οκ φιλοι μου σας ευχαριστω, ετσι ειναι :110:
Τη λέξη ‘στόκολο’ που ακουγεται στο θερμαστή ειναι καταχωρημενη γιατι δεν μου τη βγαζει η αναζητηση
Ελένη:ναι, κοίταξε εδώ: http://rembetiko.gr/forums/vbglossar.php?do=showentry&id=264.
Το τι σημαινει νομιζω το ξερουμε ολοι.Η απορια?, απο που προηλθε, γιατι ειναι αρκετα παλια λεξουλα αν σκεφτουμε οτι υπαρχει σε αρκετα προπολεμικα τραγουδια.
Γκόμενα, στα αραβικά λέγεται το σκοινί που τραβάει την άγκυρα.
Και οι γυναίκες έχουν την τάση να “τραβάνε” τα αρσενικά,όπως το σχοινί την άγκυρα,οπότε κάπως έτσι ίσως να βγήκε και ο όρος γκόμενα.
Εγώ έχω ακούσει ότι βγαινει από το γαλλικό γκομέ(δεν ξέρω και πως γράφεται στα γαλλικα) που σημαίνει άρωμα.Δηλαδή η αρωματισμένη.Νομίζω πως το είχε πει ο Πάνος Σαββόπουλος αλλά δεν είμαι σίγουρος.
Η πιο πιθανή προέλευση της λέξης αυτής:
Από το αιγυπτιακό «kmjt» , μετέπειτα ελληνικό «κόμμι» και λατινικό μεταγενέστερα «gomme» που ήταν μια κολλώδης αρωματική ουσία.
Από τη λέξη αυτή, προήλθε η γαλλική «gommeux»
και μετέπειτα η ιταλική «gommeno".
Σήμαινε αρχικά «αρωματισμένος» και κατʼ επέκταση: «όμορφος νέος», «κομψευόμενος».
Αγαπητέ Ληξουριώτη, η Ελένη στο 1227 δίνει μια αρκετά αληθοφανή πιθανή ετυμολογία. Από πού, όμως, έχεις την πληροφορία για τον αραβικό όρο; Εγώ ξέρω ότι τα «γούμενα» είναι (στην ελληνική ανεπίσημη ναυτική ορολογία) τα δύο χοντρά σχοινιά πρυμνοδέτησης, που λέγονται και πρυμάτσες.
Υ.Γ. Για τον Λ. Παπαδόπουλο (λέμε τώρα…): Όποιος καταφέρει να σκαλίσει σε πρυμάτσα όχι γοργόνα θαλασσιά αλλά οτιδήποτε, κερδίζει χρυσούν ωρολόγιον. Έ, θα έσκαγα αν δεν το έλεγα, αν και κάπως αργά…
Μόλις το πήρα χαμπαρι ότι έγραψα τον όρο γκόμενα σαν αραβικό:106:…Μάλλον έτρεχε στην αραβία ο λογισμός μου…:089:
Για τα “γούμενα” που λέτε εσείς, οι ναυτικοί της περιοχής μου τα λένε άλλοι “γόμενα” και άλλοι “γκόμενα”. Και εννοούν το παλαμάρι που δένει πάνω στην αλυσίδα της άγκυρας για την πρυμνοδέτηση.
Ετσι συνειρμηκά είχα βγάλει το συμπέρασμα που αναφέρω στο #1225.
Πάντως έχω δίκιο που σας αποκαλώ “ναυτικάντζα” …
lixourioti, το λεξικό του Τριανταφυλλίδη αναφέρει και αυτή την εκδοχή, αντιγράφω σχετικά:
[i][βεν. gomena `σκοινί της άγκυρας, παλαμάρι΄ (αραβ. guml)] [/i]
Προσωπικά όμως, μάλλον παρετυμολογία το θεωρώ.
Μάλλον με πιθανότητες μπορούμε να μιλήσουμε, μου φαίνεται, - και σ’ αυτή την περίπτωση - για την ακριβή ετυμολογία…
Έχω διαβάσει ότι η λέξη “γκόμενα” προέρχεται από μια γαλλική λακ, ονόματι Gommina, την οποία χρησιμοποιούσαν οι όμορφες γαλλίδες αριστοκράτισσες…Δε γνωρίζω κατά πόσο ισχύει αυτή η άποψη… Ίσως η ταμπέλα αυτή να προήλθε από τη γαλλική λέξη “gommeux”, όπως έχει αναπτύξει και η Ελένη…
γιορντάνι : περιδέραιο, κολιέ από χρυσά ή ασημένια φλουριά.
[τουρκ. gerdan = λαιμός και gerdenbend = περιδέραιο].
Από το τραγούδι “Ο μπλόκος” του Τσιτσάνη :
“…έφτασαν τα καραβάνια με σπαθιά και με γιορντάνια…”
Καραβάς: παραδοσιακός οικισμός στα Κύθηρα
Ποταμός: κωμόπολη και εμπορικό κέντρο στα Κύθηρα
Από το τραγούδι: “Στον Ποταμό τα ρούχα μου” του Χρυσίνη
“…Στον Ποταμό τα ρούχα μου
στη Χώρα τ’ άρματά μου
και στον ωραίο Καραβά
η αγαπητικιά μου…”
Κόζιακας ( καπετάν Κόζιακας): ο Θωμάς Πάλλας (1917-1949), από τους πρωτεργάτες και από τα σημαντικότερα στελέχη της Εθνικής Αντίστασης στη Θεσσαλία, αλλά και πανελλαδικά.
Εκτελέστηκε το 1949, στην πιο άγρια φάση του Εμφυλίου πολέμου.
Από το τραγούδι του Τσιτσάνη
“…κατέβηκε κι ο Κόζιακας, ψηλά από το βουνό
παρέλαση να κάνει με το Ευζωνικό…”
Τρελοκαμπέρος (η τρελοκαμπέρω) = Παλαβιάρης, μη συνετός, επιπόλαιος κλπ.
Πώς όμως προήλθε η λέξη;
Από το τρελός + καμπέρ(ης) -ω, < τουρκ. kamber (από τα αραβ.) = αχώριστος (πιστός) σύντροφος, αυτός που δεν μπορεί να λείπει, αλλά και δούλος (εδώ, της τρέλας).
Γι’ αυτό οι γλωσσολόγοι θα τσακώνονται στον αιώνα τον άπαντα!
[QUOTE=Ελένη;184016][
Καραβάς: παραδοσιακός οικισμός στα Κύθηρα
QUOTE]
ΕΛΕΝΗ μου εδώ στον ΠΕΙΡΑΙΑ όλοι οι οικισμοί που έγιναν για να φιλοξενήσουν τους πρόσφυγες ονομάστηκαν ΚΑΡΑΒΑΣ. Από τον Α ΚΑΡΑΒΑ , που ξεκινά από την ΛΕΥΚΑ ουσιαστικά, έως τον Ε ΚΑΡΑΒΑ , που καταλήγει στα πρανή του όρους ΑΙΓΑΛΕΩ, στα σύνορα ΝΙΚΑΙΑΣ -ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ.
Έ, όχι και όλοι, βρε Νίκο! Υπάρχει και η Νίκαια (πρώην Κοκκινιά, καμμία σχέση με το διακριτικό χρώμα του πολιτικού κόμματος που ψήφιζαν και ψηφίζουν οι κάτοικοί της) και άλλοι, πολλοί. Ξέρουμε, όμως, το λόγο για τον οποίο υπάρχουν 5 οικισμοί Καραβά, κάτι που εγώ τουλάχιστον αγνοούσα;
Εδώ θα χρειαστώ τη βοήθειά σας και πάλι.
Με την ονομασία “Καραβάς” υπάρχουν αρκετές περιοχές στην Ελλάδα: στον Πειραιά (όπως πολύ σωστά λέει ο Νίκος ), στη Φλώρινα, στην Κύπρο, στη Λακωνία, στα Κύθηρα … μέχρι και στις Οινούσσες της Χίου.
Αλλά, επειδή εδώ αναφέρονται άλλα δυο τοπωνύμια (Ποταμός και Χώρα) θεώρησα περισσότερο ότι αναφέρεται στην περιοχή των Κυθήρων, όπου υπάρχουν και οι 3 αυτές περιοχές…
Πειραιώτης ο Χρυσίνης, βέβαια… :082:
Για πείτε καμιά γνώμη…
Ελένη, όπως σωστά σημειώνεις, η παράθεση και του τοπωνυμίου Ποταμός των Κυθήρων, μαζί με το (συνηθέστατο βεβαίως) Χώρα, δεν αφήνει καμμιάν αμφιβολία ότι ο Καραβάς του συγκεκριμένου κομματιού είναι στο Τσιρίγο. Προτείνω, λοιπόν:
Καραβάς: τοπωνύμιο που απαντά σε πολλές περιοχές. Ο Χρυσίνης το αναφέρει για τον ομώνυμο παραδοσιακό οικισμό στα Κύθηρα, στο τραγούδι κλπ.
[QUOTE=Νίκος Πολίτης;184207]Έ, όχι και όλοι, βρε Νίκο! Υπάρχει και η Νίκαια (πρώην Κοκκινιά, καμμία σχέση με το διακριτικό χρώμα του πολιτικού κόμματος που ψήφιζαν και ψηφίζουν οι κάτοικοί της) και άλλοι, πολλοί. Ξέρουμε, όμως, το λόγο για τον οποίο υπάρχουν 5 οικισμοί Καραβά, κάτι που εγώ τουλάχιστον αγνοούσα;[/QUO
ΝΙΚΟ είχα λείψει σε επαγγελματικό ταξίδι,γι ΄αυτό απαντώ ελαφρώς καθυστερημένα.Πράγματι στην περιοχή η ονομασία ήταν ΚΟΚΚΙΝΙΑ (εκ του παλιού ΚΟΚΚΙΝΑΔΑ που έλεγαν οι ντόπιοι την περιοχή, λόγω του κοκκίνου χρώματος που έχουν εδώ τα χώματα.Λίγο παρακάτω στην περιοχή του ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΝΙΚΑΙΑΣ,επειδή τα χώματα άσπριζαν,ακόμα και σήμερα η περιοχή λέγεται ΑΣΠΡΑ ΧΩΜΑΤΑ ) η οποία εξ ΄ολοκλήρου ανήκε στον ΔΗΜΟ ΠΕΙΡΑΙΑ. Άλλωστε εκείνη την εποχή μόνο δύο δήμοι υπήρχαν ο ΑΘΗΝΩΝ και ο ΠΕΙΡΑΙΩΣ με διόδια παρακαλώ, κοντά στο ποτάμι περίπου στο ύψος του κέντρου CAN CAN.Με τον ερχομό των προσφύγων,έγιναν νέοι συνοικισμοί,η ΚΟΚΚΙΝΙΑ χωρίστηκε στα δύο, το βόρειο μέρος της, το πήρε ο νέος δήμος ΝΙΚΑΙΑΣ,(ονομασία περιοχής της Μ.ΑΣΙΑΣ,όπως δώθηκαν σε πολλές περιοχές που ήλθαν πρόσφυγες.π.χ. Ν ΣΜΥΡΝΗ,Ν.ΕΡΥΘΡΑΙΑ,Ν.ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑ,κ.λ.π.,), ενώ το νότιο το κράτησε ο δήμος ΠΕΙΡΑΙΑ με την ονομασία ΠΑΛΙΑ ΚΟΚΚΙΝΙΑ. Οι κατά τόπους συνοικισμοί, ονομάζονταν ΚΑΡΑΒΑΣ, (επίσημα,και με αυτή την καταγραφή στα επίσημα παραχωρητήρια που έδωσε το κράτος σε αυτούς τους ανθρώπους, και με την λέξη παραχωρητήρια μην μπερδευόμαστε παρακαλώ,οι άνθρωποι ΤΑ ΠΛΗΡΩΣΑΝ ΚΑΝΟΝΙΚΑ, με κάποιους διακανονισμούς) και ακολουθούσαν την αρίθμηση,α.β.γ, κ.λ.π. ξεκινώντας από τον πλησιέστερο στον ΠΕΙΡΑΙΑ.
Παιδάκι νόμιζα ότι η λέξη ήταν τουρκική,και σήμαινε,κάτι σαν “τόπος-περιοχή” , βέβαια κάτι τέτοιο ελέγχεται,γιατί οι Τούρκοι,χρησιμοποιούν την λέξη μαχαλάς,για κάποιον τέτοιο προσδιορισμό. Όταν λοιπόν ρωτούσα τον παππού μου, πως η περιοχή λεγόταν καραβάς,μου απαντούσε “ότι έτσι λέγονταν οι συνοικισμοί”.Εδώ να πω ότι ο παππούς ήξερε πολύ καλά τουρκικά όπως όλοι οι μικρασιάτες αλλά δεν τα μίλαγε,εκτός αν υπήρχε κάποια ανάγκη.(η πιο συνήθης ανάγκη ήταν όταν ήθελε να τσακωθεί με την γιαγιά και δεν ήθελε να ακούσουν παιδιά και εγγόνια,το τι θα της σούρει).Κάποιοι νομίζουν εσφαλμένα βεβαίως ότι οι συνοικισμοί έγιναν σε απαλλοτρίωση κτημάτων κάποιου ΚΑΡΑΒΑ,αυτό όμως δεν ισχύει,γιατί έγιναν,σε εκτάσεις που είχε το δημόσιο,και σε εκτάσεις που είχε κάποια κα ΠΑΧΥ,πρώην υπηρέτρια του παλατιού,η οποία σε ανταμοιβή καλών υπηρεσιών , πήρε κάποιες εκτάσεις για να μην τα πολυλέμε,φανταστείτε όλη την βορεια ΝΙΚΑΙΑ,και όλο σχεδόν τον ΚΟΡΥΔΑΛΛΟ.Ακόμα ,πριν λίγα χρόνια είχα μάθει,ότι γίνοταν αγοραπωλησίες οικοπέδων από απογόνους της. Τελειώνοντας θέλω να πω , ότι δεν έχω ακόμα κάποια σίγουρη άποψη, γιατί μιλώντας με φίλους που ξέρουν τουρκικά, άλλος μου μιλούσε για μαύρη παλάμη, αλλος για μαύρη κραυγή, άλλος για κυνήγι σε χιονισμένο μέρος , τι να πώ δεν ξέρω. Απλά σας έκανα μια περίληψη κάποιων γνώσεων για την περιοχή ,και τα συμπεράσματα δικά σας.
Ενδιαφέροντα τα όσα αναφέρεις, συνονόματε. Και βέβαια η Κοκκινιά έχει το όνομά της από τις κοκκινιές, όπως λέγονταν τα αργιλώδη κοκκινόχρωμα χώματα της περιοχής, μην ξεχνάμε και το μεγάλο κεραμουργείο του Δηλαβέρη εκεί κοντά, που ήταν το πρώτο του, το δεύτερο δημιουργήθηκε αργότερα στις κοκκινιές του Μαρουσιού όπου και τα κεραμικά μικροεργαστήρια με Σιφνιούς μετανάστες, με γνωστότερον τον περίφημο Καρδιακό.
Για την ονομασία Καραβά έψαξα στο τουρκικό λεξικό χωρίς επιτυχία. Είναι όμως κάπως δύσκολο να είναι κανείς σίγουρος, αφού υπάρχουν πολλές πιθανές ορθογραφικές παραλλαγές και συνδυασμοί με kara (σκουρόχρωμος, σημαντικός κλπ.) και kar (χιόνι, εξ ου και Καρπενήσι = κιτρινωπό χιόνι, Kar beniz). Πάντως, μαχαλάς στα Τουρκικά δεν είναι ακριβώς τόπος, περιοχή αλλά συνοικία, γειτονιά.
Ενδιαφέροντα και τα περί κυρίας Παχύ (Παχείας;). Μία εκδοχή που δεν τη σκέφτηκαν οι προγιαγιάδες μου και δεν είχαν σπεύσει να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο παλάτι, ώστε να κόβω και εγώ οικοπεδάκια και να τρώω τα λεφτά στις Μπαχάμες και το Μπαλί, αντί να αγωνίζομαι τριάντα και χρόνια για τον άρτον της οικογένειας. Να ΄σαι καλά!