Τη σημασία αυτή συνάγω από τη λέξη «ρίνας»: ο ηρωινομανής. Ο εκ της ρινός εισπνέων την πρέζα (Βρ. Καπετανάκη, Το Λεξικό της Πιάτσας, 1951)
Τη βρίσκουμε στους στίχους του διασκευασμένου από τον Νικολαϊδη τραγουδιού του Καλδάρα «Ο κόσμος άλλαξε», στον δίσκο του Νικολαΐδη Ρεμπέτικες στιγμές-Μάγκικα τραγούδια (1983):
Είναι αρκετά διαφορετικοί οι αυθεντικοί στίχοι του Καλδάρα:
Οι αριστοκράτες μας το ρίξαν στο κουρμπέτι
γιατί γουστάρουνε κι αυτοί ζωή ρεμπέτη, όλα παλιώνουν στη ζωή, μονάχα εκείνη,
αχ, η μποέμικη ζωή ποτέ δε σβήνει,
όλα παλιώνουν στη ζωή, μονάχα εκείνη,
αχ, η μποέμικη ζωή ποτέ δε σβήνει.
Δημιουργία του ‘64, με τη Μοσχολιού, στην αυθεντική εκτέλεση:
Αααα μπράβο! Να κάνετε κάτι εσείς οι επαΐοντες να πλουτίζει η συλλογή να έχουμε κι εμείς να μαθαίνουμε!
ZARAZ
(Κουνάβης Ευώδιος, ποιητής (εκ του προχείρου και εν πλήρει φορμαλισμώ))
7
Εδώ θα πρέπει να έπαιξε κάποιο ρόλο η παρετυμολόγηση. Σίγουρα το μέσο αλάνι δεν θα καταλάβαινε την ρις της ρινός την ρίνα, αλλά η ρίνα, άπαξ και την πήρε τ’ αυτί του σε ρινικοπρεζικά συμφραζόμενα, θα του έκανε τέλεια για αργκοτική/συνθηματική “ηρωίνη” ή και πιο ειδικά για “ηρωίνη από τη μύτη”.
Μάλλον γνωστοί πρέπει να είναι, ευρύτερα, οι αυθεντικοί στίχοι.
Δεν περίμενα ότι θα συγκινούσε αυτή η “πειραγμένη” εκδοχή τους.
Αλλά, περί ορέξεως κ.λπ., κ.λπ.
ZARAZ
(Κουνάβης Ευώδιος, ποιητής (εκ του προχείρου και εν πλήρει φορμαλισμώ))
9
Thinking about it, δεν μπορεί να είναι “ρήνη” (πώς λέμε το τασάκι, “τάσο” και ο Καπετανάκης να παρετυμολόγησε; πώς το τριτόκλιτο κατέληξε “ρίνη” και όχι “ρίνα”;
Το ότι ο λεξικογράφος αναφέρει τη ρίνα (μύτη) δε νομίζω να σημαίνει ότι έτσι σκεφτόταν κι ο ίδιος ο μάγκας ομιλητής. Μάλλον ηρωίνη>ρίνη θα είναι, άσχετα από τη ρίνα και με εντελώς συμπτωματική ομοιότητα.
Από την άλλη, σε παρωδίες μάγκικου λόγου όπως στον Τσιφόρο βλέπουμε καμιά φορά και καθαρευουσιάνικες εκφράσεις, συνήθως παρεφθαρμένες. Αναλόγως της πιστότητας των παρωδιών, ίσως τελικά να μην ήταν και τελείως άμοιροι της καθαρεύυσας οι λαϊκοί τύποι, έστω κι αν (φυσικά) δεν την ήξεραν καλά.
Ε, δεν τρελαίνομαι κιόλας…ωστόσο το ότι στα τέλη του 1950 ο Καπετανάκης καταγράφει το λήμμα δεν μου φαίνεται κατασκευή.
ZARAZ
(Κουνάβης Ευώδιος, ποιητής (εκ του προχείρου και εν πλήρει φορμαλισμώ))
14
Η δυσκολία είναι νομίζω η “ρίνα” να γίνει “ρίνη” χωρίς “ηρωίνη”, αλλά η “ηρωίνη” δεν χρειάζεται “ρίνα”, αν και θα μπορούσε να βοηθηθεί από Ρήνη, ασπιρίνη.
και ο Καπετανάκης να παρετυμολόγησε; πώς το τριτόκλιτο κατέληξε “ρίνη” και όχι “ρίνα”;