Σκόρπιες παρατηρήσεις περιδιαβάζοντας τα λήμματα:
αγάντα: κρατήσου γερά, μείνε κοντά
Από πού προκύπτει;
…
Ανάπλι (το)
γνωστή, παλιά φυλακή ανατολικά της Ακροναυπλίας, στο εσωτερικό του όρμου
για ποια φυλακή μιλάμε και πώς γνωρίζουμε ότι είναι η συγκεκριμένη;
…
βάζω σάνο
Πώς μας έχει προκύψει το ερμήνευμα και η ετυμολόγηση;
…
γκεζί
Η ετυμολόγηση είναι τουρκ. gez: κύκλος
…
γκιζερίζω:
Στο παράδειγμα στίχων το «καταράκτια» θα πρέπει να γίνει «καταρράχια»
…
καράρι
Στα ετυμολογικά να προστεθεί: δίκαιη-μέτρια-λογική ποσότητα, αναλογία
…
κοχλαράκιας-κοχλάρι
Σχολιάσαμε πρόσφατα
…
κρεπάρω
Λείπει παράδειγμα στίχων:
Δώδεκα και πέντε και πάω να κρεπάρω
κι από το κακό μου θα σκάσω, δεν μπορώ
«Δώδεκα και πέντε» των Χιώτη-Κολοκοτρώνη (1957)
…
λακριντί
Στα ετυμολογικά διαβάζουμε:
< λατιν. lacrimae = δάκρυ,
;;;;;;
…
λεβέντης
πασίγνωστη λέξη
…
μαργιολιά
Το «Aρχικά, σήμαινε μαγεία και μαργιόλα μάγισσα» αν δεν τεκμηριώνεται, καλό είναι να αφαιρεθεί
…
Μαρούδας
Διαβάζουμε: “δεν είναι γνωστή η ακριβής ημερομηνία γέννησής του.”
Αυτό θα πρέπει να απαλειφθεί και να μπει η πληροφορία ότι ο Μαρούδας γεννήθηκε το 1865. (Πηγή: Ναπολέων Δοκανάρης, Ελληνική Χωροφυλακή -151 χρόνια εθνικής και κοινωνικής προσφοράς, Ιωάννινα 2009)
…
Μαχμουρλής (και μαχμούρης)
Το μαχμουρλής θα πρέπει να απαλειφθεί εάν δεν συναντάται σε ρεμπέτικο και να προστεθεί «μαχμούρικο» (= «λάγνο»), ενώ τα «μαχμούρικα μάτια» είναι τα λιγωμένα μάτια.
Στο τραγούδι του Δραγάτση «Μάτια μαχμούρικα» (1929) συναντάμε τόσο το «μαχμούρικο» κορίτσι, όσο και τα «μαχμούρικα» μάτια:
Μάτια γλυκά μαχμούρικα έχεις και καμαρώνεις
[και στο σεβντά σου μ’ έριξες κακούργα και με λιώνεις] δις
Κι αδιάκοπα με τυραννεί, μαχμούρικο, η άπονη καρδιά σου
και μ’ έχεις κάνει σαν τρελό, μαχμούρικο, με τα καμώματά σου
…
μέγκλα
Είναι λέξη, όχι φράση
…
μετζίτι
Σε ποιο τραγούδι ακούγεται; Δεν υπάρχει παράδειγμα στίχων
…
μουστερής
Σε ποιο τραγούδι ακούγεται; Δεν υπάρχει παράδειγμα στίχων
…
μπαγιαντέρα
ατεκμηρίωτο ως είδος κουρέματος…
…
μπουλασιλίκι
θεωρώ ότι ετυμολογείται από το bulaşιklιk και όχι το bulaskan
Σημασιολογικά, το bulaşιklιk θαρρώ είναι η ροπή σε μπλεξίματα και ανακατωσούρες και όχι η συναισθηματική έκρηξη. Συνηγορεί και το ποιητικό κείμενο:"Κοίτα καλά συνάχη μου, αμάν αμάν/που πάντα ξεσπαθώνεις/
και ‘κεί π’ ανακατεύεσαι"
…
ρεμπελιά
Το λήμμα θα πρέπει να αφαιρεθεί, αφενός γιατί πρόκειται για παράκουσμα (αντί «ρε Δελιά») και αφετέρου γιατί
είναι ούτως ή άλλως κατασκευή («ρεβελιά»>ρεμπελιά)
…
ρέφα
Εδώ διαβάζουμε:
«Το μερίδιο του αστυνομικού επί των κλοπιμαίων, με αντάλλαγμα τη σιωπή του.»
Η λέξη έχει ευρύτερο σημασιολογικό πεδίο: προμήθεια/ποσοστά/αμοιβή
…
ταπί δίνεται η ετυμολογία:
[ΕΤΥΜ. < τουρκ. tabī «νικημένος , υποτελής»].
Ωστόσο, αφενός δεν βρίσκω τέτοια τουρκική λέξη και αφετέρου η ετυμολογία είναι άλλη και γνωστή:
<tapis "τάπητας
χαρτοπαικτικός όρος tapis vert "πράσινη τσόχα, με τον οποίο όρο ο παίκτης δηλώνει ότι δεν έχει άλλα χρήματα να ποντάρει στην πράσινη τσόχα
…
τεμπεσίρι
Ο «πίνακας» πώς προκύπτει;
Η πρότασή μου: Τεμπεσίρι: 1. Η κιμωλία , 2 (μεταφ.) η πίστωση
…
τζιμάνι
Δεν ισχύει η ετυμολόγηση. Ο όρος G-men γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1933, ο όρος “τζιμάνι”, όμως υπάρχει ήδη στην Ελλάδα τουλάχιστον από το 1922 Οπότε, στην ετυμολόγηση μπαίνει ο παράλληλος τύπος “τζιμάλι/τζεμάλι” (τουρκικό cemal (κάλλος, ομορφιά, χάρη)