Βρίσκομαι στη μέση μιας έρευνας σχετικά με το ρεμπέτικο τραγούδι και τον τρόπου που συνδέεται και συνδέει τις πόλεις της Θεσσαλονίκης και της Κωνσταντινούπολης.
Συγκεκριμένα, ψάχνω για τραγούδια/στίχους που να αφορούν την Κωνσταντινούπολη (όπως π.χ. το Σταμπουλ ή το Μες στης Πόλης το χαμάμ).
Οποιαδήποτε πρόταση, συμβουλή, βοήθεια θα εκτιμηθεί ιδιαιτέρως.
Ευχαριστώ
Υπάρχει ενα τραγουδι του 1947 Νυχτες της Σταμπουλ της Γεωργακοπουλου.
Δε ξερω αν αυτο εννοείς με το Σταμπουλ…
Αν βαλεις στο sealabs την λεξη Σταμπουλ ή αναζήτηση βγαζει 4 (15 βγαζει αλλα ασχετα τα περισσοτερα λόγο του ντουο Σταμπουλ) …
Ενα οργανικο που εχει τιτλο που περιεχει τη λεξη (δε ξερω αν σε ενδιαφερει) το Istambul Zeybek
ενα μανε που τα λόγια δεν αναφερουν τη λέξη καθολου το Σταμπουλ ουσακ μανές
δυο παραδοσιακα το Ινσταμπουλ γιοζμασί και το Αζίζ Ινσαμπουλ
ΥΓ
Θυμηθηκα μερικά ακόμα και τα βρηκα στην αναζήτηση του sealabs
Μεσ’ της Πόλης τα στενά (Καραμπιμπερίμ) Περιστέρης
Αγιά Σοφιά (παραδοσιακό Παπαγκίκα) και η τουρκικη εκδοση Ismir sari zebek
Η λατερνα την πόλης Εϊναι ομως οργανικό (χωρις λόγια δηλαδη)
Φίλη Βασιλικούλα, καλώς όρισες! Για να βρεις τις πληροφορίες που χρειάζεσαι, πρέπει να μας πεις κάτι περισσότερο σχετικά με το σκοπό της έρευνάς σου: Τι ακριβώς θέλεις να ψάξεις; Ότι στην Κων/λη κα στη Θεσσαλονίκη υπήρξαν και υπάρχουν (στην Κων/λη βεβαίως ελάχιστοι σήμερα) Έλληνες, είναι γνωστό. Ότι όλοι οι Έλληνες άκουγαν, σε ένα μεγαλύτερο ή μικρότερο ποσοστό, ρεμπέτικα τραγούδια, είναι επίσης γνωστό. Ακόμα, και στην Κων/λη και στη Θεσ/κη υπήρξαν ή γεννήθηκαν άνθρωποι που έπαιξαν μέγιστο ρόλο στην εξέλιξη του ρεμπέτικου (ή του σμυρναίικου) τραγουδιού. Επίσης, έχουν γραφτεί αρκετά τραγούδια που αναφέρουν ή αναφέρονται στην Κων/λη ή τη Θεσσαλονίκη. Όμως, το ότι π.χ. ο Ανέστης Δεληάς ηχογράφησε ένα τραγούδι που μιλάει για πολίτικα χαμάμ και χαρέμια που κολυμπούν μέσα σε αυτά, μάλιστα εμπλέκει και τον Αλή Πασά που καμμία απολύτως σχέση δεν είχε με την Πόλη, δεν αποδεικνύει από μόνο του τίποτα. Ο Δεληάς ποτέ δεν είδε την Πόλη, ούτε βεβαίως και τα χαρέμια της. Στη φαντασία του όμως διέθετε και Αληπασάδες και κολύμπια και χαρέμια και αραπάδες και τη φαντασία του αυτή την εξέφρασε στο τραγούδι του. Αλλά, πού κολλάει αυτό με την έρευνά σου;
— Νέο μήνυμα προστέθηκε στις 08:36 ::: Το προηγούμενο μήνυμα δημοσιεύθηκε στις 08:29 —
Κατ’ αρχήν ευχαριστώ για το θερμό καλωσόρισμα!
Τώρα όσον αφορά την έρευνα, δεν αφορά αποκλειστικά το ρεμπέτικο τραγούδι. Αυτό είναι ένα από τα επιμέρους κεφάλαιά της. Η έρευνα στο σύνολό της αφορά την κοινή πορεία (και μη) πορεία των δύο πόλεων της Θεσσαλονίκης και της Κωνσταντινούπολης σε όλους τους τομείς και ένας από αυτούς είναι η μουσική και φυσικά τα ρεμπέτικα. Αυτό που με ενδιαφέρει επί του παρόντος είναι να βρω περισσότερα ρεμπέτικα τραγούδια -όχι οργανικά- και ειδικά στίχους που ανανφέρονται στην Κωνσταντινούπολη -μιας και για την Θεσσαλονίκη έχω ήδη καλυφθεί. Με λίγα λόγια ψάχνω για στίχους που να αφορούν στην Πόλη (ακόμη κι αν ο στιχουργός είχε μεγάλη φαντασία…)
Και πάλι ευχαριστώ για την βοήθεια.
Το παραδοσιακό τραγούδι “Μαύρο γεράκι” από την Δράμα,το βρίσκεις στο cd “Αμυδαλάκι τσάκισα” με την Κατερίνα Παπαδοπούλου.
Σίγουρα μπορείς να βρεις κάποιους καρσιλαμάδες και κάποιους μανέδες ακόμα.Δες στο sealabs.
Κι εδώ μια ραδιοφωνική εκπομπή που κάνω κάθε Κυριακή.Το όνομα της εκπομπής: “Από την Πόλη έρχομαι”.Γιατί όλα τα τραγούδια της Ελλάδας έχουν σχέση με την ομορφότερη Πόλη του κόσμου.
Μιας και ανακινήθηκε αυτομάτως, ένας δίσκος που θεωρείται ότι έχει αυθεντική πολίτικη μουσική, και ειδικότερα ταταυλιανή - σύμφωνα με το κείμενο του οπισθοφύλλου η συνοικία αυτή είχε ιδιαίτερη δική της μουσική παράδοση.
Ο δίσκος, σε επιμέλεια Στέλιου Χρυσίνη, είναι πολύ παλιός (βλέπω εδώ ότι ήδη το 1969 είχε κάνει ανατύπωση), αλλά τώρα αυτά τα χρόνια τον βλέπω να κινείται και να είναι κάπως σαν κρυφο-γνωστός. Έχει κάνει διαφορες επανεκδόσεις, και με διαφορετικά εξώφυλλα, και υποθέτω ότι τα κομμάτια πρέπει να υπάρχουν και στο ΥΤ. Κάποια πάντως σίγουρα, βλ. και εδώ:
Είναι πολύ όμορφη η διασκευή του Χρυσίνη με τον Κουλαξίζη:
Όπως κι αυτή με τη φωνή της Κατερίνας Ξηρού και το μπουζούκι του Ιορδάνη, για όποιον δεν την έχει ακούσει (μόνο στους στίχους: “να μεθύσουμε με καραφάκια” αν γινόταν να διορθωθεί…):
Μου κάνει εντύπωση ότι και στον δίσκο αλλά και στα εξώφυλλα αναγράφεται “αρμόνικα” και όχι ακορντεόν. Μήπως οι δύο όροι παρότι σημαίνουν διαφορετικά όργανα, για κάποιο διάστημα σήμαιναν το ίδιο πράγμα;
Μπορεί: είναι λίγο φλου η ονοματολογία αυτών των οργάνων, γιατί όλα ξεκίνησαν από οργανωμένα εργαστήρια, αν όχι βιομηχανίες οργάνων (δε φτιάχνονται στο χέρι), και κάθε εταιρεία έβγαζε μια εμπορική ονομασία που μπορεί και να καθιερωνόταν, μπορεί και όχι. Ακορντεόν (=παίζει ακόρντα) και αρμόνικα (=παίζει αρμονικά, δηλαδή… ακόρντα!) σημαίνουν το ίδιο.
Ή, μπορεί ειδικά σε κ’πολίτικα συμφραζόμενα, αν έπαιζαν παλιότερα αρμόνικα και αργότερα αντικαταστάθηκε από το ακορντεόν, να έμεινε το ίδιο όνομα.
Ή μπορεί να είναι και απλή προχειρότητα: αρμόνικα έγραφαν οι παλιές ετικέτες του Παπατζή κλπ., αρμόνικα γράφουμε κι εμείς, ε, μάλλον το ίδιο θα είναι.
Έτσι κι αλλιώς, αυτό που εμείς ονομάζουμε αρμόνικα (και μάλιστα μόνο γι’ αυτή την περίπτωση, ελληνικά αστικά λαϊκά του μεσοπολέμου) αντιστοιχεί σ’ ένα όργανο που ακόμη δεν έχω μάθει το επίσημο όνομά του. Δεν είναι κονσερτίνα, δεν είναι μπαντονεόν ή μπαγιάν, κάποιο άλλο είναι…
Πάντα νόμιζα οτι η λεξη φυσαρμόνικα είναι ελληνικής επινόησης και σημαίνει μια αρμόνικα που τη φυσάμε με την αναπνοή μας, δηλαδή αυτό που στα αγγλικά λέγεται harmonica ή mouth organ. Διαπιστώνω όμως οτι παρά την Ελληνική της ετυμολογία, η λέξη ανήκει σε ευρωπαικές γλώσσες (ιταλικά και..νομίζω γερμανικά;) και χρησιμοποιείται για κάποια ειδη πληκτροφόρων αερόφωνων. Σήμερα το έμαθα αυτό
Στα τέλη του 19ου αιώνα υπήρξε και το “Steirische Harmonika”. Ένα είδος ακορντεόν που “became integral to the folk music of Austria, Slovenia, Bavaria, and South Tyrol.”
Από μια αναζήτηση που έκανα ήταν το μοναδικό είδος ακορντεόν με την ονομασία Harmonika.