παιχνίδια: τα μουσικά όργανα
Τη λέξη συναντάμε στο τραγούδι του Σίμωνα Καρακάση «Το νέο χασαπάκι» (1936)
Είμαστε τα χασαπάκια
απ’ τη Νέα Αγορά
που γλεντούμε με παιχνίδια
και σκορπάμε τον παρά
Στη Σμύρνη τους μουσικούς τους έλεγαν παιχνιδιάτορες!. Επίσης σε μία ηχογράφηση που πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1913 από την Εστουδιαντίνα του Τσανάκα, αναφωνεί στο τέλος της ηχογράφησης ο Τσανάκας “Γειά σου Τζίτζικα με τα παιχνίδια σου !!”.
2 «Μου αρέσει»
Υπάρχουν αρκετές αναφορές στα “παιχνίδια τση Σμύρνης” στην εργασία της Χρυσαυγής Χατζημιχαήλ:
Ζητάω συγχώρεση εκ των προτέρων αν η εργασία αυτή έχει ήδη αναφερθεί (ακόμαι κι από μένα!) σε κάποιο άλλο νήμα!
1 «Μου αρέσει»
Έχει αναφερθεί (όχι από σένα) αλλά συχωρεμένη!
1 «Μου αρέσει»
H λέξη πρέπει να απέκτησε (και) αυτή τη σημασία νωρίτερα απ’ το 1936. Δημοτικό τραγούδι λέει σε ένα στίχο κάτι σαν «κατακαημένο Ανάπλι μου, για δε βαρείς παιχνίδια».
1 «Μου αρέσει»
Τουλάχιστον από το 1878 που βρίσκουμε τη λέξη καταγεγραμμένη στη Σμύρνη
Του Αναπλιού .
Ούλες οι χώρες χαίρουνται κι ούλες βαρούν παιχνίδια
.– Ανάπλι , τι δε χαίρεσαι και δε βαρείς παιχνίδια ;
- Σαν πώς μου λες να χαίρουμαι και να βαρώ παιχνίδια ,
οπού είμ ’ Ανάπλι ξακουστό κι Ανάπλι παινεμένο
1 «Μου αρέσει»
Α, μπράβο!
… και τα απαραίτητα παραγεμίσματα…
100 χρόνια πριν, στα “Γράμματα από το ´Αμστερνταμ” του Σταμάτη Πέτρου αναφέρεται η κιθάρα σαν εγγλέζικο παιχνίδι που το μάθαινε ο νεαρός Διαμαντής Κοραής.
Υπάρχει και σε μοιρολόι, “εδώ βιολιά δεν παίζουνε, παιχνίδια δε βαρούνε”.
2 «Μου αρέσει»
Σε λίγο παλιότερα από τα δικά μας ελληνικά η λέξη είναι απολύτως στάνταρ παντού. Παιχνίδια τα όργανα, παιχνιδιατόροι οι οργανοπαίχτες. Ίσως έχω ακούσει και το «παιχνιδιάρης» για τον οργανοπαίχτη. Προφανώς θα λέγονταν από τότε που λέμε το ρήμα «παίζω» για τη μουσική, παρόλο που τα παιχνίδια συχνά τα βρίσκουμε και με άλλα ρήματα (π.χ. βαρώ, λαλώ).
1 «Μου αρέσει»