Ναι, δάνειος όρος ήταν, απ’ τα Ιταλικά τον δανειστήκαμε. Ματζόρε λέγεται η ακολουθία τόνος τόνος ημιτόνιο και μινόρε η ακολουθία τόνος ημιτόνιο τόνος.
Για το μείζων μιλάω τώρα, έτσι; Το ματζόρε προφανώς και είναι ιταλικό δάνειο, αλλά το θέμα είναι ότι και το μείζων είναι μεταφραστικό δάνειο. Πραγματικά πρωτογενή ορολογία έχουμε στα βυζαντινά, και είχαν κι οι αρχαίοι στα αρχαία.
Γεια σας παιδιά. Θέλω να κάνω μια ερώτηση που με προβληματίζει αλλά δεν έχω πρόσβαση σε κάποιον φίλο που να γνωρίζει.
Έχω μια βάση από ηλεκτρική κιθάρα που έπαιξα για λίγα χρόνια αρκετό καιρό πριν. Εκεί μάθαινα μια κλίμακα πάνω στην ταστιέρα με το σύστημα caged, τα κλασικά 5 κουτάκια σε όλο υο μήκος της ταστιέρας. Για το μπουζούκι υπάρχει κάτι τέτοιο; Συγκριτικά, πατάς στο Google «ντο Ιόνιαν» και σου βγάζει τα 5 κουτάκια. Πατάς «Λα Αεόλιαν» σου βγάζει τα 5 κουτάκια της οπότε ξέρεις που να παίξεις. Αντίστοιχα στο μπουζούκι και τους λαϊκούς δρόμους δεν έχω δει κάτι τέτοιο. Το πολύ πολύ να σου δείχνει σε μια θέση τις 7 νότες αλλά δεν καλύπτει όλες τις θέσεις στην ταστιέρα όπως γίνεται με τις κλίμακες στην κιθάρα.
Πρακτικά λοιπόν υπάρχουν αναπλογα σχήματα για το μπουζούκι ή βλέπεις ποιες είναι οι 7 νότες ενός δρόμου και γνωρίζοντας τις νότες σε κάθε τέστο της ταστιέρας, πατάς αυτές; Που μου φαίνεται πιο «αργό» απ το να έχεις μάθει έτοιμα πακέτα νοτών.
Πώς μαθαίνει κάποιος τον Χ δρόμο στο μπουζούκι, ώστε να μπορεί να αυτοσχεδιάσει κλπ;
Αφού πρώτα γνωρίζεις ποιες νότες έχει ο Χ δρόμος,ψάχνεις τις νότες αυτές στο μάνικο και είσαι έτοιμος για "ταξίμι " !
Ναι. Αυτό κάνεις.
(+λέξεις…)
Το σύστημα CAGED είναι εξαιρετικό, και μάλιστα στην ουσία αναλύεται σε μόνο δυο εναλλασσόμενα ανά οκτάβα σχήματα τα οποία αλλοιώνονται κατά περίπτωση από το “κουτσό” διάστημα μεταξύ 2ης και 3ης χορδής της κιθάρας.
Υπάρχουν σε επίπεδο 5χορδου, κάθετες και οριζόντιες θέσεις. Από εκεί θα φτιάξεις και τους δρόμους, τόσο στο μυαλό σου όσο και στην ταστιέρα.
Αυτή ακριβώς πραγματεύεται αυτό το νήμα, πήγαινε στο πρώτο μήνυμα και ξεκίνα. Για όποιες απορίες, εδώ είμαστε.
Καλησπέρα Νίκο. Σ ευχαριστώ για την απάντηση.
Δεν κατάλαβα το δεύτερο σχόλιο, οπτι υπάρχουν σχήματα σε επίπεδο 5χορδου.
Και μου θύμισες και μία άλλη απορία διαβάζοντας ένα βιβλίο για τους λαϊκούς δρόμους γράφει ότι ο τάδε δρόμος αποτελείται από τάδε τετράχορδο και το τάδε τετράχορδο και λέει ας πούμε το πρώτο τετράχορδο είναι ρε μι φα σολ και το δεύτερο λα σι ντο ρε. Ουσιαστικά δηλαδή λέει τις νότες της κλίμακας από το ρε μέχρι την οκτάβα. Για ποιο λόγο αυτή η διαφορά και γιατί στο ανατολικό αυτό σύστημα βαφτίζουμε το ίδιο πράγμα ως δύο τετράχορδα ενώ στο δυτικό το ίδιο πράγμα το λέμε η τάδε κλίμακα.
Με συγχωρείτε άμα κουράζω, έχω πελαγώσει, είμαι λες και βρίσκομαι σε ένα νέο πλανήτη και όλα τα μαθαίνω από την αρχή
Γιατί στο τροπικό σύστημα οι μελωδικές φράσεις αναπτύσσονται εντός της έκτασης των υπομονάδων (μαζί με προσαγωγέα και μια νότα διαβατική από πάνω), η έκταση αυτή ορίζεται από βάση σε δεσπόζουσα, άρα δεν πιάνει όλη την οκτάβα.
αδελφέ σ ευχαριστώ για την απάντηση. Μου ακούγονται κινέζικα όμως, ξέρεις κάποιο βιβλίο που θα μπορούσε να βοηθήσει;
Όλα τα καλά βιβλία για το θέμα της τροπικής μουσικής (Μαυροειδής, Μυστακίδης, Βούλγαρης~Βανταράκης, Ανδριώτης, Περιστέρης, Αϋντεμίρ) αν και δυστυχώς κανένα δεν ειδικεύεται στη θεωρία αυτού του ρεπερτορίου. Τα “κινέζικα” που λες πάντως δεν είναι τίποτα, θα τα εξηγήσω άμα φάω, αν δεν τό 'χει κάνει άλλος εντωμεταξύ.
Κι ο Ανδρίκος. Αυτός πιάνει το ρεμπέτικο.
Χαχαχα ευχαριστώ πολύ αδερφέ!!
Μα η κλίμακα σαφώς σχηματίζεται από δύο όμοια τετράχορδα Τ-Τ-Η. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο πώς χρησιμοποιείται, καθώς και στις μετατροπίες και τον σχηματισμό του κύκλου των πεμπτών. Επίσης, η μινόρε είναι ξεκάθαρα τρόπος και όχι κλίμακα. Όμως η δυτική θωρία έχει αποκρυσταλλωθεί με στρεβλό τρόπο στο σύστημα διδασκαλίας και παρουσιάζει μόνο εφτάφθογγες κλίμακες, με τρόπο παπαγαλίστικο και εξ αποκαλύψεως.
Κι εγώ το ίδιο όταν με όλο το κλασικό δυτικό μπακγκράουντ αλλά και την τροπικότητα της τζαζ προσπαθούσα να εξερευνήσω τους δρόμους. Πόσο μάλλον με τα χάλια βιβλία που κυκλοφορούσαν τότε, Παγιάτης κλπ.
Ούτε αυτό ισχύει αυστηρά, η βάση και η κορυφή του κάθε 3/4/5χόρδου είναι σημαδούρες και όχι φράχτες. Μπορούμε αν θέλουμε να βγούμε εκτός, αλλά θα ξέρουμε ποιες είναι οι σημαντικές νότες.
Μαυροειδής Βούλγαρης Αυντεμίρ αξίζουν κατά τη γνώμη μου, αλλά όντως ο Ανδρίκος έχει γράψει ειδικά για το ρεπερτόριο που αφορούν οι δρόμοι. (Ανδριώτη εννοείς τον Ανδρίκο, ή είναι κάτι που μου διαφεύγει;)
Βρίσκεσαι ακριβώς σε αυτό το νήμα, εγώ προσωπικά δεν έχω κάτι παραπάνω να σου πω. Μπορώ όμως να σου εξηγήσω ό,τι μου ζητήσεις πάνω σε αυτά που γράφω. Καλή μελέτη!
Υπομονάδες (τρίχορδα, τετράχορδα, πεντάχορδα–3χ, 4χ, 5χ για συντομία): αλληλουχίες τριών, τεσσάρων, ή πέντε διαδοχικών φθόγγων αντίστοιχα. Η ορολογία προέρχεται από τους αρχαίους που είχαν όργανα όπου χορδή και νότα. Για κάποιο λόγο πολλοί χρησιμοποιούν τη λέξη “τετράχορδο” ως συνώνυμο του “υπομονάδα” (ενώ μπορεί να εννοούν και 3χ ή 5χ) πράγμα που νομίζω πρέπει να αποφεύγεται.
Το 4χ έχει συνήθως έκταση 4ης καθαρής, δηλ. 5 ημιτονίων (από ρε σε σολ άμα το πάρουμε από ρε), ενώ το 5χ έχει έκταση 5ης καθαρής (άμα το πάρουμε από ρε, από ρε σε λα). Το 3χ δεν χρειάζεται να σε απασχολεί ακόμα. 7+5 ή 5+7=12, άρα 2 συνημμένες υπόμονάδες (δηλαδή η κορυφή της μιας να είναι η βάση της άλλης), 4χ+5χ ή 5χ+4χ, κάνουν την οκτάβα του δρόμου, από βάση μεχρι αντιφωνία (οκτάβα της βάσης). Αν έχεις πρώτα 5χ μετά θες 4χ, αν έχεις πρώτα 4χ, μετά θες 5χ.
Η κορυφή της υπομονάδας της βάσης, και βάση με τη σειρά της της επόμενης υπομονάδας, είναι η δεσπόζουσα.
Εξαίρεση αποτελεί ο Σαμπάχ. Το 4χ σαμπάχ έχει έκταση 4 ημιτόνια (άμα το παρουμε από ρε πάει μέχρι σολb), όμως δεσπόζουσα είναι το φα. Για αυτό ο Σαμπάχ, όταν παίζει στην υπομονάδα της δεσπόζουσας, με 5χ χιτζάζ, δεν φτάνει στην οκτάβα (η κορυφή του 5χ από φα δεν είναι το ρε αλλά το ντο#).
Προσαγωγέας, είτε ολόκληρου του δρόμου είτε υπομονάδας, είναι η νότα πριν τη βάση, και άπέχει από αυτήν είτε τόνο είτε ημιτόνιο. Ο προσαγωγέας δεν αποτελεί μέρος της έκτασης, όμως ο προσαγωγέας ημιτόνιο μπορεί να έχει μικρή συμμετοχή στη μελωδία που αναπτύσσεται, κυρίως σε καταλήξεις και περιστροφές, ενώ στον προσαγωγέα τόνο μπορούν να γίνουν και καταλήξεις και αναπτύξεις. Ο προσαγωγέας ημιτόνιο συνηθίζεται σε 5χ ενώ ο τόνος σε 4χ. Η συγχορδία κατάληξης επίσης εξαρτάται από τον προσαγωγέα: αν είναι ημιτ8νιο χρησιμοποιείται αυτή της δεσπόζουσας (πχ λα ματζόρε για βάση ρε), ενώ αν είναι τόνος, αυτή του ίδιου του προσαγωγέα (πχ ντο μινόρε για βάση ρε χιτζάζ).
ΥΓ “Ανδρίκος” βέβαια. Ου γαρ μόνον κοντοζυγώνει.
Το βιβλίο του Νικολόπουλου «δρόμοι της ελληνικής λαϊκής μουσικής» λέει τίποτα; Επειδή είναι μπουζουξής μήπως το πιάνει πιο πρακτικά το θέμα.
Αυτό που ψάχνεις σαν πρακτικό, νομίζοντας ότι θα είναι πιο εύκολο, δεν θα σε βοηθήσει όπως νομίζεις. Αν μπεις στο νόημα της τροπικότητας είναι όλα πολύ απλά και χτίζονται βήμα βήμα, χωρίς να αφήνουν “τυχαία” και “εξαιρέσεις”. Προκύπτουν με φυσικό τρόπο το ένα από το άλλο, και στην ουσία κοιτάζεις ομοιότητες δρόμων και όχι διαφορές.
Αγόρασα του Ανδρίκου το λαικοί δρόμοι στο μεσοπολεμικό λαϊκό τραγούδι, άκουσα που το αναφέρατε πιο πάνω εσύ και άλλοι.
Μη σε αποθαρρύνει η ακαδημαϊκή γλώσσα, έτσι μιλάει ο άνθρωπος και είναι εξαιρετικά εύστοχος και ακριβής. Ο,τι θες ρωτάς!
Σ ευχαριστώ πολύ Νίκο!