Ε, βρε Μπάμπη, θεωρώ ότι κωλύομαι λόγω πνευματικών δικαιωμάτων.
Ήταν από τα κομμάτια που μάθαινε στη γυναίκα μου όταν της δίδασκε τζουρά, κι έτσι το "ξεσήκωσα’ κι εγώ…
Αλλά είναι αδημοσίευτο…
Ε, βρε Μπάμπη, θεωρώ ότι κωλύομαι λόγω πνευματικών δικαιωμάτων.
Ήταν από τα κομμάτια που μάθαινε στη γυναίκα μου όταν της δίδασκε τζουρά, κι έτσι το "ξεσήκωσα’ κι εγώ…
Αλλά είναι αδημοσίευτο…
Από ρεπορτάζ της αριστερής εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ (11-18/10/1946) για τους τεκέδες στη μεταπολεμική Ελλάδα:
Περιοχή Ασυρμάτου πού είναι; Μου φέρνει την οδό Μαρκόνι στο Αιγάλεω.
Εκεί γυρίστηκε η “Συνοικία το όνειρο”
Μάλιστα! οκ.Ευχαριστώ πολύ!
Ασύρματος στον Βοτανικό, Ασύρματος στα Πετράλωνα όπως είπε και ο Άνθιμος, Ασύρματος και στον Άγιο Δημήτριο ( Μπραχάμι). Για τεκέ στον Ασύρματο, μάλλον για Βοτανικό μεριά θα έψαχνα.
Όχι, Πετράλωνα.
Είχε μεγάλη φωλιά εκεί από μεσοπολεμικά και μέσα στα στενά και τα παραγκάκια γινόταν χαμός και με το που μπαίναν αστυνομικοί έπεφτε σύρμα γενικό
«Ασύρματος» ονομάστηκαν κάποιες περιοχές του λεκανοπεδίου όπου είχαν, σε παλαιότερες εποχές, αναπτυχθεί πομποί ασύρματης (ραδιο- ) επικοινωνίας, με την κεραία τους. Απαραίτητη προϋπόθεση για τέτοια ονομασία λοιπόν, είναι να έχει λειτουργήσει σταθμός ασύρματης ραδιοεπικοινωνίας εκεί, σε παλαιότερες εποχές. Όταν, για οποιουσδήποτε λόγους, κάποια στιγμή ο ραδιοσταθμός αποσυρθεί από τον συγκεκριμένο χώρο, η ονομασία μπορεί να παραμείνει και χωρίς την παρουσία του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον υπάρχουν περισσότερες από μία περιοχές της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας / Πειραιά που ονομάζονται έτσι, κάποιες ακόμα και σήμερα.
Δεν αμφιβάλλω για αυτό που υποστηρίζεις, αλλά οι τεκέδες του Βοτανικού,ήταν ξακουστοί.
“Οι τεκέδες στον Βοτανικό αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία του ρεμπέτικου τραγουδιού και της «υπόγειας» Αθήνας των αρχών του 20ού αιώνα. Η περιοχή αυτή, λόγω της τότε βιομηχανικής της φύσης, των ελαιώνων και της σχετικής απομόνωσης, φιλοξένησε πολλούς τέτοιους χώρους, όπου σύχναζαν μάγκες, κουτσαβάκια και άνθρωποι του περιθωρίου.
Ιστορικά Στοιχεία και Αναφορές
Ο Τεκές του Περδικάκη: Στις αρχές του 20ού αιώνα, αναφέρεται μεταφορά τεκέδων στην περιοχή του Βοτανικού, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον τεκέ του Περδικάκη, ο οποίος μάλιστα έγινε αφορμή για αστυνομικές επεμβάσεις μετά από φόνο (1902).
«Ένας μάγκας στο Βοτανικό»: Το γνωστό ρεμπέτικο τραγούδι του Σπύρου Περιστέρη (1933) «Ένας μάγκας στο Βοτανικό, πι και φι ξηγιέται στο λεπτό…», αποτυπώνει την ατμόσφαιρα της εποχής και την ύπαρξη τέτοιων στεκιών στην περιοχή.
«Ο Τεκές του Φώτη»: Άλλος ένας τεκές που αναφέρεται σε τραγούδια της εποχής (π.χ. «Κατινάκι μου για σένα» με τη Ρόζα Εσκενάζυ).
Τοποθεσία: Τεκέδες υπήρχαν παντού όπου υπήρχαν χαμοκέλες και χαμόσπιτα, ιδιαίτερα κοντά στην Ιερά Οδό και την περιοχή του Ελαιώνα.
Rebetiko Sealabs +5
Η Ατμόσφαιρα και η Κοινωνική Σημασία
Χασισοποτεία και Ρεμπέτικο: Στους τεκέδες του Βοτανικού, όπως και του Πειραιά, οι θαμώνες απολάμβαναν τον αργιλέ (χασίς), άκουγαν μουσική και έκαναν ζεϊμπέκικο.
Κοινωνικό Περιθώριο: Οι χώροι αυτοί λειτουργούσαν φαινομενικά ως καφενεία, αλλά αποτελούσαν κέντρα της ρεμπέτικης κουλτούρας, σε μια εποχή που το χασίς ήταν ελεύθερο (μέχρι το 1920) και οι νόμοι κατά της χρήσης άρχισαν να εφαρμόζονται αυστηρά μετά το 1936”
Έτσι σκέφτηκα κι εγώ και μου πήγε το μυαλό στην οδό Μαρκόνι ( ασυρματιστής) όπου και υπάρχει ένα πρατήριο σχετικό με το πολεμικό Ναυτικό (ΠΟΝ). Είναι εκεί στην περιοχή του Βοτανικού, πίσω από την Ιερά οδό. Εκεί είναι και η περίφημη Λαγουδέρα .
Όχι, η περιοχή αυτή ονομάστηκε «Μαρκόνι» προς τιμήν του εφευρέτη της ασύρματης τηλεπικοινωνίας, επειδή στο χώρο αυτό υπήρχε ραδιοεπικοινωνιακός σταθμός του Ναυτικού. Όχι προς τιμήν των ασυρματιστών του εμπορικού ναυτικού!
Μεσοπολεμικά, Κατοχικά και μετακατοχικά, όταν διάβαζες για “Ασύρματο”, ένας ελογίζετο, αυτός των Πετραλώνων/Φιλοπάππου. Εκεί είχαν πρωτοέρθει (1922-23) οι Ατταλιώτες πρόσφυγες και τον έστησαν.
Η εξαιρετική ανθρωπολογική έρευνα του Comitas που προανέφερα (βλ. ανάρτηση 366 κ.ε.) διασώζει μαρτυρίες παλαιών χασικλήδων του Ασυρμάτου:
-Ε, σαν παιδιά πηγαίναμε εκεί πάνω και παρακολουθούσαμε τι γίνεται.Καθόμασταν εκεί γύρω στους τεκέδες…Ήταν ένα κάστρο να πούμε, ένας λαβύρινθος και χανόσουνα άμα έμαινες και δεν ήξερες το μέρος. Βάζαμε ανθρώπους εκεί που έμπαινε ο κόσμος να φυλάνε για την Αστυνομία…Ο Ασύρματος ξεχώριζε για την ακαταστασία και την κακή του φήμη, Γι’ αυτό μαζεύτηκε εκεί κάθε καρυδιάς καρύδι, όλοι οι ύποπτοι και οι κυνηγημένοι. Αστυνομία μέσα δεν έμπαινε.Μάλλον θα έπαιρναν τη μίζα τους κι αυτοί και τις πληροφορίες. Δεν ξέρανε μήπως για τους τεκέδες και τα υπόλοιπα;…Χασίσια, μπαρμπούτια, ζάρια, δηλαδή παιχνίδια όλα τα παράνομα, όλες τις παρανομίες εκεί τις εύρισκες.
Ο εξαίρετος συγγραφέας Μιχαήλ Μητσάκης σε υπεράσπιση του Καφέ Αμάν στα 1895, καθώς σε μία πόλη φαίνεται πως τον σχολίαζαν που σύχναζε κάθε βράδυ εκεί:
«Αλλ’ ο γράφων τας γραμμάς ταύτας δεν αισθάνεται ούτε τον ελάχιστον δισταγμόν να διακηρύξη δημοσία ότι, μεταβαίνων εις το Καφέ-Αμάν για να ακούση το τραγούδι του Αλήπασσα, αισθάνεται πολύ περισσοτέραν ηδονήν παρά εάν ήκουε όλους του Βάγνερ τους ρυθμούς και όλες τις Καβαλλερίες Ρουστικάνες […]»
Ενδιαφέρουσα ρεκλάμα με σπάνια φωτό της Θέκλας Λαζαρίδου, που εμφανίστηκε στο Λόντον Μπαρ των Χανίων με την ορχήστρα του Δραγάτση (ΚΗΡΥΞ 19/8/1953)
Ας την ακούσουμε και σ’ ένα τραγούδι:
Γεια σου αγαπητέ φίλε, πρώτα απ’ όλα σε ευχαριστώ πολύ για την έρευνά σου. Κάνε μου μια χάρη και γράψε μου από πότε έως πότε το χασίς ήταν νόμιμο και πότε απαγορευμένο στην Ελλάδα. Είμαι πολύ μπερδεμένος, αλλιώς εδώ νομίζουν ότι οι Έλληνες είναι μια χώρα μαριχουάνας. Στη Γερμανία το χασίς είναι πλέον νόμιμο, παντού στην πόλη υπάρχει καπνός και αναθυμιάσεις.
Γεια σου αγαπητέ.
Εδώ μια διαφωτιστική μεταπτυχιακή εργασία της Φ. Μπούμπουλη (2023):
«Κοινωνικο-ιστορική απεικόνιση της νομοθετικής αντιμετώπισης του φαινομένου της ουσιοεξάρτησης στην Ελλάδα τον 20ο αιώνα»