Μετρα κουλαουζερη μου καλα τα μανταρολια,
γιατι βουτω στη θαλασσα σαρανταπεντε χρονια…
Περδικοπουλος
“Κολαουζέρης” είναι ο επιτηρητής, ο καθοδηγητής των δυτών.
Είχε κυρίως την ευθύνη της ασφαλούς παραμονής τους στο βυθό , με τον ακριβή έλεγχο και του χρόνου και του βάθους της κατάδυσης και της σχετικής ενημέρωσης και των δυτών, οι οποίοι όφειλαν να υπακούσουν στις υποδείξεις του.
Επίσης, όφειλε να γνωρίζει τη φυσική κατάσταση των δυτών και τη σωματική αντοχή τους, πράγματα απαραίτητα για την αποφυγή ατυχημάτων.
Ήταν επίσης υπεύθυνος και για την ανάδυση, η οποία έπρεπε να γίνεται με αργούς ρυθμούς, ώστε να επιτευχθεί η αποσυμπίεση και να αποφευχθούν και εκεί τα ατυχήματα.
Ο ρόλος του κολαουζέρη περιορίστηκε - δυστυχώς - με την ανακάλυψη του σκάφανδρου, το 1860.
Από τότε γίνεται πιο “επαγγελματική” η κατάδυση, σε βάρος των δυτών.
Ειδικά, η Κάλυμνος, μέχρι το 1895 είχε αποδεκατιστεί.
Συγκεκριμένα, από το 1866 έως το 1915 μόνο στα νησιά του Αιγαίου καταγράφηκαν 10.000 θάνατοι και 20.000 παραλύσεις δυτών, λόγω μεγάλης παραμονής στο βυθό και σε μεγάλο βάθος ή ίσως άγνοιας λειτουργίας του σκάφανδρου, έως ότου αυτό καταργήθηκε, το 1902.
“Μανταρόλια”: μάλλον εννοεί “μαντζαρέλια” ( δεν έχω βρει ετυμολογία ) .
Πρόκειται για γνωστή λέξη στη γλώσσα των δυτών, αφορά στις οδηγίες που τους δίνονταν από τον κολαουζέρη για το χρόνο και για το βάθος της κατάδυσης.
Αρα, προκυπτει οτι το κολαουζο, το σχοινι επικοινωνιας για να μεταδωθουν τα μανταρολια στον βουτηχτη και ο κολαουζερης που κανει και αυτη τη δουλεια,εχουν κοινη ριζα.Επιτελους!
Το τραγουδακι μας ενδιαφερει?
Ελένη,
κι εγώ προσωπικά, όταν σημειώνω κάτι το έχω περάσει πρώτα, από πολύ κόσκινο! Π.χ. από 7-8 λεξικά (ελληνικά, τουρκικά, αγγλικά και γαλλικά -και ένα περσικό), από ερωτήσεις σε τουρκόφωνους και αρκετές φορές -όχι απαραίτητα- αναζήτηση σε κείμενα της ελληνικής γραμματείας.
Δεν αυτοσχεδιάζω…
Η λέξη στην ελληνική, στην αγγλική και στην τουρκική έχει επακριβώς τις σημασίες που αναφέρω στο κείμενο που έγραψα παραπάνω:
(Ιωάννα, 14/2/2008, #601)
Επίσης βλέπε : Καρκαβίτσα (Οι σφουγγαράδες, από Τα Λόγια της πλώρης) -για τη ναυτική ορολογία τής λέξης
και Παπαδιαμάντη (Βαρδιάνος στα Σπόρκα) -για τη σημασία τής φορτικότητας, του ακόλουθου, “κολλητηριτζή”.
κλπ…
Επειδή, λοιπόν, λες πως η λέξη στα ελληνικά λεξικά δεν έχει άλλη ερμηνεία κι επειδή εσύ έχεις επικαλεστεί τα συγκεκριμένα λεξικά -στο πρόσφατο παρελθόν- σου παραθέτω το λήμμα, όπως το αναγράφουν -πλήρως (και όχι μόνο την προφορά τής λέξης) :
ΜΕΙΖΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ :
κολαούζος [<τουρκ. kιlavuz] (ο) ουσ. οδηγός σε δρόμο: χωριό που φαίνεται κολαούζο δε θέλει (παροιμία)
(γεν.) σύμβουλος, ακόλουθος
ΛΕΞΙΚΟ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ :
κολαούζο το [kolaúzo]
(τεχν.) εργαλείο με το οποίο ανοίγουμε (χαράζουμε) εσωτερικά σπειρώματα· σπειροτόμος. [τουρκ. kιlavuz -ο (δες στο κολαούζος)]
κολαούζος ο [kolaúzos]
- (λαϊκότρ.) ο οδηγός σε μια πορεία, αυτός που δείχνει το δρόμο. ΠAP Xωριό που φαίνεται κολαούζο δε θέλει, για κτ. αυτονόητο και πασιφανές.
- άνθρωπος φορτικός, προσκολλημένος σε κπ. συνήθ. ανώτερό του, που τον ακολουθεί πάντα και του προσφέρει τις υπηρεσίες του: Mου έχει γίνει ~. O ~ του τάδε.
[τουρκ. kιlavuz -ος (χαλαρή άρθρ. του [v] στα τουρκ., με τροπή [ı > i > o] από επίδρ. του υπερ. [k] και του [l])]
ΠΕΡΙ ΚΟΛΑΟΥΖ(Ι)ΕΡΗ – ΚΟΛΑΟΥΖΟΥ
Στη ναυτική ορολογία -στο ιδιόλεκτο των βουτηχτάδων- αναφέρεται:
- Αρχικά (όταν βουτάγανε γυμνοί):
-
Κολαούζος = Το σκοινί που δενότανε ο βουτηχτής. Ο οδηγός αυτός τού μέτρου βάθους, ασφάλειας και συνεννόησης με τον υπεύθυνο πάνω στη βάρκα.
Αλλιώς, το σκανταλόσκοινο. Το σκοινί δηλαδή που ήταν περασμένη η σκανταλόπετρα (η πέτρα για την κατάδυση, που ήταν και πηδάλιο και φρένο και βοηθός κατάδυσης-ανάδυσης) -
Κολαουζέρης ή κολαουτζ(ι)έρης = Ο άνθρωπος πάνω στο καΐκι που κρατούσε το σκοινί-κολαούζο και ήταν υπεύθυνος για τον δύτη.
- Αργότερα (όταν βουτάγανε με ειδική στολή)
-
Κολαούζος ή Κολαουζέρης = Ο αρχηγός τής ομάδας των βουτηχτάδων. Ο υπεύθυνος για την κατάδυση και την ανάδυση των δυτών. Αυτός που προπορεύεται, ο οδηγός, ο «μπροστάρης». Και ο σχεδιαστής τού πλάνου κατάδυσης.
ΥΓ:
Τα έχω ψάξει, διασταυρώσει και εξαντλητικά αναλύσει…
Αν δεν συμφωνείς, φόρτωσέ τα όλα στον… αχταρμά* !!!
*[αχταρμάς = Μηχανοκάϊκο σπογγαλιευτικό σκάφος. Είδος καϊκιού που χρησιμοποιείται στη σπογγαλιεία]
Εντωμεταξύ, έγραψε και η Ελένη περί κολαουζέρη.
Μαζί γράφαμε!
Άρη,
πολύ αναλυτικά τα διευκρίνησα όλα και φαίνεται πως δεν μιλάω για κόλλημα από κολλώδη ή κολλητική ουσία, αλλά “κόλλημα” - συνοδεία, ακολουθία, ενοχλητικό πλησίασμα (κολλητηριτζής).
Ή μη μου πεις ότι δεν έχεις ακούσει (εκτός από την έννοια του οδηγού-μπροστάρη) τη σημασία της λέξης σαν παράσιτο, τσιμπούρι…
Η πολιτική αρθρογραφία βρίθει της λέξης (και παλιότερα συχνότατα πχ. περί κολαούζων των μεγάλων δυνάμεων, τραστ κλπ).
ΥΓ:
[Και μη μου πεις ότι έφαγα κόλλημα ή κόλλησε η βελόνα… Ούτε και θέλω να σε κολλήσω στον τοίχο !!! Αλλά, μη μου κολλάς κι εσύ τη ρετσινιά πως ό,τι είπα παραπάνω δεν κολλάει ! ]
Φίλε μου, στη βράση κολλάει το σίδερο…
Ή τώρα ή ποτέ !
Νίκο… Εκπλήσσομαι ! Και : üstüne almak (“τα παίρνω” =άρα: θίγομαι).
Όμως : yol almak (“δρόμο παίρνω”= άρα: προχωράω)
Θα σου πω για το: kollamak (καραδοκώ, επιτηρώ, επαγρυπνώ, επιβλέπω, κοιτάζω τριγύρω) που έχει άμεση σχέση με το kol που (εκτός από χέρι, μπράτσο, μανίκι, μοχλός και βραχίονας, όπως σημείωσα -και θεώρησες ότι αυθαιρετώ) σημαίνει και :
περίπολος, επιτήρηση, επίβλεψη, παρατηρητήριο, φρουρά, φάλαγγα, στρατιωτική αστυνομία, κλπ ανάλογα πώς συντάσσεται και πώς/και για πότε αναφέρεται.
Ήδη σημείωσες, το κολντεμίρι (kol+demir = μοχλός, βραχίονας σιδερένιος = αμπάρα)
Δεν αυτοσχεδιάζω… όταν σημειώνω περί αραμαϊκής ρίζας kol-
Το λένε σπουδαία λεξικά και γλωσσολόγοι (μεταξύ άλλων και του Ιδρύματος Τουρκικής Γλώσσας) και η ετυμολόγηση αυτή έχει γίνει ήδη από το 1881.
Βλέπε μαζί όλα τα παρακάτω :
Kol – kolcu - kolçak – kolordu - kolu - kolluk και karakolluk
[μανίκι, περιβραχιόνιο, μανσέτα, γροθιά, φύλακας, μπάτσος* και «μπάτσος»*, στρατιωτικό σώμα, η παλιά λέξη για την αστυνομία. Καθώς και για οπλισμένες βάρκες, ακτοφυλακή των συνόρων…
Αρχικά τα καρακόλια: Παράκτια περίπολος]
Εγώ βλέπω να έχουν όλα ΑΨΟΓΗ ΣΧΕΣΗ !!!
Και γιαυτό είπα να ξαναθυμηθούμε τα καρακόλια…
Τα σέβη μου !
yanına almak
(παίρνω μαζί και… κατά μήκος ή/και παραπλεύρως υπηρεσίες …)
ΥΓ:
- Βρε λες να προέρχονται κάποια από το κόλαφος !!!
(ας πω και κάτι «αυθαίρετο»)
Paris,
Γράψε μας τον τίτλο και τους στίχους αυτού του τραγουδιού, αν τα έχεις.
Η λέξη “κολαουζέρης” διατήρησε, όπως βλέπουμε, την αρχική της σημασία του “οδηγού”, ίσως με πιο επιτακτική την έννοια εδώ του “καθοδηγητή”, του “επιτηρητή”.
Από εκεί και πέρα μπορούμε να δούμε και εδώ τα πάθη των λέξεων:
Το απλό, συνηθισμένο σχοινί που ενώνει δύτη και κολαουζέρη το ονόμασαν λανθασμένα οι δύτες “κολαούζο” , πιθανόν συνεκδοχικά από τον κολαουζέρη.
Με το “μανταρόλια” πιθανόν εννοεί "μαντζαρέλια " και ας ελπίσουμε πως η τουρκική ρίζα της λέξης “κολαούζος” προστατεύει και από άλλες παρανοήσεις.
Να συμπληρώσω πως η επικοινωνία μεταξύ δύτη και κολαουζέρη γινόταν μόνο συνθηματικά και μόνο για να περάσουν οι απαραίτητες πληροφορίες.
Έτσι, τράβηγμα μια φορά στο σχοινί σήμαινε βάθος 15 οργιές, τράβηγμα δυο φορές, βάθος 20 οργιές και έτσι ρύθμιζε ανάλογα ο δύτης την πορεία του.
Επίσης, το σκάφανδρο τυπικά καταργήθηκε το 1902, με επέμβαση του Λιθουανού Κάρολου Φλέγελ όταν διαπιστώθηκαν οι επιπτώσεις του, στην ουσία όμως συνεχίστηκε η χρήση του, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει ο αριθμός των θυμάτων.
Γειά και χαρά κι από εμένα. Η αλήθεια είναι πως παρακολούθησα το ζήτημα που διαπραγματεύεστε σήμερα για πρώτη φορά. Θα ήθελα να ρωτήσω σχετικά: τι βιβλιογραφία έχουμε πάνω στη ρεμπέτικη αργκό; Το βιβλίο του Παπαζαχαρίου Ε. (Ζάχος) “Λεξικό της ελληνικής αργκό” είναι αξιόπιστο; Όσο αφορά τη μεθοδολογία της έρευνας, για το συγκεκριμένο ζήτημα, δε θα ήταν ωφέλιμο να θέσει κάποιος χρονικά όρια εξετάζοντας κάθε περίοδο χωριστά και με βάση ένα κόρπους τραγουδιών; Άκόμα, δεν είναι χρήσιμο να συνδυάσουμε τη λεξιλογική μας έρευνα και με κείμενα Ελλήνων λογοτεχνών, ώστε να διαπιστώσουμε και εκεί την χρήση τους;
Φυσικά μιλάω για τη δημιουργία ενός συλλογικού τόμου με συμμετοχή γλωσσολόγων, μελετητών του ρεμπέτικου, ενδεχομένως και έκθεση απόψεων κάποιων λογοτεχνών και ποιητών για τη χρήση της γλώσσας (σχετικά με τη ρεμπέτικη αργκό αλλά και γενικότερα). Δηλαδή, όχι μια καθαυτό δουλειά “επιστημόνων” αλλά και “επαγγελματιών του λόγου” (ας μου επιτραπεί ο όρος για τους συγγραφείς).
Φυσικά η οργάνωση ενός τέτοιου εγχειρήματος απαιτεί λεπτότερες μεθοδολογικές διακυμάνσεις (οι οποίες θα οριστούν από μια γλωσσολογική προσέγγιση, που δεν δύναμαι να γνωρίζω ποια μπορεί να είναι, καθότι δεν είμαι γλωσσολόγος).
Εγώ απλά προτείνω κάτι (αν υπάρχει διάθεση για έκδοση ενός τόμου) σαν κάποιος που θα ήθελε να έχει στη βιβλιοθήκη του ένα αξιόπιστο σύγγραμμα.
Αναμένω σχόλια και προτάσεις…
Ακριβώς αυτή η χρήση υποψιάζομαι ότι πέρασε λανθασμένα. Βέβαια θα μου πεις ότι είναι χιλιάδες οι λέξεις και οι εκφράσεις που χρησιμοποιούνται λανθασμένα αλλά έχουν καθιερωθεί. Πάντως πολύ κουβέντα έγινε για το θέμα χωρίς ιδιαίτερο λόγο.
Ιωάννα, μη μπερδεύεσαι και να εκπλήσσεσαι μόνο όταν υπάρχει λόγος.
Η συζήτησή μας ήταν για τον κολαούζο και η δική μου απορία για το πώς το kιlavuz αποδόθηκε στα ελληνικά με όμικρον. Τη λέξη kol εσύ την έβαλες στη συζήτηση, λέγοντας:
Άλλο όμως kιlavuz και άλλο kol. Εγώ δεν βλέπω καμμία σύνδεση της αραμαϊκής στάσης προσευχής με το kιlavuz, κάτι που έμμεσα παραδέχεσαι και εσύ με την τελευταία σου φράση.
Δεν θα επεκταθώ περισσότερο, σεβόμενος το χρόνο των φίλων αναγνωστών μας, θα επαναλάβω μόνο ότι οι εκπλήξεις χρειάζονται και επαρκή δικαιολόγηση.
Taras,
Για να απαντήσω στην ερώτησή σου.
Αξιοποιήσαμε το γλωσσάρι από το “Τουμπεκί” του Π.Πικρού, το Λεξικό του Παπαζαχαρίου που αναφέρεις και εσύ, όπως και τα γνωστά αναγνωρισμένα Λεξικά για όσες λέξεις της αργκό έχουν ενταχθεί στην κοινή νεοελληνική μας γλώσσα.
Επίσης, πολλές ιδιωματικές λέξεις της γλώσσας μας και από πολλά μέρη της πατρίδας μας, όπως έχουν καταγραφεί σε ειδικά Λεξικά και γλωσσάρια.
Σημαντική , βεβαίως, και η βοήθεια της Λογοτεχνίας , για όσων λέξεων η χρήση διασταυρώνεται σε έργα νεοελλήνων συγγραφέων.
Αλλά, πάνω από όλα ιδιαίτερα χρήσιμο έχει φανεί το τουρκοελληνικό λεξικό του φίλου Νίκου Πολίτη, μια και πάρα πολλές λέξεις της αργκό έχουν τη ρίζα τους στη γείτονα χώρα.
Μερικές -ακόμα- προσθήκες στο λεξιλόγιο.
φουρκάλι (και φουρκαλώ ): σκούπα αυτοσχέδια, πλεγμένη με κλαδιά ρείκης ή και βασιλικού, σύμφωνα με το σμυρναίικο τραγούδι:
“…Πού να βρω βασιλικό… να το μπλέξω ένα φουρκάλι…
να φουρκαλώ τη θάλασσα…”
καμίτσα: δίκοπο μαχαίρι.
[τουρκ. kama]
“…Αν είσαι κουτσαβάκι που΄ναι η καμίτσα σου,
το κόκκινο ζωνάρι κι η παντοφλίτσα σου;…”
λιμάρω (τα μαχαίρια) : λειαίνω την επιφάνεια για να είναι πιο κοφτερά.
[ιταλ. limare ].
“…Έλα, βρε Μανωλάκη, να τα λιμάρουμε
να στρώσουμε κουβέρτα να τους τα πάρουμε…”
κουμπές: τρούλος, θόλος εκκλησίας ή αρχοντικού.
«…Απεφάσισα να γίνω στην Αγια- Σοφιά κουμπές
να΄ ρχονται να προσκυνούνε Τουρκοπούλες και Ρωμιές…»
[τουρκ. kubbe < από τα αραβ.]
φουρκάλι / φουρκαλώ: Υπάρχει και ο τύπος φροκάλι / φρόκαλο / φροκαλώ.
Είναι η κλασική μικρασιάτικη / σμυρναίικη έκφραση για τη σκούπα, λόγω της οποίας οι ντόπιοι κορόϊδευαν τους πρόσφυγες που δεν χρησιμοποιούσαν το σκούπα. Δεν νομίζω να παίζει ρόλο το υλικό ή ο τρόπος κατασκευής. Φυσικά ο βασιλικός ως πρώτη ύλη έχει «ποιητική άδεια», για να βγή ρομαντικότερο το τραγουδάκι. Επίσης, η λέξη φρόκαλο χρησιμοποιείται και επί ανθρώπου, αλλά έχω ξεχάσει ποιάν ιδιότητά του σατυρίζει. Μικρασιάτες, βοήθεια!
καμίτσα: μάλλον πρέπει να μπή μαζί με το λήμμα κάμα, αφού έχω την εντύπωση ότι ο τύπος αυτός είναι συχνότερος σε εμφάνιση.
Λιμάρω: Δεν είμαι σίγουρος αν και τα μαχαίρια λιμάρονται, ενώ σίγουρα ακονίζονται. Πάντως ο Μανωλάκης ζάρια λιμάριζε, για να γίνουν μονοβαρή και να πέφτουν συχνότερα εκεί που εκείνος ήθελε, ώστε να τους «τα παίρνει» (τα λεφτά).
κουμπές: γνωστή και η πανέμορφη Κουμπελίδικη (εκκλησία) Καστοριάς.
“Φρόκαλο” είναι το “σκουπίδι”.
Επίσης, κατ΄επέκταση “φρόκαλο” σημαίνει “τιποτένιος άνθρωπος”, “χαμηλής νοημοσύνης”, αλλά και “άσχημος”.
Το “λιμάρω τα ζάρια” υπάρχει ήδη στον πίνακα και μάλλον το τραγούδι που έγραψα στο προηγούμενο posting για ζάρια μιλάει, άρα δεν χρειάζεται καμιά αλλαγή .
Μερικές προσθήκες ακόμα.
αραμπάς : άμαξα με τέσσερις τροχούς, που την έσερναν βόδια ή άλογα, κάρο.
Χλευαστικά, η λέξη λέγεται επίσης για χερσαίο μεταφορικό μέσο που είναι υπερβολικά αργό.
[τουρκ. araba = κάρο, τροχοφόρο].
γιαβρούμ: (προσφώνηση) : παιδί μου, μωρό μου
[τουρκ. yavrum].
καράρι = το ταιριαστό, το πρέπον, το κανονικό.(*)
“…Τι σε μέλει εσένανε το σαλβάρι μου
για στενό μου, για φαρδύ μου για καράρι μου…”
( * Η λέξη απαντά και με άλλες ερμηνείες. Δεν έχω βρει ετυμολογία)
Μια προσθήκη ακόμα.
Από το τραγούδι “Δεν τον θέλω τον ΑΧΕΠΑ”, που ηχογραφήθηκε το ΄34 στην Αθήνα με τους Ρούκουνα και Κορίνα τη Σαλονικιά.
“…Αγαπώ ένα λεβέντη που΄χει δαχτυλίδι μέση
δεν τον θέλω, δεν τον παίρνω τον ΑΧΕΠΑ με το φέσι…”
Α.Χ.Ε.Π.Α.: ιδρύθηκε το 1922.
Τα αρχικά αυτά μεταφράστηκαν ως “Αμερικανική Ελληνική Εκπαιδευτική Προοδευτική Εταιρεία”. Μόνο που σκοπός της δεν ήταν η παιδεία των μεταναστών, αλλά η αναγκαστική αμερικανοποίησή τους.
Με έδρα την Ουάσιγκτον και επίσημη γλώσσα την αγγλική ασχολήθηκε με τους ομογενείς που κατάφεραν να διακριθούν και να διαδώσουν έτσι το “American dream” ενώ καθόλου δεν ασχολήθηκε με τα προβλήματα των απλών μεταναστών, διαδραματίζοντας παράλληλα ένα αμφισβητούμενο ρόλο μεταξύ μεταναστών, ελληνικής πολιτικής πραγματικότητας και αμερικανικής πολιτικής.
Το συγκεκριμένο τραγούδι, όπως και άλλα του ίδιου ύφους ( “Ο Γερο-Αμερικάνος”, “Το παιχνίδι του Αμερικάνου” κλπ.) κρύβουν μια αντιπάθεια και περιφρόνηση ταυτόχρονα για τους ελληνοαμερικάνους και το υπερπόντιο νυφοπάζαρο που είχε στηθεί από τις αρχές του 20ου αιώνα, ιδιαίτερα στην επαρχία.
Να προσθέσω και εγώ ότι η οργάνωση αυτή ήταν ιδιαίτερα δραστήρια ακόμα και τη δεκαετία του ΄50, όταν άρχιζα να διαβάζω εφημερίδες (μετά, πήγα στη Γερμανία και τους έχασα, μεγάλη απώλεια…). Στον τύπο της εποχής αναφερόταν ως “η ελληνοαμερικανική οργάνωσις AHEPANS”, χωρίς επεξήγηση των αρχικών αλλά με τελικό νί και σίγμα που σήμαινε ότι το αρχικό ακρωνύμιο είχε μάλλον ξεχαστεί. Εκπρόσωποί της έρχονταν στην Ελλάδα με το υπερωκεάνειο Ολυμπία ή το Βασίλισσα Φρειδερίκη (Ο Παυλάκας και η Φρείκη, λέγανε για τους Βασιλείς «μας» οι μεγαλύτεροι από εμένα) και είχανε επαφές και με υπουργούς ακόμα, προωθώντας την «ελληνοαμερικανική φιλία». Ήταν η εποχή όπου ο πατέρας μου απελύθη από την ΥΣΕΣΑ (Υπηρεσία Συντονισμού και Εφαρμογής Σχεδίου Ανασυγκροτήσεως, μετέπειτα σκέτα Υπουργείο Συντονισμού, Μητσοτάκης κλπ.) γιατί είχε εκσφενδονίσει μελανοδοχείο εναντίον Αμερικανού, μέλους της Αμερικανικής Αποστολής.
Υ.Γ. Τώρα, τι γύρευε Αμερικανός στην Ελληνική ΥΣΕΣΑ, ο ευρών κερδίζει χρυσούν ωρολόγιον…
Μερικές λέξεις ακόμα.
βεράνι: ολοκαύτωμα, καταστροφή, ετοιμόρροπο κτίσμα
“…Η Σμύρνη κι αν εκάηκε
κι αν έγινε βεράνι
μια Σμυρνοπούλα [ή ο Βενιζέλος κατά μια άλλη εκδοχή ] έμορφη
πάλι θα την εκάνει…”
γιατάκι : το στρώμα, το κρεβάτι και γενικά το μέρος όπου κοιμάται κάποιος, κατάλυμα, λημέρι, κρυψώνα, ορμητήριο, άντρο.
[τουρκ. yatak ]
«…Άλλος θα΄ρθει μες στο κελί
τον τόπο μου να πιάσει
στο έρημο γιατάκι μου
βρεγμένο από το δάκρυ μου
ας γείρει να πλαγιάσει…»
και επισημότατα: Yatakli Waggon: η κλινάμαξα (βαγκόν λί) στα τρένα.
Πολύ σωστές οι παρατηρήσεις περί τών AHEPANs. Ώς πρώην Ελληνοαμερικάνος άκουγα και εγώ γιά αυτούς και τίς δραστηριοτητές τους. Έχουν διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις και θέλουν να φανούν επίσημοι αντιπρόσωποι της Ελληνικής μοιονότητας στίς ΗΠΑ. Διατηρούν τίς καλητερες σχέσεις με το Αμερικανικό κατεστημένο, οποιο και να’ναι αυτό, και με τήν ισχυρή Εκκλησιαστική ιεραρχεία που και αυτή αισθάνεται τον εαυτό της επίσημο αντιπρόσωπο της ελλ. ομογένειας.
Προσθέτω επίσης πώς η ΑΧΕΠΑ πλήρωσε για το άγαλμα του Τρούμαν μπροστά στην Αμερικανική πρεσβειά.
Άρα καταλαβαίνω γιατί δέν τόν ήθελε τον “Αχέπα με το φέσι” . Παρεπιπτόντως , μόλις θυμήθηκα για το φέσι. Οι Αχέπανς σε παρελάσεις φορούσαν μπλέ τσόχινο φέσι με το έμβλημά τους επάνω. Αυτό το αντέγραψαν απο διάφορα Μασονικά τάγματα στήν Αμερική, που φορούσαν κόκκινα φέσια για να δηλώσουν την “προέλευσή” τους απο μία “εξωτική” ανατολή του παρελθώντος.
Η πολιτική της ΑΧΕΠΑ, δηλαδή της Αμερικής, προς την Ελλάδα δεν θα μπορούσε να δηλωθεί καλύτερα από αυτό το δωράκι - το άγαλμα του Τρούμαν - που δεχτήκαμε το ΄63 κιόλας και τοποθετήσαμε σε περίοπτο σημείο της Αθήνας , μάλιστα μια εβδομάδα μετά τη δολοφονία του Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη.
Μισητός ο Τρούμαν - ιδιαίτερα - και λόγω του “δόγματος” στο οποίο στηρίχτηκε η ελληνική πολιτική και λόγω της αναίτιας ισοπέδωσης του Ναγκασάκι και της Χιροσίμας και γιατί ίδρυσε τη ΣΙΑ και γιατί ήταν ο εμψυχωτής του ψυχρού πολέμου.
Έτσι και το άγαλμά του δεινοπάθησε.
Από το ΄65, με τα Ιουλιανά, όταν δέχτηκε αυγά και μπογιές, εκρήξεις με μηχανισμούς το ΄70, λόγω της στήριξης της Χούντας, το ΄71 και το ΄88.
Το ΄99 γκρεμίστηκε από το βάθρο του, ενώ το 2003 τα μέλη του Κοινωνικού Φόρουμ το τύλιξαν ολόκληρο σε χαρτί με την ένδειξη “Προς επιστροφή”. λόγω εισβολής της Αμερικής στο Ιράκ.
Πολύ περισσότερο από την πίκρα της αναγκαστικής μετανάστευσης που κρύβει η αντιπάθεια για τον ελληνοαμερικάνο, ας μην μας διαφύγει και η συσχέτισή του με την ΑΧΕΠΑ και τη δράση της στο τραγούδι που αναφέρθηκε.
Το σήμα της ΑΧΕΠΑ.