Αυτό είναι το τραγούδι “Κική και Κοκό” που αναφέρεται στο άρθρο. Την ίδια χρονιά με διαφορά μηνών, ηχογραφείται από την Ελληνική Εστουδιαντίνα στην Κωνσταντινούπολη για λογαριασμό της εταιρίας “Disque Pour Zonophone” με αριθμό καταλόγου (X-104572) και αριθμό μήτρας (10567u).
Επίσης ηχογραφείται και από την Εστουδιαντίνα Ζουναράκη στη Κωνσταντινούπολη για λογαριασμό της εταιρίας (Odeon Record) με αριθμό καταλόγου (No. 46162) και αριθμό μήτρας (CX-1591).
1 «Μου αρέσει»
Επίσης σημειωτέα η φράση -παρά τις ρατσίζουσες συνδηλώσεις: "είμεθα σκληρότεροι του λίθου και απαθέστεροι ινδιάνου"
1 «Μου αρέσει»
4 «Μου αρέσει»
Στη Σμύρνη του 1907 (ΑΜΑΛΘΕΙΑ 5/6/1907) οι γυναίκες των δυσωνύμων οίκων τραγουδούν “άσεμνα άσματα συνοδευόμενα υπό πλανοδίου οργανέττου”:
1 «Μου αρέσει»
Ο Διοικητής Πρεβέζης παντρεύει την κόρη του “εν ασιανή μεγαλοπρεπεία” το 1886 (ΑΠΟΛΛΩΝ) και καλεί από μεν τη Λευκάδα φιλαρμονική, από δε τα Γιάννενα θίασον καλλιφώνων αοιδών:
1 «Μου αρέσει»
Ο σπουδαίος ποιητής, πεζογράφος και στιχουργός Μάνος Ελευθερίου για το ρεμπέτικο (Τα μαλαματένια λόγια- αυτοβιογραφική αφήγηση, εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2021).
Μου αρέσει πολύ το ρεμπέτικο, αλλά δεν νομίζω ότι επηρεάστηκα από αυτούς στιχουργικά. Οι ρεμπέτες έκαναν φανταστικά πράγματα, δεν είναι αστεία τα επιτεύγματά τους. Έφεραν πολιτισμό, δύσκολα κάτι παρόμοιο να επαναληφθεί στην Ελλάδα. Δεν είναι μονάχα το ότι έκαναν αριστουργηματικά πράγματα, αλλά το ότι ήταν πάρα πολλοί. Δεν ήταν δυο τρεις, να πεις ότι έτυχε, ήταν δεκαπέντε, είκοσι και έτυχε την ίδια στιγμή να κάνει ο καθένας από ένα έως πενήντα αριστουργήματα. Τα πενήντα αριστουργήματα είναι βέβαια του Τσιτσάνη, ο Βαμβακάρης έχει λιγότερα, Παπαϊωάννου, Τούντας, Χατζηχρήστος είναι όλοι την ίδια εποχή και έχουν όλοι αριστουργήματα. Σκέψου π.χ. στην ποίηση να βγαίνουν σε μια δεκαετία πενήντα αριστουργήματα –δεν έχουμε τέτοιο πράγμα στην ποίηση ούτε σε καμία άλλη τέχνη. Στη ζωγραφική ίσως ναι, εκεί έχουμε μαζεμένους πολλούς ζωγράφους εκείνη την περίοδο. Και στο έντεχνο τραγούδι εμφανίζονται αριστουργήματα, αλλά πολύ αργότερα, τη δεκαετία του ’60 και του ’70. Το ρεμπέτικο λοιπόν είναι μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα.
1 «Μου αρέσει»
Ο Τσιτσάνης έχει αναμφισβήτητα επηρεάσει τη ζωή του μέσου Έλληνα περισσότερο απ’ όλους τους υπόλοιπους. Ωστόσο, σε αριθμό αριστουργημάτων (χωρίς να έχω κάνει στατιστική, με το μάτι) νομίζω ότι ο Τούντας τον ξεπερνάει. Μπορεί κι ο Περιστέρης. Το να τους παραθέτει μ’ αυτή τη σειρά μάλλον δείχνει ότι τον ποιητή τον συγκινούσε περισσότερο το μπουζούκι και ο σχετικά νεότερος ήχος.
1 «Μου αρέσει»
Όπου ο κατάδικος παίρνει “εξόδου” από τη φυλακή για να γλεντήσει στον Πειραιά με μπουζούκια… (ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ 11/4/1871)
3 «Μου αρέσει»
Ο Καρασπύρος κάλεσε την εγχώρια μουσική. Δηλαδή ορχήστρα ή μπάντα.
Και παυούσης της μουσικής, ο γέροντας (ο πατέρας του; ή για τον ίδιο μιλάει;) έπαιζε μπουζούκι.
Το «μουσική = ορχήστρα» το έλεγαν παλιότερα. «Στην πλατεία θα παίξει η μουσική του δήμου». Νομίζω ότι η έκφραση είναι ακόμη εν χρήσει στη Μυτιλήνη, ίσως και αλλού.
1 «Μου αρέσει»
Ο “υπουργικός θίασος” σε διάφορα μουσικά τεμάχια… Ο δε Ράλλης την “Κυρά δσκάλα” με μπουζούκι (ΤΙΣ ΠΤΑΙΕΙ 25/5/1875)
Το τραγούδι πρέπει να είναι αυτό:
3 «Μου αρέσει»
Περιβόλι σκέτο η πατινάδα υπό τα παράθυρα της εξουσίας (ΡΑΜΠΑΓΑΣ 12/10/1880), καθώς παρατίθενται μπόλικα τραγούδια:
2 «Μου αρέσει»
Κατάδικος διεκτραγωδεί την κατάσταση των φυλακών στα 1893. Μεταξύ των “αμαρτημάτων” και τα μπουζούκια… (ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 7/5/1893)
3 «Μου αρέσει»
2 «Μου αρέσει»
Η μικρή αυτή ειδησούλα έχει το ενδιαφέρον της (ΠΑΤΡΙΣ 15/1/1909)
Αφενός το μπουζούκι “φιλοδωρείται” με αποσιωπητικά (που θαρρώ ταιριάζει να υποθέσουμε ότι αναφέρεται όχι σε ταμπουροειδές…) και αφετέρου ο καλός παίκτης φέρεται να επιχειρεί “κανονικοποίηση” του οργάνου του (“μαντολινοποίηση”)
1 «Μου αρέσει»
Με μια πρόχειρη ματιά (σαφώς όχι έρευνα, αλλά στην πραγματικότητα ούτε καν αναζήτηση) για το τι όργανο μπορεί να είναι αυτό με τα σημερινά ονόματα, έπεσα στην παρακάτω πληροφορία γενικότερου ενδιαφέροντοας:
More recently, an American researcher, Richard March, concluded that the tambura arrived in the Balkans with Turkish people in the 1500s. It was adopted by people living in the Balkans, including “urban Muslim Slavs” and “Bosnia Christians.” It also arrived in Croatia with laborers.[2] (Βικιπαίδεια)
Δεν το έχω ξανακούσει και δεν έχω καμία άποψη για την αξιολόγηση της πληροφορίας, που δίνεται χωρίς παραπομπή.
1 «Μου αρέσει»