Δε βρήκα σε ποιο σημείο αναφέρεται το όνομα της Ελένης, πέρα από το ότι τα μηνύματα όπου περιλαμβάνεται το Γλωσσάρι τα έχει ανεβάσει η ίδια ως μέλος. Αλλά δεν έχει σημασία: η υπογραφή είναι οπωσδήποτε βαρύ πράγμα, και δε θα κοιτάξουμε αν κάποιος στου Σαραντάκου είπε «το φόρουμ» αντί να πει «η συντάκτρια Ελένη».
Από την άλλη πλευρά, στον Πρόλογο λέει ευθέως:
Αλλά φυσικά, όποιος κάνει την τελική διαμόρφωση του λήμματος έτσι όπως θα αναρτηθεί έχει αναπόφευκτα μια ευθύνη, είτε υπογράφει είτε όχι: όσο κι αν η συλλογική προσπάθεια έχει καταλήξει σ’ ένα περιεχόμενο λήμματος στο οποίο συμφωνούν όλοι όσοι ασχολήθηκαν, για την τελική ανάρτηση δε θα κάτσουμε όλοι μαζί στο πληκτρολόγιο, ένας θα κάτσει. Και μπορεί να γράψει λ.χ.:
…τη στιγμή που κάποιος άλλος, συμφωνώντας 100% επί του περιεχομένου, να διαμόρφωνε το τελικό λήμμα διαφορετικά.
Θα μου πεις: το αν γράφει «ρετσινιά» ή «στίγμα», «ψευδής κατηγορία» ή «άδικη κατηγορία» κλπ. δεν είναι θέμα τεκμηρίωσης αλλά διατύπωσης. Αλλά ωστόσο είναι νομίζω φανερό πόσο ασαφή είναι τα όρια. Υπάρχει αναπόφευκτα κάποιο σημείο όπου δεν μπορείς παρά να πεις «συμφωνήσαμε όσο είναι δυνατόν να συμφωνήσει μια ομάδα ανθρώπων στο τι σημαίνει “αβανιά” (τυχαίο παράδειγμα επειδή είναι η πρώτη λέξη αλφαβητικά), τώρα η Ελένη / ο Χ αναλαμβάνει την τελική διατύπωση όσων είπαμε». Ακόμη κι αν η «τελική» διατύπωση παραμένει ανοιχτή σε σχόλια και διορθώσεις, κι αυτές ένα χέρι θα τις περάσει, όχι όλη η ομάδα.
Χώρια που, ποια ομάδα; Μόλις πρότινος αναφέρθηκε ότι…
(Και πώς αλλιώς όμως; Να στρατολογήσουμε λεξικογράφους; Όταν η διαδικασία είναι ανοιχτή και μπορεί να συμμετάσχει οποιοσδήποτε άνθρωπος στον κόσμο έχει πρόσβαση στο ίντερνετ, αλλά τελικά μαζεύονται λίγοι, το αποδέχεσαι: μαζεύτηκαν λίγοι, τι να κάνουμε τώρα, αυτοί είμαστε, πάμε να δούμε τι θα κάνουμε. Σιγά μην πούμε «το Γλωσσάρι παγώνει μέχρι να αυξηθούν οι συμμετοχές»!)
Λοιπόν, τι γίνεται τώρα στην περίπτωση που η δημόσια μεν, πλην ολιγοπρόσωπη στην πράξη, διαβούλευση δεν έχει μπορέσει να συμφωνήσει; Ο τελικός συντάκτης τι θα γράψει;
Έτσι θεωρητικά, το λογικό θα ήταν να πει κανείς «ας μη γράψει τίποτα αν δεν υπάρχει ομοφωνία». Αλλά νά που στην περίπτωση του κουνελακιού / βουνελακιού έχει πράμα να γράψει κανείς ακόμη και χωρίς ομοφωνία. Και μάλιστα, ενώ η ίδια η Ελένη είπε παραπάνω ακριβώς αυτό, να μην μπει τίποτε μέχρι να καταλήξουμε σε κάτι πιο βέβαιο, εγώ διαφώνησα λέγοντας να μπουν κι οι δύο απόψεις. Δηλαδή δεν επιτεύχθηκε ομοφωνία ούτε στο αν θα μπει το λήμμα ολωσδιόλου. Το οποίο όμως πρέπει να απαντηθεί, δεν μπορούμε και να βάλουμε το λήμμα και να μην το βάλουμε, δυοίν θάτερον!
Δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε πάντοτε την ομοφωνία. Λέμε όσα λέμε, φέρνει ο καθένας τη συμβολή του, αλλά το τελικό χέρι είναι μοιραία ένα.