Ρεμπέτικη φρασεολογία και άγνωστες λέξεις

Μπα, να σου πω…καμμία αντίρρηση δεν έχω να χαλαρώσει το γλωσσάρι όσο θέλει και σε όποια κατεύθυνση θέλει. Αρκεί να αλλάξει επιγραφή. Ας ξαναβαφτιστεί π.χ. Γλωσσάρι λέξεων (μη προδήλως κατανοητών), που απαντούν στο ελληνικό τραγούδι εν γένει, ξέρω γω. Όποια λέξη δηλαδή απαντά σε όλα τα δισκογραφημένα, ας πούμε, τραγούδια από ενάρξεως δισκογραφίας μέχρι σήμερα, κάτι τέτοιο, να βρίσκει εδώ τη θέση της (να απαλλαγούμε και από τα βάσανα της ταξινόμησης).

Αλλά με επιγραφή «Ρεμπέτικο Γλωσσάρι» και να ανοίγεις μέσα και να βλέπεις ατάκτως (εννοώ χωρίς κριτήριο) ερριμμένες λέξεις, παρμένες από ποιητικά κείμενα τραγουδιών από ρεμπέτικα έως το αντάρτικο λημέρι, περνώντας ενδιαμέσως και από Πλέσσα ξέρω γω, έ…κάπως μου χτυπάει

Δε μπαίνω σε καμία συζήτηση για τα λήμματα.
Εφόσον όμως μπαίνει η πληροφορία, ότι “η δραπέτευσή του έγινε τραγούδι” είναι μάλλον αστείο να λέγεται ότι το τραγούδι έγινε “από την πολιτικοϊδεολογική παράταξή του”.
Τα τραγούδια δεν τα φτιάχνουν ιδεολογικοπολιτικές παρατάξεις αλλά ανώνυμοι ή επώνυμοι δημιουργοί.
Με τον ίδιο τρόπο θα μπορούσες να γράφεις ότι ο Γυφτοδημόπουλος έγινε τραγούδι από τους φίλους της αστυνομίας ή κάτι παρόμοιο.
Το θέμα μου, λοιπόν, άσχετα από τα λήμμματα, αφορά τους δημιουργούς του τραγουδιού για την απόδραση Μπεζεντάκου.

Τον δίσκο τον έχω δει αλλά δεν τον έχω. Θυμόμουν ότι λέει κάτι τέτοιο (“λαϊκό της πόλης”), το ξαναβλέπω στο λινκ του μιουζικ-κορνερ και, τέλος, στο μεγεθυμένο κομματι της θολής φωτο που ανεβάζω, μετράω κάτω από τη λέξη ΜΠΕΖΕΝΤΑΚΟΣ τα γράμματα και μου βγάζουν “λαϊκό της πόλης” κι όχι “ταβέλας - τζανακάκης”. Αν βρω κάτι καλύτερο θα ενημερώσω.

Για το «μάλλον αστείο» που λες, έχω άλλη αντίληψη: θα μου φαινόταν μάλλον ιδιαζόντως κωμικό να ισχυρισθώ ότι στίχοι σαν τους παρακάτω είναι καμωμένοι εκτός πολιτικοϊδεολογικής παράταξης του δραπετεύσαντος:
«Οι αστοί τρομάξανε, και κάστρα φτιάξανε/να χτίσουν τα παιδιά των εργατών
Μα αυτοί με μια γροθιά, σπάζουνε τα δεσμά/τα κάστρα καταργούνε των αστών
Μʼ αυτοί είναι μακριά, εβίβα βρε παιδιά/ ζήτω το Κόμμα μας το εργατικό»

Ας είναι επίσης μνημονευμένο ότι ο Μπεζεντάκος δραπέτευσε με απόφαση του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ (βλ. Ο νέος Ριζοσπάστης 5/3/1932), κόμμα στο οποίο προσχώρησε όντας έγκλειστος στις φυλακές… (βλ. μαρτυρία Β. Νεφελούδη).

Το μέτρο του, όμως, είναι ενδιαφέρον. Αν, τελικά, το αποδεχτούμε για ρεμπέτικο, θα είναι το πρώτο ρεμπέτικο στην ιστορία, γραμμένο σε σύνθετο οχτάρι τονισμένο 332. Ίσως και το πρώτο ελληνικό, ίσως και το πρώτο λεκάνης ανατολικής Μεσογείου.

(για τεκμηρίωση όμως, χρειάζεται έρευνα…)

Ο παραλογισμός δεν είναι αναγκαίος. Υπάρχουν πάμπολλα τραγούδια που εκφράζουν μια “πολιτικοϊδεολογική παράταξη”, μεταξύ αυτών και μερικά ρεμπέτικα, αλλά το ζήτημα των δημιουργών τους παραμένει ξεχωριστό και αυτοτελές.

Παρεμπιπτόντως η πηγή από όπου έκανες κόπι πέιστ τους στίχους (υποθέτω από το στιχοι.ινφο) τους έχει με μερικά λαθάκια. Ο σωστός στίχος λχ είναι να “κλείσουν” κι όχι να “χτίσουν” τα παιδιά των εργατών.

— Νέο μήνυμα προστέθηκε στις 12:06 ::: Το προηγούμενο μήνυμα δημοσιεύθηκε στις 11:42 —

Δεν είμαι κατάλληλος για την ανάλυση των μέτρων, όμως γύρω από τη μουσική του “μπεζεντάκου” συμβαίνει το εξής:
Υπάρχει μια ρώσικη μελωδία που κατά καιρούς την άκουγα στο ρ/φ και μου θύμιζε το πρώτο μέτρο (αν εκφράζομαι σωστά) από το μπεζεντάκο. Στη συνέχεια οι δρόμοι των δυο μελωδιών χωρίζουν, χωρίς πάντως να χάνεται μια έστω αμυδρή σχέση τους.
Τώρα, ψάχνοντας πληροφορίες για τον φερόμενο σαν συνθέτη του “μπεζεντάκου” Βασίλη Τζανακάκη, έπεσα σε αυτή τη σελίδα όπου γίνεται παραλληλισμός της μουσικής του “μπεζεντάκου” με ρώσικη μελωδία που “ανήκει στον μουσικό, μαέστρο και ηθοποιό Ουτάσοφ από την Οδησσό της Ρωσικής Αυτοκρατορίας” και την οποία “μετά από χρόνια ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς [τη] χρησιμοποίησε … σε συμφωνική ορχήστρα όπως αξιόλογη είναι και η διασκευή του Paul Mauriat την δεκαετία του 1970”.
Υπάρχει και ηχητικό, αλλά δυστυχώς η κάρτα ήχου στο πισι μου έχει χτυπήσει μπιέλα και δεν μπορώ να το ακούσω.
Θα ήμουν περίεργος για την άποψη κάποιου που διεθέτει τα “αυτιά” που μου λείπουν.
Κατά τα άλλα δεν βρήκα τίποτα για τον Βασίλη Τζανακάκη εκτός από την διαδεδομένη στο δίκτυο αναφορά του ως συνθέτη στου “μπεζεντάκου”, ενώ το οπισθόφυλλο του δίσκου αναφέρει το τραγούδι σαν “λαϊκό της πόλης”.
Πράγμα που άλλωστε (=> το ανώνυμο της δημιουργίας και το σύγχρονό της με τα γεγονότα της δεκ. '30) ήταν η εδραιωμένη πεποίθησή μου από τότε που το είχα πρωτοακούσει στη μπουάτ “Ταμπούρι” στην Πλάκα σε παιδική ηλικία γύρω στο 1975.

Τώρα, βρε Άγη, για να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους: Αστικό λαϊκό ήθελαν να πούν, εκείνοι που έγραψαν τους στίχους και έψαξαν και για μουσική. Αλλά τα αστικά είναι των αστών.

Όσο για τη μελωδία ναι, αυτή είναι, του κυρίου Ουτάσοφ, τους άρεσε, την χρησιμοποίησαν. Άρεσε και στον Σοστάκοβιτς, τη χρησιμοποίησε. Άρεσε και στον Πολ Μοριά, τη χρησιμοποίησε. Απλά, ενώ στην σελίδα που μας παραπέμπεις, το κομμάτι θυμίζει εκτέλεση α λα Τζάνγκο Ράινχαρτ, οι δικοί μας προτίμησαν το 332. Ε, ‘ντάξ’…

Έλεος!

Όσον αφορά στο λήμμα “κονιόρος” στην κερκυραϊκή διάλεκτο είναι γνωστή η λέξη και έχι καταγραφεί στην τοπική λαογραφία.

Υποθέτω ότι η μελωδία που άκουγα στο ραδιόφωνο και μου θύμιζε το τραγούδι, ήταν από τη διασκευή του Σοστακόβιτς (που δε θυμίζει Τζάνγκο). Εκτός κι αν υπάρχουν και άλλες διασκευές.

Για το “όνομα των πραγμάτων” δεν καταλαβαίνω τι ακριβώς εννοείς.
Πρόκειται για σχόλιο σχετικά με τη διαφορά μεταξύ των όρων “λαϊκό της πόλης” και “αστικό λαϊκό”;
Ότι δηλαδή προτίμησαν να το πουν λαϊκό της πόλης, γιατί αν το έλεγαν αστικό λαϊκό θα κινδυνευε να παρερμηνευθεί ως λαϊκό της μπουρζουαζίας;
Ίσως. Υπάρχει άλλωστε και κάτι το εύθυμο σ’ αυτή τη διαπίστωση. Και δεν πειράζει κιόλας.

Το όνομα του πράγματος, κανονικά θα έπρεπε να ήταν “Αστικό λαϊκό τραγούδι”. Διαφορά (ουσιαστική) μεταξύ “Αστικό λαϊκό τραγούδι” και “λαϊκό της πόλης” εγώ, τουλάχιστον, δεν βλέπω καμμία.

Φαίνεται πως ο συντάκτης του παρακάτω κειμένου έχει κάνει καλή δουλειά:
http://www.noizy.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=1139:qq3&catid=111:2012-08-23-00-29-45&Itemid=935

Οπότε, βρέθηκε η πρωτογενής πηγή της μουσικής του εν λόγω άσματος. Πάμε και για τον στιχουργό τώρα. Από το βιβλίο του Κ. Γκριτζώνα (Κόκκινοι δραπέτες 1920-1940, εκδ. Γλάρος 1985) αντιγράφω: «Το τραγουδάκι το ʽφτιαξε ο Ζωρζέτος. Ήταν σοβιετικός πολίτης από τη σοβιετική Γεωργία όπου ήταν ηθοποιός και ήρθε στην Ελλάδα γύρω στο 1924. […] Έκανε κι αυτός φυλακή, αυτήν ακριβώς την περίοδο, 30-32, που έγιναν και οι αποδράσεις από του Συγγρού» (σελ. 72)
Ταμάμ, προσθέτω εγώ.

Και για να συνοψίσω:
Όποιος θεωρεί ότι «νομιμοποιείται» να δημιουργήσει στο Ρεμπέτικο Γλωσσάρι (υπό την ατόπως κατʼ εμέ διευρυμένη έννοιά του) αυτόνομο λήμμα «Μπεζαντάκος» ως «δημιούργημα» της «λαϊκής» μούσας, οιοσδήποτε άλλος πρέπει να θεωρεί εξίσου ότι «νομιμοποιείται» να δημιουργήσει αυτόνομο λήμμα π.χ. «Μαγγανάς» ως επίσης «δημιούργημα» της «λαϊκής» μούσας.

Ποτάμι με μία όχθη δεν κυλάει…

Παρασάνταλε, νιώθεις εξίσου καλά με τον καθένα ότι το τραγούδι του Μαγγανά, που επιμένεις να το ονομάζεις «το τραγούδι π.χ. του Μαγγανά», δεν πρόκειται να μπει.

Ενώ έχουμε συνηθίσει εδωμέσα ότι συνήθως συνοδεύεις τις αντικειμενικές και αμερόληπτες κριτικές σου με μια δόση προσωπικής πρόκλησης, τώρα με τους ταγματασφαλίτες νομίζω ότι το πήγες λίγο μακριά. Μοιάζει λες κι έχεις αποφασίσει ότι, για να δεχτεί το φόρουμ τις βελτιώσεις που προτείνεις σε διάφορα θέματα, πρέπει να πληρώσει το τίμημα του να ανέχεται τη διαρκή σου πρόκληση. Κι όμως, κατά τη γνώμη μου, μπορείς κάλλιστα να συνεχίσεις την προσφορά σου χωρίς να απαιτείς αυτό το τίμημα.

Ανάμεσα στη διαδικυτακή πηγή που παραθέτεις και σε αυτή που παράθεσα 5 ποστ νωρίτερα υπάρχει μια σαφής “ανταλλαγή” κόπι πέιστ ή αντλούν κι οι δυο από κάποια κοινή τρίτη πηγή.
Επί της ουσίας πάντως το θέμα με τη μελωδία είναι ότι όσο πχ η μουσική του μπουφετζή “ανήκει” στον Irving Berlin, ακριβώς τόσο κι η μουσική του μπεζαντάκου “ανήκει” στον Λέων Ουτάσοφ.
Για τους στίχους είναι ενδιαφέρουσα η πληροφορία του Γκριτζώνα, αν και θα χρειαζόταν και η εκ μέρους του πηγή αυτής της πληροφορίας.

Τώρα για “του Μαγγανά”: κάτι τέτοιοι ταγματασφαλίτικοι “ύμνοι” μάλλον σε δημοτικοφανείς φάρσες φέρνουν, με στίχους προσαρμοσμένους για να χορεύει κι ο “αρχηγός” όταν γλεντούσε και τίποτα παραπάνω.
Πιο πολύ θα ταίριαζαν στην άποψή σου τραγούδια σαν το “μας ήρθες βασιλιά”, “χάσαμε το βενιζέλο” κλπ, αν ήθελες να επιμείνεις ότι τα τραγούδια των “ιδεολογικοπολιτικών παρατάξεων” αποτελούν κάτι το ξεχωριστό…

#2030:
Δεν είναι η πρώτη φορά που παρεμβαίνεις με ανοίκειο και αθέμιτο τρόπο σε θέμα που έχω ανοίξει ή σε θέμα όπου συμμετέχω. Σε αυτή σου την τελευταία παρέμβαση, δεν βρίσκω κάποιο επιχείρημα εκ μέρους σου για όσα συζητάμε. Αντʼ αυτού, βρίσκω πληθώρα αξιολογικών κρίσεων και, το κυριότερο, μιλάς εξ ονόματος του Φόρουμ ως συνόλου ή εν τινι τρόπω «εκπροσωπώντας» το.

Επειδή δεν ξεκαθαρίζεις υπό ποία ιδιότητα έχεις συντάξει το υπόψη κείμενο (πράγμα που όφειλες να το έχεις δηλώσει, λόγω του περιεχομένου του), δύο πράγματα θα είχα να παρατηρήσω:

 α) εάν μιλάς ως [u]απλό μέλος[/u] του Φόρουμ, μπορείς ασφαλώς να έχεις όποια γνώμη θέλεις για τις «προκλήσεις» μου κλπ κλπ, αιτιολογημένη ή αναιτιολόγητη είναι δευτερεύον σε αυτή τη φάση, αρκεί να εκπροσωπείς τον εαυτό σου και μόνο. Ο αθέμιτος πληθυντικός («έχουμε συνηθίσει εδώ μέσα») και η αθέμιτη εκπροσώπηση του συνόλου Φόρουμ («για να δεχτεί το φόρουμ κλπ κλπ») δεν έχουν καμμία θέση, οπότε επιστρέφονται άναυλα και δεν λαμβάνονται υπόψη, παρά μόνο ως παρακώλυση της συζήτησης (άλλωστε έχεις ξαναπαρακωλύσει συζητήσεις μου με ανάλογες «παρεμβάσεις» σου)

 β) εάν μιλάς ως [u]μέλος της Συντονιστικής Ομάδας[/u] (που είπαμε όφειλες να το δηλώσεις, διότι μια ορισμένη σύγχυση αρμοδιοτήτων την έχω πάθει, εξ αφορμής σου και εξ αφορμής άλλων άλλοτε) οι αξιολογικές σου κρίσεις παραμένουν, για μένα, ατεκμηρίωτες αξιολογικές κρίσεις, ατεκμηρίωτες εννοώ από την άποψη του πώς η άσκηση του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης προσκρούει στους κανόνες λειτουργίας του Φόρουμ. Και επειδή, έχω σχηματίσει την πεποίθηση από την εμπειρία μου έως τώρα, ότι το τεκμήριο της αμεροληψίας (που λέμε στο διοικητικό δίκαιο αλλά και γενικά στο δίκιο) το έχεις απολέσει απέναντί μου, θα παρακαλούσα, εάν τίθεται ζήτημα πρόσκρουσης στη δεοντολογία του Φόρουμ εκ μέρους μου, να τοποθετηθεί σχετικά και αιτιολογημένα ο Admin.              

[b]

#2031:[/b]
α)Γκριτζώνας για τον στιχουργό: «Όταν κάποτε στη μακρινή ξενιτειά αναπολούσαμε ιστορίες της “παλιάς καλής” εποχής του κινήματος, ο παλαίμαχος αγωνιστής και παλιός μου φίλος, Σωτήρης Κακαές, μου θύμισε το όνομα του ποιητή και συνθέτη του μικρού αυτού και απλού τραγουδιού, που ωστόσο τόση συγκίνηση φέρνει στους κομμουνιστές της περασμένης αγωνιστικής γενιάς που έζησαν παρόμοια γεγονότα» (σελ. 72).

β)Ακριβώς το γεγονός ότι θεωρείς πως θα «ταίριαζαν» στην άποψή μου τραγούδια σαν αυτά που αναφέρεις, καταδεικνύει ότι δεν έχουν γίνει κατανοητές θεμελιώδεις διακρίσεις μεταξύ του όντως δημιουργού ως Μονάδας, που δεν ταυτίζεται το πρόσωπό του με τα εκάστοτε δημιουργήματά του (π.χ. Μάρκος ή Νταλγκάς στην περίπτωση που συζητούμε, ή Μπακάλης «Ο ανταρτόπληκτος» κλπ κλπ) και του μη όντως δημιουργού ως πολιτικοϊδεολογικής συλλογικότητας (τέτοιες περιπτώσεις θεωρώ, τόσο το συζητούμενο τραγούδι του Μπεζαντάκου όσο και το άλλο παράδειγμα που έφερα, που δεν το ονομάζω πλέον, διότι απεδείχθη ότι δεν μπορούμε να συζητάμε νηφάλια για ορισμένα πράγματα και με επιχειρήματα, ούτε αιώνες μετά από κάποια ιστορικά γεγονότα…)

Πράγματι στο #2030 ο pepe εμφανίζεται να εκπροσωπεί το σύνολο του φόρουμ (“ενώ έχουμε συνηθίσει εδώ μέσα”), κάτι που σίγουρα με βρίσκει κάθετα αντίθετο, ακόμη και αν πιθανόν χρησιμοποιεί την (φαντάζομαι με κοοπτάτσια) επίσημη θέση του στο φόρουμ αυτό.
Τουλάχιστον αθέμιτη θεωρώ αυτήν την πρακτική του,αλλά κυρίως έντονα ενοχλητική για κάποιον που ενδιαφέρεται να προσπορίσει όφελος από τα ενδιαφέροντα θέματα που αναπτύσσονται, τα οποία μάλιστα απαιτούν σημαντικό κόπο και ενασχόληση από τους γράφοντες.
Νηφάλιες και οξυδερκείς συζητήσεις ή και αντιπαραθέσεις απαιτούνται επί παντός του επιστητού, όχι απρεπείς επιθέσεις ή και τις πολύ συνήθεις ειρωνικά μειωτικές απαντήσεις, διότι έτσι το τίμημα που πληρώνουμε θα είναι διαρκές.
Και όπως ευφυώς σημειώνει στην κατακλείδα του #2029 ο ρέκτης παρασάνταλος, (“ποτάμι με μια όχθη δεν κυλάει”).
Κάποια στιγμή κάποιοι “εδώ μέσα” (κατά πως το λέει και ο pepe) πρέπει να το εμπεδώσουν.

Δεν υπήρχε τέτοια πρόθεση.

Εγώ αισθάνομαι ως απρεπή επίθεση τον υπαινιγμό -έστω και ως σχήμα λόγου- ότι θα μπορούσε να μπει στο γλωσσάρι ένα ταγματασφαλίτικο τραγούδι. Ελπίζω να μη με καλέσει κανείς να τεκμηριώσω κι αυτό το αυτονόητο, γιατί τότε μάλλον πατάμε σε διαφορετικούς κόσμους.

???

για καθίστε βρε παιδιά! ο περικλής είναι από τους πιο προσεχτικούς και ήπιους ανθρώπους στο φόρουμ, θέλει πραγματικά προσπάθεια για να τον εκνευρίσεις. σε αντίθεση με άλλους που για να τραβήξουν την προσοχή, μας κάνουν άνω-κάτω κάθε τρεις και λίγο… λίγη εκτίμηση στους συντονιστές και τον αντμίν δεν βλάφτει, έχουν σημαντικότερες δουλειές από το να ασχολούνται με τα κόμπλεξ του καθενός μας (βάζω και τον εαυτό μου μέσα).
ας κάνουμε συντονιστή τον παρασάνταλο να δει το φόρουμ άσπρη μέρα!

Κατανοητό το σκεπτικό αλλά εν προκειμένω νομίζω ότι πρόκειται για μια προσπάθεια “αντικειμενικότητας” τραβηγμένης από τα μαλλιά, για χάρη της οποίας εξομοιώνονται ανόμοια πράγματα και διαφοροποιούνται πράγματα με αρκετές ομοιότητες, και δεν το βάζω έτσι από την ιδεολογική άποψη των τραγουδιών, που υπάρχει κι αυτή, αλλά από την άποψη της θέσης τους μέσα στα είδη, και εξηγούμαι στη συνέχεια. Λες λοιπόν:

Κταρχήν εδώ για να στηρίξεις την “αντικειμενική” άποψή σου για “μουσικολογική” εξομοίωση του “μπεζαντάκου” και του “μαγγανά”, καθώς και για διαφοροποίηση μεταξύ “μπεζαντάκου” και ρεμπέτικων όπως “καλως ήρθες βασιλιά” και “χάσαμε το βενιζέλο”, το πας το ζήτημα σε ένα σχεδόν υπερβατικό θεωρητικό επίπεδο σχετικά με “θεμελιώδεις διακρίσεις μεταξύ του όντως δημιουργού ως Μονάδας, που δεν ταυτίζεται το πρόσωπό του με τα εκάστοτε δημιουργήματά του … και του μη όντως δημιουργού ως πολιτικοϊδεολογικής συλλογικότητας”.
Γιατί συμβαινει αυτό; Γιατί η “αντικειμενικότητα” που επικαλείσαι είναι τραβηγμένη από τα μαλλιά και για να τη στηρίξεις, αντί να προσεγγίσεις τα πραγματικά δεδομένα, απομακρύνεσαι όλο και πιο πολύ από αυτά προς τη θεωρητική αφαίρεση.

Και τα πραγματικά δεδομένα είναι τα εξής: Ο “μαγγανάς” δεν είναι ούτε “ρεμπέτικο”, ούτε “αστικό λαϊκό”, είναι κάποιος δημοτικός σκοπός στον οποίο κολλήσανε μερικά στιχάκια προς εξύμνηση του “αρχηγού”. Αυτό δεν το καθιστά ούτε δημοτικό τραγούδι. Για να γινόταν δημοτικό τραγούδι θα έπρεπε να αντεξει στο χρόνο, όμως τέτοιου είδους “ποίηση” δεν μπορεί να αντέξει στο χρόνο, και μάλιστα δεν μπορεί και για λόγους εντελώς ιδεολογικούς, όσο κι αν σε ενοχλήσει αυτό. Είμαι σίγουρος ότι και στα χρόνια της επέλασης του Ιμπραήμ κάποιος θα σκαρφίστηκε ένα τραγουδάκι του είδους “γειά σου νενέκο λεβεντιά” για τις ανάγκες των περιστάσεων, αλλά αυτό το τραγούδι δεν έμεινε ούτε και μπορούσε να μείνει. Δεν υπάρχει διαφορά απο “του μαγγανά”…
Διαφορετικά ας κολλήσω κι εγώ ένα στιχάκι για τον εαυτό μου στα παιδιά της σαμαρίνας, ας το ανεβάσω στο γιουτουμπ κι ας ισχυρίζομαι πλέον ότι με έχει τραγουδήσει η “δημοτική μούσα”.

Με άλλα λόγια, μη μπερδεύουμε τις όχθες του ποταμού με τα λούκια των φρεατίων απορροής λυμάτων.

Μάρκος και Νταλγκάς τώρα: Δισκογραφήσανε από ένα τραγούδι ο καθένας για το βασιλιά και το βενιζέλο αντίστοιχα. Δεν έχει σημασία που στο άκουσμά των τραγουδιών αυτών άλλοι μπορούσε να συγκινούνταν κι άλλοι να βρίζανε (και μάλιστα κατά τρόπο “αντιστρόφως ανάλογο”). Σημασια έχει ότι οι δυο αυτοί λαϊκοί δμιουργοί, έφτιαξαν αυτά τα τραγούδια, οι ίδιοι ήταν μέσα στη δισκογραφία, τα τραγούδια βγήκαν σε δίσκο, όλα κανονικά.
Από την άλλη η διαφορά με το “Μπεζαντάκο” βρίσκεται στο γεγονός ότι το τραγούδι αυτό δεν επρόκειτο σε καμία περίπτωση να δισκογραφηθεί τον καιρό που φτιάχτηκε (καθώς και για τα επόμενα 40+ χρόνια). Για το λόγο αυτό οι όροι της παραγωγής του και της διάδοσής του παρέμειναν πιο “ρεμπέτικοι”, πιο “παραδοσιακοί” από ό,τι των παραπάνω τραγουδιών (που αν και δισκογραφημένα, πολύ πιο έυκολα από το “μπεζαντάκο” θα χάνονταν από τη μνήμη). Τραγούδι γραμμένο στη φυλακή, διαδεδομένο υπό όρους προφορκής παράδοσης βγήκε στο ανοιχτό φως της δημοσιότητας μόνο μετά το 1974, όπως λ.χ. και κάποια “ρεμπέτικά της κατοχής” που ως τότε δε γινόταν να δισκογραφηθούν: το ίδιο βέβαια δεν είναι της κατοχής, είναι προπολεμικό, και δεν θα το έλεγα καν “ρεμπέτικο”, είναι όμως λαϊκό της πόλης, ή αστικό λαϊκό τραγούδι, κι αυτό δε μπορεί να αμφισβητηθεί επιτυχώς…
Σύμφωνα με την πηγή που επικαλείται ο Γκριτζώνας, το έγραψε ο Ζωρζέτος στη φυλακή.
Αν λοιπόν αυτός ο Ζωρζέτος δεν ήταν αναγκασμένος να βρίσκεται στη φυλακή, σήμερα μπορεί να είχε δισκογραφήσει έναν κάποιο αριθμό τραγουδιών και να μπορούσαμε να μιλάμε γι’ αυτόν περισσότερο και χωρίς να χρειαζόμαστε αντιπαράθεση για να “αποδείξουμε” ότι δεν αποτελεί απλώς ένα γράνάζι (:wink: κάποιου “μη όντως δημιουργού ως πολιτικοϊδεολογικής συλλογικότητας”.


Άσχετο προς το θέμα αλλά μια που βρεθήκαμε στου Τζαβέλα, να ακόμα ένα “λαϊκό της πόλης”, από το δίσκο του “τα τραγούδια της κατοχής”.

Όσο για τη μουσική του, μάλλον ήταν ευρέως γνωστή εκείνη την εποχή:

Μόνο σκόρπια σχόλια και έτερον ουδέν:

«νομίζω ότι πρόκειται για μια προσπάθεια “αντικειμενικότητας” τραβηγμένης από τα μαλλιά/για να στηρίξεις την “αντικειμενική” άποψή σου/γιατί η “αντικειμενικότητα” που επικαλείσαι είναι τραβηγμένη από τα μαλλιά»: ας είναι υπογραμμισμένο (αφού δεν γίνεται αλλιώς…) ότι καμμία αντικειμενικότητα (εντός ή εκτός εισαγωγικών) δεν επικαλέστηκα. Σε τι είδους ενόραση οφείλεται πάλι αυτό;

«Και τα πραγματικά δεδομένα είναι τα εξής» (η έμφαση δική μου): ο καθείς και τα δεδομένα του, που δεν λέει κι ο Ελύτης…

«τα λούκια των φρεατίων απορροής λυμάτων»: ενδιαφέρουσα έκφραση, όζουσα πράγματι, αλλά όχι από επιχειρηματολογική πνοή…

«Αν λοιπόν αυτός ο Ζωρζέτος δεν ήταν αναγκασμένος να βρίσκεται στη φυλακή, σήμερα μπορεί να είχε δισκογραφήσει έναν κάποιο αριθμό τραγουδιών»: Τα «αν» και οι ενδεχομενικότητες είναι παντελώς απρόσφορα στην περίπτωσή μας. Ας παραμείνουμε στα διακριβωμένα πραγματικά περιστατικά: αυτό γνωρίζουμε να «εποίησε» ο Ζωρζέτος (ή όποιος θέλει ας είναι) και περί αυτού συζητούμε.

Μια ομάδα μαθητών εν όψει σχολικής εορτής είχε ζητήσει πληροφορίες για τον Μπεζαντάκο (μάλιστα έγραφαν και λάθος το όνομα) και θεώρησα καλό, εφόσον εκδηλώθηκε σχετική επιθυμία, να προστεθεί και αυτό ως λήμμα, στο γλωσσάρι.

Και ως εκβιασμός ακούγεται σε μένα:
μπήκε ως λήμμα ο Μπεζαντάκος, ας χώσουμε από κοντά και το …Μαγγανά
ή, αν δεν βάλουμε το Μαγγανά
[για τον οποίο, μέχρι τώρα, ουδείς διανοήθηκε να θέσει σχετικό αίτημα ( πιστεύω ούτε ο Παρασάνταλος, στα σοβαρά)]
να βγάλουμε και τον Μπεζαντάκο !

«Απρεπής επίθεση»-«εκβιασμός», μωρέ μπράβο βεληνεκές τα εμφύλια πάθη του τότε (και του τώρα και του πάντα, καθώς φαίνεται…) Πού να το φανταζόμουν ο έρμος όταν αντιπαρέθετα ένα «κόκκινο» (κατʼ εμέ ) σε ένα «μαύρο» (κατʼ εμέ) τραγούδι, προκειμένου να αναδείξω κάποιες εύλογες διαστάσεις του ερωτήματος εάν ο «Μπεζεντάκος» έχει θέση σε ένα «Ρεμπέτικο» Γλωσσάρι…

Τον μόνο εκβιασμό που βλέπω (απʼ αφορμή το #2038) είναι ο εκ-βιασμός κάθε λογικής διεργασίας.

Ας τονίσω και πάλι:
α) με όποια λογική κι αν μπήκε σε Ρεμπέτικο Γλωσσάρι ένα, κατʼ εμέ, «κόκκινο» τραγούδι, με ανάλογη λογική θα μπορούσε να μπει κι ένα «μαύρο» τραγούδι. Λυπάμαι (και ιδίως χαίρομαι) που χαλάω τη μανέστρα με τις «αποχρώσεις» μεταξύ του ενός είδους τραγουδιού και του άλλου (απέχω εξίσου από όσα σηματοδοτούν και τα δύο, ας είναι δηλωμένο κι αυτό για όσους το χρειάζονται) αλλά, υπό τόσο ξεχειλωμένες συνθήκες εισαγωγής στο γλωσσάρι, κάλλιστα μπαίνουν τα πάντα, για αυτό και εισηγήθηκα να μετονομαστεί το Ρεμπέτικο Γλωσσάρι σε κάτι σαν «Γλωσσάρι με απʼ όλα μέσα»…

β) δεν εξάρτησα ποτέ την έξοδο του «Μπεζαντάκου» από την είσοδο του «Ακατονόμαστου», ούτε καν μάλιστα που τον εξόρισα διόλου τον πρώτο από το Γλωσσάρι. Είπα ότι αυτός που δικαιούται να έχει αυτόνομο λήμμα σε ρεμπέτικο γλωσσάρι είναι ο «Γυφτοδημόπουλος» και εκεί να πάει να βρεί τη θέση του και ο Μπεζαντάκος, με την επιπρόσθετη μνεία (μια που φαίνεται να βρέθηκαν τα σχετικά πνευματικά δικαιώματα) ότι έγινε τραγούδι από τον Ζωρζέτο πάνω σε μουσική του σοβιετικού Ουτάσοφ.

Διότι, επίσης, τέλος τέλος, εάν πιάσω να εξονυχίσω τη «λογική» του στιλ με βρήκε μια ομάδα μαθητών και με ρώτησε για τον τάδε και θεώρησα καλό μετά να τον βάλω στο Γλωσσάρι, τότε μάλλον μιλάμε όχι για «εκβιασμό» δικό μου αλλά για βιασμό κάθε λογικής και κριτηρίου δημιουργίας ρεμπέτικου λημματολογίου.