“Μια μεγάλη κοινωνική γάγγραινα”…το χασίς…
(ΒΡΑΔΥΝΗ 19/11/1922)
Ενδιαφέρον! Δε μοιάζει να αναφέρεται στον ρεμπέτικο μπαγλαμά. Πιθανώς σε κάποιο άγνωστο σήμερα ταμπουροειδές που είτε οι Πόντιοι είτε οι άλλοι Φλωρινιώτες ονόμαζαν μπαγλαμά, και που παιζόταν στα ποντιακά, δηλαδή δημοτικό όργανο. Και που μπορεί βέβαια, τεχνικά, να ήταν κανονικός μπαγλαμάς, χρηστικά όμως θα ήταν κάτι άλλο.
Σε ποιόν ακριβώς μπαγλαμά αναφέρεται, κανείς σήμερα δεν μπορεί να ξέρει. Ούτε καν κατά πόσον ο «μπαγλαμάς» αυτός ήταν κάτι ταμπουροειδές ή κάτι τελείως διαφορετικό. Μόνο τυχόν εναπομείναντες απόγονοι των «Αούτηδων» εκείνων, θα μπορούσαν ίσως να μας διαφωτίσουν, που κι αυτό χλωμό το βλέπω, τρεις + γενιές μετά.
Αούτηδες βεβαίως, όπως κοροϊδευτικά τους απεκάλεσαν οι «αυτόχθονες» και «γνήσια Ελληνικά» ομιλούντες ντόπιοι Έλληνες, αφού για «αούτον το παιδίον» μιλούσαν (ή για « τ’ εμέτερον παιδίον») στην πολύ κοντινότερη στα αρχαία Ελληνικά ντοπιολαλιά τους.
Καλά, ότι είναι πολύ κοντινότερη δεν ισχύει, όπως δεν ισχύει για καμία από τις διαλέκτους για τις οποίες συχνά λέγεται αυτό (κυπριακή, τσακώνικη κ.ά.), αλλά ας μην το γλωσσολογήσουμε εδωμέσα αυτό. Εφόσον είναι ελληνικά, είναι εξέλιξη των προγενέστερων ελληνικών, είτε μιλάμε για διάλεκτο είτε για την κοινή γλώσσα. Δεν είναι μια λεπτομέρεια (π.χ. “τ’ εμέτερον”) που θα κάνει τη διαφορά, αλλά ο τεράστιος πλούτος των κοινών στοιχείων.
Το παρόν σχόλιο αποτελείται 100% από λέξεις αρχαιοελληνικής προέλευσης, όπως περίπου και τα υπόλοιπα εδωμέσα.
Ποιος είναι ο Χασιώτης που αναφέρεται με τον Μάρκο και τον Τσιτσάνη στο άρθρο της Ελευθερίας;
Χαμός στα χασιτζήδικα στα 1890 (ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 20/7/1890)
“Οι χασιτζήδες” (ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 15/9/1891)
Σε λίγες μέρες τα κλείνουν (ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 28/10/1891)
Στα τέλη 1924 αρχές 1925, κάνει την εμφάνισή του, αρχικά ως θεατρικό και μετέπειτα μυθιστόρημα σε συνέχειες, το πολυσυζητημένο τότε έργο του Κωστή Μπαστιά, Το πουλί της νύχτας. Το έργο διαδραματίζεται στην Κρεμμυδαρού και στο πλαίσιο του πειραϊκού περιθωριακού κόσμου.
Εδώ βάζουμε δύο συνέχειες από το κεφάλαιο “Το στρατηγείο της Κρεμμυδαρούς” (ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ιανουάριος 1925)
Στην ίδια συνάφεια με το προηγούμενο ποστ, εδώ νωρίτερα (ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 27/4 1924) ο Μπαστιάς (με το πραγματικό επώνυμό του Μπαστουνόπουλος) γράφει ένα κομμάτι (“Μερακλήτικη Ανάσταση” )με ήρωες από το Πουλί της νύχτας που ετοίμαζε. Το ενδιαφέρον είναι ότι μετέχει ο γνωστός Συριανός μπουζουξής Μοάτσος (που τον μνημονεύει ο Βαμβακάρης)
Στο κέντρο «Δροσιά» του πατρός Χριστοφιλέα τραγούδια του χασισιού, της ταβέρνας (ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 28/12/1929)
Κείμενο σωστό περιβόλι: σαλονίστικο, μαγκίτικο, χασικλίδικο!
(Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ 8/1/1932)
Αδερφάκι κάνε μόκο
Μαύροι πλάκωσαν για μπλόκο
Τώρα στη γωνιά τους είδα
Κάνε ζούλα την καρύδα
Χριστουγεννιάτικο διήγημα του ΣΤΑΜ-ΣΤΑΜ (ΜΠΟΥΚΕΤΟ 27/12/1928)
https://digitallib.parliament.gr/main.asp?current=12560343
Ήρθε η στιγμή να χρονολογήσουμε το πρώτο δημοσιογραφικό άρθρο για τη βολιώτικη Σκάλα του Μιλάνου. Ο Πετρόπουλος έχει το δημοσίευμα στο βιβλίο του (σελ. 396) με την ένδειξη: “δημοσίευμα βολιώτικης εφημερίδας” χωρίς άλλη πληροφορία…
Η εφημερίδα λοιπόν είναι η ΘΕΣΣΑΛΙΑ και η χρονολογία 18/1/1938

















