μπιρ ταμάμ: μια και καλή/ολοσχερώς/εξ ολοκλήρου
Τη φράση συναντάμε στη «Γυφτοπούλα στο χαμάμ» (1934) του Μπάτη:
Γυφτοπούλα στο χαμάμ
κι εγώ πληρώνω μπιρ ταμάμ
1 «Μου αρέσει»
Το “ταμάμ” γνωστό και χρησιμοποιείται καθημερινά.
Το ΑΙ βγάζει αυτό:
Επισκόπηση AI
Το “μπιρ ταμαμ” (bir tamam) προέρχεται από τα τούρκικα και σημαίνει “ένα τέλος” ή “ένα τέλειο/αρκετό”, χρησιμοποιείται όμως στην αργκό (κυρίως σε παλιές ταινίες ή ρεμπέτικα) ως επιφώνημα για να πει κανείς “Εντάξει!”, “Αρκετά!” ή “Φτάνει!” όταν κάτι τελειώνει, είτε είναι μια ιστορία, είτε μια συμφωνία, είτε μια κατάσταση.
«Bir» (μπιρ): Ένα (1).
«Tamam» (ταμαμ): Τέλειο, αρκετό, εντάξει, τέλος.
Οπότε, λέγοντας “μπιρ ταμαμ”, εννοούμε: “Αυτό ήταν, τέλος, ας τελειώνουμε/ας κλείνουμε εδώ”.
Άτιμο ΑΙ!
1 «Μου αρέσει»
Και ‘‘μπιρ παρά’’, σημαίνει για ψίχουλα τότε, σωστά;
Ναι, “έναν παρά” σημαίνει. Και para είναι η λέξη για ένα νόμισμα, που πήρε και την έννοια του “χρήμα”.
2 «Μου αρέσει»
Αντίστοιχα, και μπιρ Αλλάχ σημείναι «ένας (είναι ο) Θεός».
Στα τούρκικα είναι μια απλούστατη, κοινότατη λέξη, αλλά στα ελληνικά έχει περάσει τουλάχιστον σ’ αυτές τις τρεις εκφράσεις. (Το μπιρ Αλλάχ δεν είναι ακριβώς έκφραση, δεν είναι κάτι που το λέμε ενσωματωμένο στην κουβέντα μας, αλλά πάντως είναι γνωστό στους Έλληνες χωρίς να ξέρουν τούρκικα.)
1 «Μου αρέσει»