Κάποιος να πει του κ. Richard March ότι η πανδουρίς (είδος μακρυμάνικου ταμπουρά) εικονίζεται (παιζόμενη από νεαρή κοπέλα) στο πασίγνωστο “ανάγλυφο της Μαντίνειας”, 4ος π. χ. αιώνας;
2 «Μου αρέσει»
Εδώ υπάρχουν στοιχεία σχετικά με το βιβλίο του March:
1 «Μου αρέσει»
Μάλιστα. «Ταμπουρίτσα» λοιπόν, το όνομα του ταμπουρά στη Βοσνία.
Στα 1914 βλέπουμε τον Καλομοίρη να θέλει να συγκροτήσει ελληνική/εθνική ορχήστρα με όργανα όπως φλογέρα, ζουρνά, κρητική λύρα, μπουζούκι, ταμπουρά και…σαντούρι. Τι να απέγινε άραγε αυτή η βλέψη; (ΕΘΝΟΣ 17/6/1914)
2 «Μου αρέσει»
Η σκέψη μου ήταν ότι λογικά δεν μπορεί να μην το ξέρει. Άρα, μπορεί να έχει κάτι λιγότερο προφανές να προτείνει (π.χ., ενδεχομένως, όχι αδιάλειπτη παρουσία του οργάνου στα μέρη μας…), που θα μπορούσε να είναι ενδιαφέρον.
Γενικά, όπως είπα, δεν είμαι σε θέση να αξιολογήσω την πληροφορία της Βικιπαίδειας. Αυτό δεν αλλάζει από το ανάγλυφο της Μαντίνειας.
1 «Μου αρέσει»
Εδώ περί ταμπουρίτσας:
1 «Μου αρέσει»
Η δική μου σκέψη πάλι, είναι ότι πάρα πολύ πιθανόν είναι, να μην το ξέρει.
1 «Μου αρέσει»
Ό,τι και να έγινε, επιτυχία πάντως δεν είχε…
Και πώς να είχε! Θα δέχονταν οι (δυτικοσπουδαγμένοι) μουσικοί της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, του ΕΙΡ (Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) και άλλων φορέων να βρεθούν οργανοπαίκτες της λύρας, του ζουρνά, της φλογέρας κ. ά. στο ίδιο επίπεδο με εκείνους; Με τίποτα δεν θα το αποδέχονταν.
Ενδιαφέρον είναι πάντως, ότι συμπεριλαμβάνει στα «καθαρώς ελληνικά όργανα» το μπουζούκι και τον ταμπουρά, θεωρώντας μάλιστα ότι τα δύο αυτά όργανα είναι «αυτοτελή» και όχι απλά συγγενικές εκφάνσεις ενός και του αυτού οργάνου.
1 «Μου αρέσει»
Εντωμεταξύ, είναι ακριβώς αυτό που συνέβη αργότερα με το σοσιαλιστικό φολκλόρ.
____________________________
Edit: Δεν είχα δει το άρθρο. Ώστε στη Ρωσία το ίδιο είχε αρχίσει να γίνεται ήδη προσοσιαλιστικώς!
2 «Μου αρέσει»
Ε, ναι, αλλά άντε τώρα να πουλήσεις στη δυτική Ευρώπη, σοσιαλιστικό κλασσικό… (κι ας ήταν και ισότιμο, που ήταν…)
1 «Μου αρέσει»
Το «σοσιαλιστικό φολκλόρ» (=φολκλόρ των σοσιαλιστικών χωρών) στηριζόταν σε δύο ιδεολογικούς άξονες. Ο ένας ήταν ο εθνικοπατριωτικός: ο λαός της κάθε χώρας διεκδικεί για τη δική του μουσική και τα δικά του όργανα (+χορούς κλπ.) ισότιμη προσοχή και σεβασμό με οποιαδήποτε άλλη μουσική ήταν ευρέως αποδεκτή ως αξιόλογη. Δηλαδή με τη δυτική «κλασική» μουσική. Και πώς θα γίνει αυτό; Φυσικά, κατά το πρότυπο της δυτικής «κλασικής» μουσικής, δηλαδή με ορχήστρες ανάλογες των συμφωνικών, διασκευή των μελωδιών κατά τους κανόνες της δυτικής αρμονίας και ρυθμολογίας (ακόμη και μορφολογίας), κοκ.
Ο άλλος άξονας ήταν αυτός που δηλώνει ο τίτλος: ο σοσιαλιστικός. Ότι δηλαδή αυτή η εθνική μουσική που διεκδικεί όσα προαναφέρθηκαν θα είναι η μουσική του «λαού», η δημοτική, όχι των μουσικά εγγράμματων συνθετών.
Εφόσον λοιπόν προκύπτει -που δεν το ήξερα- ότι ορχήστρες προδρομικές του σοσιαλιστικού φολκλόρ υπήρχαν ήδη στην τσαρική Ρωσία, έστω στα τελευταία της, ενώ βλέπουμε να έχουν κάνει την ίδια σκέψη και δύο Έλληνες λόγιοι μουσικοί (που σημαίνει ότι πιθανότατα η ιδέα θα ήταν γενικότερα της μόδας, όχι μόνο στη Ρωσία και στην Ελλάδα), αυτό που συμπεραίνω είναι ότι το ν’ ανεβάσεις τα λαϊκά όργανα, μπαλαλάικες ή ζουρνάδες, από τ’ αλώνια στα σαλόνια δεν ήταν κάτι που μόνο σοσιαλιστές θα το σκέφτονταν. Ο πρώτος άξονας, ο εθνικοπατριωτικός (εθνικιστικός για να είμαστε ακριβείς), επαρκούσε.
Άρα, το ότι (ευτυχώς!!!) τελικά δεν συνέβη αυτό στην Ελλάδα μάλλον σε άλλους λόγους θα οφείλεται, κι όχι στον αναμενόμενο σνομπισμό των Ελλήνων μορφωμένων μουσικών. Ίσως απλά δεν οργανώθηκε ποτέ. Οι μορφωμένοι μουσικοί, και το κοινό τους, μια χαρά θα εκπαιδεύονταν να εκτιμήσουν τη δημοτική μουσική αν (α) υπήρχε γραμμή ότι κάτι τέτοιο αποτελεί εθνικό χρέος και (β) την έφερναν στα δικά τους μέτρα. Όπως είχαν παλιότερα εκπαιδευτεί οι φιλόλογοι και το δικό τους κοινό να εκτιμήσουν την ποίηση των δημοτικών τραγουδιών, για τον ίδιο ακριβώς σκοπό.
1 «Μου αρέσει»
…
“Αν”, δεν υπήρξε όμως. Αλλά υπήρξε ένας Σκαλκώτας, που ανέλαβε αυτό το χρέος, από μόνος του.
(κι ας μη μου αρέσει, προσωπικά, ο Σκαλκώτας…)
1 «Μου αρέσει»
Αλλά τώρα βλέπω ότι υπήρξε και δεύτερο «αν»:
Ε, λοιπόν, ευτυχώς που δεν συνέβη αυτό. Προτιμώ τη δημοτική μουσική στην αυθεντική της μορφή, παρά στην «κλασικοποιημένη». Και ευτυχώς, δεν “χάλασε” η ελληνική δημοτική μουσική ενώ, (π.χ.) η βουλγάρικη “χάλασε”, και ίδρωναν μετά, κάποιοι ευσυνείδητοι, να την ξεχαλάσουν και πάλι…
1 «Μου αρέσει»
Απαντούσα στο:
Θα το δέχονταν; ρωτάς (υποθετικά βέβαια). Ναι, θα το δέχονταν, απαντώ, όπως το δέχτηκαν οι Ρώσοι και άλλοι. Όλα είναι θέμα σερβιρίσματος.
Και επίσης απαντούσα και στο:
…λέγοντας ότι βγαίνει και χωρίς σοσιαλιστικό σερβίρισμα.
1 «Μου αρέσει»
Σίγουρα την προτιμάς. Η κλασικοποιημένη δεν είναι ο Σκαλκώτας, ούτε όσοι άλλοι πριν από αυτόν έγραψαν λόγϊα έργα βασισμένα σε λαϊκές μελωδίες της χώρας τους. Μακάρι να ‘ταν αυτό, που όσο κι αν δεν αρέσει σε όλους δεν παύει να είναι νόμιμο από κάθε άποψη. Είναι κάτι άλλο που σ’ εμάς δεν υπήρξε, αλλού όμως είχε τη μορφή ορχηστρών όπου οι μπαλαλάικες (στη Ρωσία) ή οι γκαντούλκες (στη Βουλγαρία - γκαντούλκα είναι η «εθνική» τους λύρα) έβγαιναν σε τέσσερα μεγέθη κατά το πρότυπο της οικογένειας του βιολιού, οι γκάιντες χωρίς ισοκράτη και με ισοσυγκερασμένες τις τρύπες ώστε να λύσουν τα προβλήματα τρανσπόρτου και εναρμόνισης, και οι μουσικοί, με τα παπιγιόν τους, διαβάζουν από την παρτιτούρα και υπακούουν στην μπαγκέτα του μαέστρου τους ενώ οι χορευτές και οι χορεύτριες, με ομοιόμορφες στολές μπαλέτου βασισμένες σε εθνικές ενδυμασίες και με χαμόγελα Κολγκέιτ, εκτελούν απαιτητικές ασκήσεις συγχρονισμού (βασισμένες στα βήματα ξερωγώ της ρατσένιτσας).
1 «Μου αρέσει»
Ε, ναι, ευτυχώς, κάτι γλυτώσαμε…
1 «Μου αρέσει»
Βλ. και εδώ:
1 «Μου αρέσει»
να θυμήσω πως αυτο ηταν σχεδόν “μοδα” τον 18ο και 19ο αιώνα (πριν τις σοσιαλιστικές επαναστάσεις) .
περίπτωση του Ούγγρου Μπέλα Μπάρτοκ και ετσι καθιερώθηκε η Εθνομουσικολογία.
Περιηγητές και Δυτικό-σπουδαγμέμοι Μουσικοί.
1 «Μου αρέσει»
Δεν θέλουμε άλλο gentrification στη μουσική μας, αρκεί η ζημιά που έγινε με τον… εξελληνισμό δηλ εξευρωπαϊσμό-εκδυτικισμό του ρεμπέτικού από το 1936 και μετά, ενίοτε με την χαρωπή συνεργασία διάσημων μουσικών στη σύνθεση και διάσημων ακαδημαικών στις επιτροπές λογοκρισίας, και τώρα ψάχνουμε να βρούμε τους δρόμους που χάσαμε κάτω από τις δυτικές κλιμακες.
1 «Μου αρέσει»
Έχεις υπόψη σου κάποια ονόματα;