Νίκο Πολίτη, και όλοι οι φίλοι, ανοίγω αυτή τη στήλη γιατί το περίφημο Συνέδριο (το δικό μας Συνέδριο) είναι τώρα εφικτό, οι προοπτικές χρηματοδότησής του ορατές, και πρέπει να το οργανώσουμε μεθοδικά.
ΠΡΩΤΑ ΑΠ’ ΟΛΑ να εξηγήσω τη δική μου μεθοδολογία έρευνας, που δε μοιάζει με τη γνωστή επιστημονική ή “επιστημονική” ή επιστημολογική μέθοδο, κι ας μην έρχεται σε σύγκρουση μ’ αυτήν.
Βασικό κίνητρο στην έρευνά μου είναι Η ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ. Αυτό δηλαδή που δεν διατυπώνεται με λόγια, αλλά το “νιώθει” ο ερευνητής, είτε από ένστικτο, είτε από διαίσθηση, είτε από μνήμες προσωπικές, και φυσικά, μπορεί να συμβεί αυτή η “αίσθηση” να είναι παραπλανητική. Σ’ ό,τι αφορά τη μουσική όμως, αυτή η αίσθηση αποκτά το ισχυρότερο εργαλείο: Την ίδια τη μουσική, και το “ήθος” της.
Φυσικά, από δω και πέρα, αρχίζει η χρήση των εργαλείων, όπως:
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ. Διαχρονική, και με μεγάλη σημασία στη “φωνητική” των λέξεων.
ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ TIMELINE της Ιστορίας εν γένει, των Ιστορικών στοιχείων του αντικειμένου (π.χ. ρεμπέτικο τραγούδι) των οικονομικών συνθηκών, αλλά και της πολιτιστικής δραστηριότητας με την (κατά την εποχή) ανάπτυξη σχολών και ιδεολογιών -ή ιδεοληψιών.
ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ από εφημερίδες και άλλα δημοσιεύματα εποχής, απομνημονεύματα, καταγραφές κ.λ.
Αυτά και άλλα πολλά εργαλεία, συνδυάζονται μεταξύ τους με βάση τις χρονολογίες, και αν το “αίσθημα” που είχες από την αρχή επαληθεύεται, τότε έχεις το ο.ε.δ.
Παράδειγμα:
α) Είχα την “αίσθηση” (με απλές ενδείξεις), πως οι νεαροί λίγιοι του 1840, είχαν καλή σχέση με τους μάγκες του Ψυρρή και του ποινικούς. Διαπίστωσα πως ο νεαρός και επαναστατημένος Θεόδωρος Ορφανίδης, μόλις εξέδωσε την πρώτη του σατιρική συλλογή το 1936, βρέθηκε στον Μεντρεσέ, κι ύστερα εξόριστος στο Ναύπλιο. Αυτό εξηγεί πως, στα γεράματα, έγραψε ένα τόσο νταλγκαδιάρικο ποίημα, όπως ο “Καρασεβνταλής”.
β) Η επανάσταση του 1843 γιά το Σύνταγμα, όπως γράφουν οι εφημερίδες της εποχής, έγινε από το Σύνταγμα του Καλλέργη, συνεποικουρούμενο από τους “τροφήμους του Μεντρεσέ -τους άνοιξε τις πόρτες ο Καλλέργης- και περιτρίμματα τινά της αγοράς” sic.
γ) Φίλος του Ορφανίδη, ο γεωπόνος Γρηγόριος Παλαιολόγος (που καλλιέργησε τις πατάτες γιά λογαριασμό του Καποδίστρια), το 1936 εκδίδει στο ίδιο τυπογραφίο με τον Ορφανίδη, το δοκίμιό του “Περί της καλλιεργείας της καννάβεως εν Ελλάδι”.
Αυτά και άλλα πολλά, όταν τα συνδυάσεις μεταξύ τους αλλά και με άλλα σύγχρονα γεγονότα, μπορείς να οδηγηθείς σ’ ένα ασφαλές συμπέρασμα, που φυσικά, κι αυτό, όπως και κάθε άλλη επιστημονική “θεωρεία”, επιδέχεται ανατροπήν…
Αυτό λέει κι ο Πετρόπουλος στα τελευταία του, δηλαδή ότι όταν κάνεις μιά τέτοιαν έρευνα πρέπει να αφήνεις όλα τα περιθώρια αμφιβολίας, αλλά συμπληρώνω εγώ πως αυτό δεν πρέπει ποτέ να σ’ εμποδίσει να διατυπώσεις τη θεωρία σου, και να πάρεις όλα τα ρίσκα του “αισθήματος” που είχες α΄πό την αρχή.
Με βάση αυτό το σκεπτικό, θ’ ακολουθήσουν δύο λήμματα, Ντουζένι και Ρεμπέτικο, κι όποιος θέλει ας προτείνει τα δικά του, να δούμε μήπως και μπορούμε να βρούμε άκρη.