Αυτό δεν είναι πληροφορία θεωρίας, είναι απλά κάτι που δεν στέκει. Μπορείς να πεις ότι η βασική συγχορδία του δρόμου είναι ματζόρε ή μινόρε, που δεν έχει και ιδιαίτερη χρησιμότητα, αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ο ίδιος ο δρόμος είναι ματζόρε ή μινόρε γιατί απλά δεν ορίζεται κάτι τέτοιο.
Για τα γυρίσματα, εν συντομία, ξεκινάς από όπου θες και καταλήγεις σε όποια νότα της καινούριας συγχορδίας θέλεις (όπως είπαμε και πριν, στην ουσία νότα βάζεις στόχο και όχι συγχορδία). Επίσης, το ρε φυσικό μινόρε έχει οπλισμό σιb και σπάνια θα χρησιμοποιήσεις την Αm.
Δεν είναι εύκολο να τα σκεφτεί κανείς έτσι στον αέρα, «αν» τελειώνει εδώ και αρχίζει εκεί. Για παράδειγμα, εγώ (σκεφτόμενος στον αέρα) νομίζω ότι το κουπλέ εξ ορισμού θα τελειώνει στη συγχορδία τονικής και μάλιστα στη νότα της τονικής, οπότε το παράδειγμα δεν ευσταθεί. Αλλά μπορεί κάποιο πασίγνωστο τραγούδι που δεν το ‘χω αυτή τη στιγμή στο μυαλό μου να αποδεικνύει ότι κάνω λάθος.
(Δεν ξέρω αν είναι ο κατάλληλος τόπος να το πούμε, αλλά υπάρχουν και τραγούδια που στιχουργικά έχουν ρεφρέν αλλά μελωδικά όχι, απλώς εντάσσουν τα λόγια του ρεφρέν σττο τέλος της μελωδίας του κουπλέ. Το συνήθιζε ο Τσιτσάνης. Μπορούμε να το θεωρήσουμε και σαν τραγούδι χωρίς καθόλου ρεφρέν αλλά με κουπλέ που τελειώνουν όλα στον ίδιο στίχο. Σε τέτοιες περιπτώσεις το καθαρό κουπλέ μπορεί να τελειώνει και σε άλλη νότα/συγχορδία εκτός από την τονική.)
Σαν ποια; Εγώ σκεφτόμουν το Απόψε κάνεις μπαμ και το Σερσέ λα φαμ (ίσως πρέπει οπωσδήποτε να τελειώνει σε -άμ ), όπου βέβαια το ρεφρέν είναι απλώς ένας στίχος - μια φράση, όχι ολόκληρη στροφή, αλλά πρέπει να υπάρχουν και καλύτερα παραδείγματα.
Στο Σερσέ λα φαμ, ο στίχος πριν πει «σερσέ λα φαμ» δεν κλείνει στην τονική, βασικά δεν κλείνει ολωσδιόλου. Στο άλλο καταλήγει στην τονική, αλλά και πάλι με τρόπο που δεν το λες κλείσιμο, ζητάει κάτι ακόμα για να ολοκληρωθεί η μελωδία, οπότε έρχεται το «απόψε κάνεις μπαμ».
Πρέπει να ‘χει γράψει κι άλλα (και άλλοι συνθέτες επίσης) που το ρεφρέν να είναι πιο ανεπτυγμένο, στιχουργικά και μελωδικά, αλλά και πάλι να αποτελεί την κατάληξη του κουπλέ και όχι ξεχωριστή ενότητα μετά από ένα ολοκληρωμένο κουπλέ με τις καταλήξεις του. Αλλά δε θυμάμαι κάποιο αυτή τη στιγμή.
[Edit: Και τα Πέριξ είναι στο ίδιο στιλ. Τέσσερις στίχοι κάθε φορά, που μελωδικά οι δύο πρώτοι είναι μια ενότητα κι οι δύο τελευταίοι μια άλλη, αλλά νοηματικά ο τρίτος πάει με τους δύο πρώτους και ο τέταρτος τον συμπληρώνει, αλλά ο τέταρτος είναι ταυτόχρονα και ένα είδος ρεφρέν, αφού είναι κάθε φορά ο ίδιος, «(σ)της μαστούρας τον σκοπό».]
Τέλος πάντων, μη σταθούμε σ’ αυτό. Ο Γιάννης ρωτάει «αν το κουπλέ πάει έτσι και έτσι και μετά το ρεφρέν έτσι και έτσι, τι θα κάνω με το γέμισμα;» Ε, για το παράδειγμά του δεν αλλάζει τίποτε αν δεν είμαστε στο τέλος του κουπλέ πριν το ρεφρέν αλλά σε οποιοδήποτε άλλο σημείο.
Παιχνίδι μεταξύ χιτζάζ και μινόρε σκεφτόμουν κομμάτια σαν το Σούρουπο με συννεφιά ή το Πήρα τη στράτα κι έρχομαι. Αλλά αυτό που λέτε με τον Γιάννη είναι του στυλ Απόψε είναι βαρειά ή Σε γελάσανε (και στα δύο πέρασμα στο σχετικό ματζόρε).
Υγ: Σούρουπο με συννεφιάμ και Απόψε είναι βαρειάμ, για να μην χαλάει ο κανόνας.
), όπου βέβαια το ρεφρέν είναι απλώς ένας στίχος - μια φράση, όχι ολόκληρη στροφή, αλλά πρέπει να υπάρχουν και καλύτερα παραδείγματα.