Η πρώτη μετάφραση της εργασίας του Bourgault-Ducoudray, Ανάμνησις μουσικής περιοδείας εν Ελλάδι και εν Ανατολή, έναν μόλις χρόνο μετά την επίσκεψή του στην Ελλάδα
(ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ 1/4/1876)
3 «Μου αρέσει»
… όπου βεβαίως, το Καρά Μπουρνού δεν ήταν στην Κωνσταντινούπολη αλλά, στην Θεσσαλονίκη. Αλλά, τί Σταμπούλ, τί Σελανίκ, την εποχή εκείνη… Καρα - Τουρκία και τα δύο…
Επιτέλους! Κάποιος το καταγράφει επισήμως:
Το Μ π ο υ ζ ο ύ κ ι (Β ο υ ζ ο ύ κ ι ο ν) είναι όργανον δημοτικόν εν Ελλάδι. 1976!
1876 (για την τάξη των πραγμάτων)
2 «Μου αρέσει»
Και μόλις 10 μέρες αργότερα, αναλαμβάνει πλέον η Βέμπο και, τέρμα και χωρίς την ανάγκη της αστυνομίας οι άσεμνοι…
Ο Πειραιώτης ποιητής και δημοσιογράφος Πάνος Σπάλας υπήρξε εγνωσμένος πολέμιος του αστικολαϊκού τραγουδιού (ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΟΣ 18/11/1935)
1 «Μου αρέσει»
πολυ ενδιαφερουσα και ακριβης περιγραφή.
δίνει “απεικόνιση” των διαστημάτων.
απο άτομο που γνώριζε Μουσική !
1 «Μου αρέσει»
Ο ταμπουράς που έδειξε ο Βιολάκης στον Ντικουντρέ είναι, λέι, το επίσημο όργανο της εκκλησιαστικής μουσικής. Δηλαδή;
Θυμίζει βέβαια την αναφορά του Χρυσάνθου (Θεωρητικόν μέγα, 1830-τόσο αν θυμάμαι καλά) στη χρήση ταμπουρά για τη διδασκαλία της εκκλ. μουσικής, σε μια σελίδα που υπάρχει σκαναρισμένη κάπου στο φόρουμ, και που μάλιστα περιέχει και λάθη, ή στοιχεία που με βάση ό,τι είναι γνωστό σήμερα μοιάζουν για λάθη. Αλλά, παρ’ ότι το αναφέρει και ο Χρύσανθος, εξακολουθεί να μη μου φαίνεται και τόσο ξεκάθαρο τι σημαίνει επίσημο όργανο της εκκλ. μουσικής. Πάντως νομίζω ότι από παλιότερες σχετικές συζητήσεις είχα μείνει με την εντύπωση ότι πρόκειται για ταμπούρ, ίσως με λιγότερους μπερντέδες απ’ ό,τι σήμερα.
Όσο για το μπουζούκι, ο Ντικουντρέ το περιγράφει περίπου σαν σημερινό μπουλγαρί: τρόπις είναι η καρίνα. Υπάρχει κι ένας τούρκικος ταμπουράς με το ίδιο σχήμα ηχείου, που ακούει στο εύγλωττο όνομα μπαλτά-σαζ.
Δημοτικόν υποθέτω ότι εννοεί δημώδες, λαϊκό. Αν η αναφορά εξαντλείται εδώ, δεν ξέρουμε αν διακρίνει (και αν υπήρχε ολωσδιόλου η διάκριση τότε) μεταξύ δημοτικού, του χωριού, της υπαίθρου, και αστικού λαϊκού. Χώρια βέβαια που δεν ξέρουμε την πρωτότυπη γαλλική διατύπωση.
Άνθιμε, πολλά από τα κείμενα που έχεις ανεβάσει εδώ θα ήθελα να τα μεταφέρω και στο νήμα «Ταμπουράδες και πρώιμα μπουζούκια». Καλά, μην πω ότι θα ήθελα να τα έβλεπα όλα ταξινομημένα με κάτι σαν ετικέτες ανάλογα με το θέμα ή τα θέματα που αφορούν (π.χ. ανέκδοτα στιχάκια / αμανέδες / λογοκρισία / πληροφορίες για χασισοποτεία και φυλακές / αναφορές σε συγκεκριμένους μουσικούς κλπ.). Έχω μάλιστα και μια συγκεκριμένη ιδέα για το πώς μπορεί τεχνικά να γίνει αυτό, καμία απολύτως όμως για το πότε θα βρεθεί ο χρόνος! Και δε βοηθάς κι εσύ αδερφέ μου με τον ρυθμό και την ποσότητα που μας τα επιδαψιλεύεις!
Εδώ το απόσπασμα και από κάτω το βιβλίο:
Le tambour est uninstrument a cordos pin- cées, une sorte de guitare a manche tres long. Son étendue comprend deux octaves. Chaque ton est divisó en trois parties. Ces Lrois divisions, qui sont marquées sur le man- che de l’instrument1 sont égales entro elles, exceptó pour l’intervalle qui sópare le la du si et le ré du mi (1). L’intervalle de fa a sol ne comprend que deux divisions : l’une correspond au fa et l’aulre au fa dieze européen. Dans le second mode byzantin, la distance du sol au la est de 2/3 de ton. Suivant les idées de M. Aphthonidis, cette distance doit etre de trois quarls de ton. L’adoption du quart de ton commo seule subdivision du ton aurait pour rósultat d’introduire dans la musique ecclésiasliquo un principe fixe et d’une applicaLion plus pra- tique que les fractions irrógulieres admisesjusqu’a ce jour. C’est a M. Violakis, premier chantre de l’é- gllse de Saint-Jean a Galata, que jo dois d’a-voir pu connaitre l’instrument offtciel de la musique ecclésiastique, le tambour. M. Violakis, par son esprit distingué et par ses lumieres, mérite de prendre place parmi les personnes appelées a jouer un róle dans la réforme de la musique religieuse grecque. Le bouzouki est un instrument populaire en Grece. C’est une espece de mandoline dont le manche est fort long et dont la caisse a la forme d’une coque de navire. Les divisions du manche correspondent aux tons et aux demi- 1 ons de l’échelle européenne, excepté dans sa partie supérieure qui est destinée a la musique étrangere et divisée en tiers de ton.
(1) Sur Je tambonr, il y a deux mi placés a una trés pelito dlstance !'un de l’autre. Le mi le plus grave forme avec l~ r¿ un intervalle d’un toD: mine1i1• (représeoté par le rapport 9 : 10); le nii le plus aigu, un intervalle d’uri ton majem• (8 : 9). ll en est ae mema pom le si. Lo tambo1u• ¡iermet done il l’oreille d’apprécier la diliéronco qui existo entro la lierce ma.jeui•e naturello et la pytllagori- clonne; cette différeoce, d’A pou pres un neu- viemo de ton, s’appelle com111a majeur et s’exprime numériquement par le rapport ele 80: 81,
Populaire λοιπόν. Λαϊκό, δημώδες, των (όποιων) λαϊκών τάξεων.
Απεικόνιση των διαστημάτων ναι, δίνει, και μουσική γνώριζε πολύ καλά, ναι, αλλά αμέσως ύστερα, καταφέρεται κατά των διαστημάτων ζητώντας την υιοθεσία συγκερασμού…
Κάποιο διάστημα είναι 2/3 του τόνου, ενώ κατά τον Αφθονίδη θα έπρεπε να είναι 3/4 του τόνου. Δεν είναι θέμα συγκερασμού αλλά διαφορετικής άποψης για τα ασυγκέραστα διαστήματα, την οποία ο συγγραφέας απλώς μεταφέρει όπως την άκουσε από κάποιον Έλληνα.
Ο δεύτερος βυζαντινός ρυθμός είναι second mode, άρα δεύτερος ήχος. Η ακτανόητη φράση «…περιέχει σημεία χωρίσματος. Η μία…» είναι «ne comprend que deux divisions : l’ une…», δηλαδή «δεν περιέχει παρά δύο χωρίσματα / σημεία χωρίσματος (κατά λέξη «διαιρέσεις», προφανώς εννοεί μπερντέδες). Το ένα (ενν. χώρισμα)…»
Ωραία μετάφραση γενικώς…
Δεν είναι πλέον τόσο δύσκολο με την τεχνολογία όσο ήταν. Η βιβλιοθήκη της Βουλής και το αρχείο εφημερίδων της, έχει κάνει πλέον διαθέσιμο το σύστημα OCR και πατώντας τη λέξη που επιθυμείς την εντοπίζει στα περισσότερα ψηφιοποιημένα έγγραφα, από ότι φαίνεται. Όπως γίνεται και στο google books.
Φαντάζομαι ότι είναι εξαιρετικά χρήσιμο για όσους επιθυμούν να διεισδύσουν σε θέματα έρευνας για πράγματα που τους ενδιαφέρουν.
2 «Μου αρέσει»