Βασίλω μ’ τα κουμπούρια σου; !!!
Δε φανταζόμουν ότι πριν από το σχετικά σατιρικό «Μαλάμω με τη φούρια σου / βάρα τα κουμπούρια σου» της Πρωτοψάλτη, δεκαετία '80 υποθέτω, είχε προηγηθεί άλλο παρόμοιο τόσο παλιά!
Μα κι ο Παπαδιαμάντης δεν το αναφέρει;
Πάντως, δίσκος με τίτλο τραγουδιού «Βασίλω μ’ τα κουμπούρια σου (Καλαματιανός)» υπήρξε, από την «The Grammophone Co», κυκλοφορημένος το 1909.
Και γνήσιο Δημοτικό (δηλαδή «με τη σφραγίδα Σίμων Καράς», κουμιώτικο) εδώ:
https://www.discogs.com/release/23277566-Various-Από-Το-Αρχείο-Του-Simon-Karas-Κουμιώτικα-τραγούδια?srsltid=AfmBOoqqrRNsE5TSJ3nnUXF_lKXsZRuXLcc8qJ3G8LVljqG4dQORimz4
1 «Μου αρέσει»
Μάλιστα, ενδιαφέρον!
Μμμ, δεν ξέρω… Πάντως όσο ζούσε ο Καράς δεν έθεσε τη σφραγίδα γνησιότητος παρά σε ό,τι κυκλοφόρησε. Από τα αμέτρητα ακυκλοφόρητα δεν ξέρουμε σε ποια δε θα την έθετε και ποια απλώς δεν πρόλαβε να τα κυκλοφορήσει.
Αυτό τον δίσκο τον έχω. Όχι εδώ, έχω όμως εδώ τα τραγούδια σε μπ3. Είναι επανεκτελέσεις από την ορχήστρα-χορωδία του ΣΔΕΜ, μετά τον θάνατο του Καρά, βασισμένες σε δικές του ακυκλοφόρητες καταγραφές (ηχητικές; γραπτές; θα το διευκρινίζει το ένθετο αλλά απέξω δε θυμάμαι). Όλος ο δίσκος έχει έντονα αστικό χρώμα, και αυτό επισημαίνεται και στα σχόλια και ερμηνεύεται, βασει της ιστορίας και της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της περιοχής Κύμης (=βόρεια Καρυστία, πολύ διαφορετική από την «άγρια» Νότια Καρυστία, τον Καβοντόρο. Όλη μαζί η Καρυστία, βόρεια και νότια, συναποτελεί τη Νότια Εύβοια).
Ακριβής μετεπανεκτέλεση της επανεκτέλεσης του δίσκου, εδώ:
Δηλαδή πρόκειται για παραλλαγή του συρτού «Δασκάλα κάτσε φρόνιμα».
Τη συγκεκριμένη ηχογράφηση της «Δασκάλας» την πρωτοέμαθα πολύ πρόσφατα, την πόσταρα στο «τι τραγούδι ακούμε τώρα», και σχολίασα ότι, αν εστιάσουμε μόνο στη μελωδία και αγνοήσουμε το πού πέφτουν οι συλλαβές του στίχου, μοιάζει με το «Ποιος μωρό μου ποιος», που όλοι το ξέρουμε ως του Πάριου βέβαια, αλλά προϋπήρχε ως νησιώτικο. Μάλιστα νομίζω ότι μια ηχογράφηση της προ-παριακής μορφής του τραγουδιού μάς είχε κοινοποιήσει κάποτε το Κουτρούφι @koutroufi .
(Κατά τα άλλα τη Δασκάλα την ήξερα από χιώτικη καταγραφή του Σ. Καρά -και πάλι!-, που είναι σαφώς το ίδιο τραγούδι αλλά ποτέ δεν είχα σκεφτεί ότι θυμίζει το Ποιος μωρό μου, όπως δεν το θυμίζει και η Βασίλω με τα κουμπούρια της.)
Ωπ!
Να και δασκάλα με κουμπούρια: Στασινόπουλος 1928!
Το τραγούδι, σίγουρα με δασκάλα αλλά γιατί όχι και με Βασίλω, περιλαμβάνει κι ένα στίχο που ο Στασινόπουλος τον υπαινίσσεται χωρίς να τον λέει ευθέως, αλλά είναι στραβογραμμένος στο βίντεο:
Δασκάλα, ποιος τον έκοψε στενό τον αλατζά σου
και δε χωρούν τα χέρια μου να πιάσουν τα βυζιά σου;
(αλατζάς = είδος υφάσματος. Υποθέτω ότι συνεκδοχικά θα δήλωνε και κάποιο ένδυμα.)
Επομένως, για να επανέλθουμε, δεν είναι παράδοξο που ο Καρδιτσιώτης εφημεριδογράφος #589 αγανακτεί για τους νιαουριστές και τους κρασοπατέρες με τα τραγούδια τους.
1 «Μου αρέσει»
Παρατηρούμε ότι στην Αμερική, όπου συνυπήρχαν τα κλασικά μικρά 78ρια των 10 ιντσών (=περ. τριάμισι λεπτά μουσικής) με τα 12 ιντσών (=σχεδόν 5 λεπτά), τα μεν ετιμώντο $1, τα δε $1,25. Πολύ λογικό βέβαια, αλλά μιας και δεν είχε τύχει να πέσω στην πληροφορία, δεν το είχα σκεφτεί κιόλας.
Δεν είναι φοβερό, σήμερα, ότι για ένα τραγούδι λίγο μεγαλύτερης διάρκειας πλήρωναν λίγο περισσότερα λεφτά;
Έλα Περικλή μου τώρα, τί λογικότερο; Περισσότερο ακούτε, περισσότερο πληρώνετε και τ’ ανάποδα. Ήταν μια εποχή όπου για να ακούσεις (στο γραμμόφωνο, δικό σου ή του γραμμοφωνατζή), έπρεπε να πληρώσεις. Ραδιόφωνα δεν υπήρχαν. Και το shellack κόστιζε τόσα το κιλό.
Εμ γι’ αυτό λέω «σήμερα». Τελευταία φορά που τα τραγούδια πουλιούνταν πάνω σε κάποιο υλικό μέσο, σιντί ή και πιο παλιά ελπί, λίγη παραπάνω διάρκεια δε χρεωνόταν.
Για τα δεδομένα του 1925 φυσικά και είναι λογικό, το εντυπωσιακό όμως είναι πόσο διαφέρουν αυτά τα δεδομένα και από τα σημερινά αλλά και από τα λίγο παλιότερα.
Ενδιαφέρουσα ανθολόγηση τραγουδιών που ακούγονταν στο Νοσοκομείο Αφροδισίων Ηρακλείου Κρήτης το 1935 (ΔΡΑΣΙΣ 1/1/1935)
2 «Μου αρέσει»
Tο γνωστό ποίημα του Κώστα Βάρναλη ‘‘Οι Μοιραίοι’’ σε διαφορετική μορφή, εφ. Εμπρός (27.9.1928).
Εμπρός 27.9.1928 Οι μοιραίοι Βάρναλη.pdf (533,7 KB)
2 «Μου αρέσει»
Η Μπαγιαντέρα του Κάλμαν, σε ρυθμό Καρσιλαμά
Εμπρός 1.10.1923 Μπαγιαντέρα.pdf (614,4 KB)
, το 1923. (Εμπρός 1.10.1923)
2 «Μου αρέσει»
Φιλόμουσα ενδιαφέροντα στην Αθηναίική νύχτα του 1922 και δίπλα ακριβώς ένα ενδιαφέρον κείμενο του Φαλτάιτς όπου και
Εμπρός 21.7.1922 Φιλόμουσα.pdf (449,3 KB)
μια κριτική περί της γνησιότητας των αδέσποτων τραγουδιών.(ΕΜΠΡΟΣ 21.7.1922)
2 «Μου αρέσει»
Αιχμάλωτοι Ζεϊμπέκοι από τη Σμύρνη, χρησιμοποιούνται για την κατασκευή της οδού Πάρνηθος, το 1919.
Εμπρός 17.11.1919 Ζειμπέκοι.pdf (521,3 KB)
2 «Μου αρέσει»
Τώρα βέβαια, πώς θα τα καταφέρεις να χορέψεις φόξ – τρότ με τη λατέρνα να παίζει εις ρυθμόν καρσιλαμά, είναι ένα ζήτημα, όσο κομψόν ζεύγος και να ΄σαι…
Πάντως έχω ακούσει επτάσημα (~καλαματιανά) ταγκό, της εποχής που ήταν της μόδας το ταγκό στην Ελλάδα, και ήταν όντως ταγκό! Είναι λίγο δύσκολο να το φανταστείς με περιγραφή, και δε θυμάμαι να λινκάρω συγκεκριμένα τραγούδια, αλλά στο αφτί όχι απλώς ακούγεται τελείως στρωτό αλλά μπορεί και να μην παρατηρήσεις καν ότι είναι 7σημα.
Να είναι η γνωστή Πάρνηθος που πάει Κυψέλη-Πατήσια μέσω Γαλατσίου;
Μάλλον για τον δρόμο που ανεβαίνει στο βουνό θα πρόκειται, που αρχικά κατέληγε στο καταφύγιο. Για κατασκευή μιλάνε, όχι για διαμόρφωση, ασφαλτόστρωση κττ.
1 «Μου αρέσει»
Εδώ όμως μιλάει για καρσιλαμά, εννεάσημο…
Και γενικά τώρα, τραβηγμένο απ’ τα μαλλιά το βλέπω να ηχογραφείς δίσκο με καλαματιανό ή καρσιλαμά, να τον πουλάς να αγοραστεί για να χορέψει κάποιος ταγκό και να αγοράζεται και να χρησιμοποιείται ο δίσκος…
Δεν ξέρω για τον καρσιλαμά, και πόσο μάλλον για τον συγκεκριμένο. Απλώς ήθελα να αναφέρω ότι ένα μουσικό μέτρο που ανέκαθεν το συνδέαμε με συγκεκριμένο ρυθμό και χορό μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ταιριάξει ομαλότατα με άλλον ρυθμό και χορό, κατά τρόπον που αν δεν το δεις (=ακούσεις) δε θα το φανταζόσουν. Δεν εννοώ φυσικά ότι μπορεί να γίνει μεταξύ οποιωνδήποτε άσχετων ρυθμών και χορών. Κάποτε όμως, γίνεται.