Publication of The SOAS Rebetiko Reader

Επικαιρότητα
1

Dear All,

For those who are interested in such matters, there is great news.

Our “SOAS REBETIKO READER” has just arrived from the printers. It is a
lovely piece of work.

The book is the outcome of 20+ years of research seminars and
conferences that I have organised, both at our annual Hydra Rebetiko
Gathering and at the School of Oriental and African Studies [SOAS, London].

The book contains many articles, some by leading researchers in the
field and some by amateur researchers.

It has 320 pages, with many colour illustrations, and printed in
hardback. It costs £35.00.

Copies can be ordered through the (ex-) SOAS Bookshop, by writing to

josephburridgebooks@gmail.com

We shall be organising two book launches – one in London and one in
Paris – at the end of October. You are invited to join us.

*Please Note*: We have also posted all of the articles on a dedicated
web page, where you can read and download individual articles for free.

Here is the link:

With rebetological greetings,

E.

5 «Μου αρέσει»
2

Το είχαμε συζητήσει εδώ:

Βλέπω συμπληρώθηκαν και κάποια λίγα κείμενα που έλειπαν, όπως ο πρόλογος, όπου διαβάζουμε και την εξής αξιοσημείωτη παρατήρηση:

Rebetiko is not a national Greek music (although at a certain point it was more or less nationalised). As is shown in the various chapters of this book, it embodies musical influences from many diverse sources

3

Έχει μετρήσει κανείς, σε 10 σελίδες ελληνικού λεξικού, τι ποσοστό κατά μέσον όρο είναι οι λέξεις που προέρχονται από άλλες γλώσσες; Ή οι λέξεις ελληνικής ρίζας που όμως πρωτοπλάστηκαν σε κάποια ξένη γλώσσα και μετά ήρθαν και στα ελληνικά (π.χ. «τηλέφωνο»);

1 «Μου αρέσει»
4

Πώς το ερμηνεύεις αυτό, ότι είναι ξένη μουσική; Επειδή εγώ το ερμηνεύω ότι δεν είναι “εθνική”, όπως εθνική μουσική ήταν κατα καιρούς ο τσάμικος, ο Καλομοίρης, εμβατήρια τύπου περνάει ο στρατός κλπ.

5

Aναρωτιέμαι αν μπορούμε να μιλάμε και σε τι βαθμό για “εθνική” μουσική μέσα από το πρίσμα της καθαρότητας του γεωγραφικού προσδιορισμού;;. Υπάρχουν μουσικές που είναι “εθνικές”;

6

Παρόλο που η ερώτηση για την προσωπική ερμηνεία δεν απευθύνθηκε σ’ εμένα, διαβάζοντας τον πρόλογο δε βρήκα κάποιο ιδιαίτερο συμφραζόμενο που να βοηθάει να την κατανοήσουμε. Όπως το μετέφερε ο Άνθιμος, έτσι είναι, δεν έχει άλλο. Εκτός ότι η φράση “although at a certain point it was more or less nationalised” ξανααναφέρεται παρόμοια και λίγο πιο πριν:

…the genre has been effectively nationalised – witness the marching rebetiko band in the opening ceremony of the 2004 Athens Olympics.

Άρα, πρέπει να εντρυφήσει κανείς στον ίδιο τον τόμο.

7

Ναι, είναι αλήθεια ότι θα ήθελα εδώ κάτι διαφωτιστικότερο και αναλυτικότερο σε επιχειρηματολογία εκ μέρους του Emery.

Κατά την εντελώς υποκειμενική μου πρόσληψη, πάντως, το ρεμπέτικο συνιστά όχι μόνο greek music αλλά και national greek music. Πώς λέμε “Εθνική Ελλάδος”; Ε, κάτι τέτοιο είναι για μενα το ρεμπέτικο: η Εθνική Ελλάδος των αστικολαϊκών μουσικοποιητικών ιδιωμάτων από όσα έλαβαν χώρα έως σήμερα.

Πέρα από τις κατ’ Emery αναφορές περί “ρεμπέτικης βιομηχανίας”, περί “αποτελεσματικής” -κατά το μάλλον και ήττον- “εθνικοποίησης” της “μη εθνικής ελληνικής μουσικής” που φέρεται να είναι το ρεμπέτικο, συμπλέω απολύτως με τον αείμνηστο Μάρκο Δραγούμη:

(Το ρεμπέτικο) διατηρεί μια ξεχωριστή φυσιογνωμία, τόσο στο ύφος όσο και στη μορφή και το γενικό του χαρακτήρα. Υπάρχει δηλαδή στο ρεμπέτικο μια ισορροπία μορφής και περιεχομένου, μια υποταγή των εκφραστικών στοιχείων σ’ ένα αυστηρά αρχιτεκτονημένο πλάνο, και μια λιτότητα στη διατύπωση, που χαρακτηρίζουν περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο τον κορμό της καλλιτεχνικής μας δημιουργίας από τα χρόνια της κλασικής αρχαιότητας.

3 «Μου αρέσει»
8

Εδώ να βάλω ένα αστερίσκο: μαζί με τον Καβάφη

9

Το όλο πρόβλημα είναι στην έννοια του έθνους, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στις χώρες όπου πρώτα εμφανίστηκε, δηλ στη δυτική Ευρώπη. Οταν έφτασε στην Ανατολική Μεσόγειο το έθνος ως συλλογική οργάνωση της κοινωνίας έφερε τεράστια καταστροφή ανθρωπιστική και πολιτιστική. Το ρεμπέτικο αψηφά την έννοια αυτή. Οπότε είτε το λέμε ότκ είναι εθνική μουσική, και το έθνος στα καθ’ ημάς δεν είναι αυτό που λένε οι Αγγλοι και κατάντησαν να μην έχουν κουζίνα, χορούς και μουσικές. Είτε λέμε, πάρτε το έθνος σας και αφήστε μας ήσυχους, εμείς μια χαρά τα βρίσκουμε με τον πολιτισμό μας όπως είναι, κοινός και μπερδεμένος. Το ρεμπέτικο δηλ η λαϊκή μουσική ήταν πριν το έθνος ως τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας, θα υπάρχει και μετά.

1 «Μου αρέσει»
10

Dear Colleagues of the Rebetiko List,

I am writing to share the following invitation with you.

If you want to join the mailing list for this Tour, write to me at:

ed.emery.soas@gmail.com

The tour is designed in such a way that people can drop in and out, as they need to.

Our Turkish rebetiko colleagues will be joining us for this tour.

With rebetological greetings,

Ed

_____________

INVITATION:

The SOAS Rebetiko Band tour to Istanbul, Izmir, Ayvalik, Lesbos and Athens

Proposed dates are: 25 May to 4 June 2027 [tbc]

You are invited to join a very exciting venture that will take place in

late May 2027.

Last week the SOAS Rebetiko Band embarked on a musical tour to Izmir and

Ayvalik. In both places we met with local Turkish musicians who play

Rebetiko. We did amazing bar sessions and concerts in which we sang each

others songs. We found common ground, because Rebetiko is a shared

musical heritage between Greeks and Turks. It is a genre that knows no

borders.

As an indication of the cultural importance of this trip, they tell me

that the little Instagram clip of our last Saturday’s concert event in

Izmir currently has 125k views and almost 4,500 likes.

Arising out of this trip we are now planning a second tour, to take

place at the end of May 2027. The tour will extend over about 10 days.

The basic details are outlined below. It will be structured in such a

way that people can drop in and out as they wish, depending on the time

that they have available.

This invitation is extended to all interested persons. If you would like

to be kept informed about the latest developments, you will need to join

our mailing list. To join the list, please write to:

ed.emery.soas@gmail.com

[I should add that there is no independent funding for this tour. All

participants will fund their own travel and accommodation.]

THE OUTLINE PLAN

The Rebetiko Band tour will encompass Istanbul / Izmir / Ayvalik /

Lesvos Athens.

The proposed dates are: 25 May to 4 June 2027 [tbc]

The tour is open to all interested parties.

1. We start in Istanbul. Two nights. We do one formal concert there. We

also do bar sessions with local musicians. And an informal afternoon

event in the ships chandlery area of Galata / Karaköy.

2. We fly to Izmir. Again, two nights. We do one gig with students of

the University of the Aegean music conservatoire. This will include an

afternoon seminar session to talk about our shared musics. And a

harbourside bar session in Izmir.

3. We travel up the coast to Ayvalik, where we do a concert at the

lovely Fabrika theatre. Again with local musicians. We shall develop

material from our “Sea Songs of the Mediterranean” programme

4. We travel by ferry boat across to the Greek island of Lesbos /

Mytilene (90 mins.). We shall be joined in our travels by Turkish

musicians from Izmir and Ayvalik.

5. We travel to Athens. I shall be organising a two-day conference

entitled “Prison Songs of the Mediterranean”, to continue the

conferencing work that we initiated at last month’s Mediterranean Music

Studies colloquium in Izmir. The aim is to do at least part of the

conference around the former Oropos prison, north of Athens. There is

significant musical history at Oropos. The conference will include

musical events.

In short, a very fine musical and academic trip.

If you are interested to join, we look forward to hearing from you.

With best regards,

Ed

11

Εφόσον το ρεμπέτικο συνιστά “κοινή ελληνοτουρκική μουσική κληρονομιά”, πώς και το αναγνώρισε (2016) η Unesco ως άυλη ελληνική πολιτιστική κληρονομιά χωρίς να υποβληθεί κάποια ένσταση διαδικαστικά από την άλλη πλευρά;

1 «Μου αρέσει»
12

Άρα και ο Καραγκιόζης μονο Τούρκος;

13

Καλό θα ήταν να παραμείνουμε στο ρεμπέτικο, αλλά φαίνεται πως εξελληνίσαμε πολύ δημιουργικά τον Καραγκιόζη, ώστε να περιληφθεί και αυτός στην άυλη:

Θέατρο_Σκιών_Καραγκιόζης-1-1.pdf (253,4 KB)

Αλλά βλέπω ότι και ο τουρκικός Καραγκιόζης έχει θέση στην Unesco

14

Αυτό εννοούσα. Εφόσων δεν υπηρχε ένσταση διαδικαστικά απο την αλλη πλευρά λοιπόν, η Τουρκιά κατοχυρώνει την τέχνη ως αποκλειστικά Τούρκικη;

Νομίζω όχι.

Αντίστοιχα οι Τούρκοι θα πρέπει να λαβουν οδηγίες της Unesco για να παιξουν μουσική; Νομίζω όχι

15

Θαρρώ πως δεν είναι στην αρμοδιότητα της Unesco να δίνει οδηγίες ποιοι θα παίξουν ποια μουσική…

Η δουλειά της είναι να αξιολογεί το εκάστοτε υποβαλλόμενο τεκμηριωτικό υλικό και να εγγράφει ή όχι την ζητούμενη αύλη πολιτιστική κληρονομιά

1 «Μου αρέσει»
16

Απλά (νομίζω), δηλώνεται ότι στην Τουρκία υπάρχει θέατρο σκιών με το όνομα KARAGÖZ.

17

Εξακολουθω να μην αντιλαμβανομαι το αρχικο σας σχολιο.

Εφόσων η Unesco λεει το ρεμπετικο Ελληνικο, θεωρειτε πως ειναι άτοπο να το ονομαζει καποιος ελληνοτουρκική μουσική κληρονομια;

18

Θα σας έλεγα πως για μένα όντως είναι άτοπο κάποιος να το χαρακτηρίζει κοινή ελληνοτουρκική κληρονομιά.

Έχω την αίσθηση πως δεν το έχουμε εξ αδιαιρέτου…

19

Η Τουρκία δεν προέβαλε αντιρρήσεις διότι δεν πήγαμε να κατοχυρώσουμε τη μουσική που παίζουν στην Τουρκία. Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου, κάθε κράτος μπορεί να καταχωρήσει τον πολιτισμό της επικράτειάς του όπως θέλει. Επίσης η καταχώρηση ως ελληνικής μιας μουσικής που την έχουν ίδια στην Τουρκία και στο Λίβανο δεν αποτρέπει τα εκεί κράτη να την καταχωρούν ω; τοπική τους παράδοση.

Δηλ δεν είναι σαν τη φέτο στην ΕΕ, που είναι οικονομική ένωση. Η ΟΥΝΕΣΚΟ έχει άλλο ρόλο.

Επίσης το ότι το ρεμπέτικο κατοχυρώθηκε νομικά ως ελληνικό δεν σημαίνει ότι η μουσική δεν είναι μείξη από άλλες χώρες, δεν μειώνει την ελληνικότητά της ούτε την αξία της. Ισα ίσα την αυξάνει μουσικολογικά και πολιτιστικά.

20

Κι όμως είναι εξ αδιαρέτου και όχι μόνο με τους Τούρκους. Και είναι τελείως άτοπο να το αρνούμαστε διότι είναι σαφές ακόμη και στον πιο αδαή ότι αυτή η μουσική είναι κοινή, ειδικά μάλιστα που μεγάλο μέρος της όντως το εξέλιξαν άνθρωποι που ήρθαν απο΄την Τουρκία. Δηλ ως απόγονος προσφύγων δεν θα δεχόμουν ποτέ να μου σβήσουν το ότι μέρος του πολιτισμού μου είναι από Τουρκία. Αν δεν αρέσει στους παλιοελλαδίτες, τι να κάνουμε, ας αποφεύγαμε τη μικρασιατική καταστροφή να μην είχαμε αυτό το μπέρδεμα τώρα.