Συζήτηση για το λήμμα: "πόντος έξτρα"


(Ελένη) #1

«Είσαι πόντος έξτρα» ακούγεται στην ομώνυμη σύνθεση του Γρηγόρη Ασίκη, που ηχογραφήθηκε το 1935, με τη Γεωργία Μηττάκη και ένα χρόνο μετά, με τη Ρίτα Αμπατζή.

Κατ’ αρχήν, τo “πόντος» εδώ δεν έχει σχέση με το πέλαγος και την ανοικτή θάλασσα.
Δεν συναντάμε στο λαϊκό μας τραγούδι ή στη λογοτεχνία άνθρωπο να παραβάλλεται με τον πόντο, με τη σημασία αυτή, του πελάγους.
[Αντίθετα, συναντάμε την παραβολή με θάλασσα, πλατιά, φουρτουνιασμένη, ακύμαντη κ.λπ.]

Στη φράση «πόντος έξτρα» φαίνεται να ισχύει το β’ - γ’ από τις παρακάτω σημασίες της λέξης “πόντος”:
α. μονάδα μέτρησης σε τυχερά παιχνίδια ή αθλητικές αναμετρήσεις
β. πλεονέκτημα σε παιχνίδι ή στοίχημα, το κέρδος
γ. ποσοστό συμμετοχής σε εργασία ή επιχείρηση
δ. θηλιά σε πλεκτό, νάυλον κ.λπ.
ε. υπαινιγμός, υπονοούμενο

Στη λαϊκή μας γλώσσα, συναντάμε να λέγεται για κάποιον: «είναι γερός πόντος», π.χ. στη χαρτοπαικτική ορολογία ή στον κόσμο των επιχειρήσεων και έχει την έννοια «είναι πανέξυπνος», επομένως πρέπει να προσέξουμε την περίπτωσή του, γιατί μπορεί να γίνει επικίνδυνος.
Αυτή τη σημασία φαίνεται να έχει και εδώ.

[ΕΤΥΜ.< βεν. ponto =αιχμή, άκρη, μύτη < λατιν. punctum, γι’ αυτή, τη β’ σημασία]


(Νίκος Πολίτης) #2

Λογικό το βλέπω, Ελένη. Όμως στο «α», υπάρχει και η μονάδα μέτρησης μήκους: ένα μέτρο έχει εκατό πόντους.


(Γιώργος Παναγιωτακόπουλος) #3

Ισως θα έπρεπε να είναι ξεχωριστή περίπτωση ση: α) Μονάδα μέτρησης μήκους: 1 πόντος = 1 εκατοστό. Ένα μέτρο (1 m) ισοδυναμεί με 100 εκατοστά, δηλαδή 100 πόντους.