειάζονται τα παλαιά νεκροταφεία απ’ τα οστά των ηρώων προγώνων μας. Αυτών που πραγματικά ελευθέρωσαν την Ελλάδα. Και πετιούνται σε χωματερές! Τιμήθηκαν όλοι εκτός των Αθηναίων είπε 80 σχεδόν χρόνια μετά ο ξεφτίλας σύλλογός μας. Το 2021 τιμήθηκαν μέχρι και οι ανύπαρκτοι (μην πω μέρη), που στα αρχεία της επανάστασης ζήτημα είναι να πετύχετε 1 σε 1000 επαναστάτες. Τελειώνω με τα λόγια του Μακρυγιάννη που ο στρατός του απαρτιζόταν από Αθηνιώτες και λίγους Φηβαίγους (Θηβαίοι) και αν και μη Αθηνιώτης προάσπισε όσο κανείς άλλος τα δίκαια αιτήματά μας. «Τι λευτερίαν ’νεργάτε να μας κάμετε, την βλέπομεν! Την γης οπού λευτερώσαμεν με τους αγώνες μας κι’ αίματά μας, την δίνετε και την αγοράζουν οι συντρόφοι σας, εκείνοι οπού μας κάναν σίγρι όταν σκοτωνόμαστε. Αυτείνοι τα χαίρονται· αυτείνοι αγοράζουν ένα γρόσι το στρέμμα την γης, άγρια και ήμερη, την αγοράζουν κι’ όσ’ είναι κολάκοι σας και σπιγούνοι σας. Εμάς γυρεύετε να μας παλουκώσετε.»