Μερικά λήμματα ακόμα

Ρεμπέτικο γλωσσάρι Συζήτηση για το Ρεμπέτικο Γλωσσάρι
21

Σωστό κι αυτό. Αλλά έχει καθιερωθεί, δε χτυπάει παράξενα. Πρέπει να κάτσεις να το σκεφτείς βάσει κανόνων (της καθαρεύουσας / αρχαίας) για να το παρατηρήσεις. Δεν ξέρω από πότε έχει καθιερωθεί, αλλά τώρα που το συζητάμε σκέφτομαι μήπως κι αυτό είναι μάγκικης-αργκοτικής προέλευσης και προέκυψε από τον μηχανισμό αυτό της λάθος καθαρεύουσας. (Και είναι μοναδικό ή πάντως εξαιρετικό: δε λέμε «βεβαιοτάτως», ούτε «αρίστως» ούτε άλλα τέτοια αποκλίνοντα υπερθετικά.)

Θεωρητικά. Στην πράξη πάντα εννοούμε «κυριότατα», δηλαδή αναφερόμαστε σε κάτι που το αξιολογούμε ως πρώτο σε σημασία, όχι πρώτο χρονικά. Το «πρώτα απ’ όλα» το λέμε και με τις δύο σημασίες. Άλλες όμως εκφράσεις, που κανονικά θα έπρεπε να σημαίνουν «πριν από όλα τα υπόλοιπα» (χρονική τάξη), στην πράξη σημαίνουν μόνο «πάνω απ’ όλα» (σημαντικότητα): προ πάντων, προ παντός (τυπικά = «πριν απ’ όλα»).

Δεν ξέρω αν παλιότερα το «πρωτίστως» λεγόταν και με την έννοια της χρονικής τάξης.

22

Το συζητήσαμε και εδώ

23

έχουμε άλλη καταγραφή, όπου το συγκεκριμένο ε τρέπεται σε ου; Έχει καταγραφεί η λέξη κάπου, ως "ξέρουτε*;

24

Ε, η πεθερά μου κι όλοι οι παλαιοί της Γορτυνίας έτσι το λαλάγανε

1 «Μου αρέσει»
25

Δε χρειάζεται να ψάχνουμε δεύτρη καταγραφή για όποια λέξη αναφέρεται. Είναι ένας πασίγνωστος αποκλίνων τύπος που, ανεξάρτητα από το αν και πού λέγεται πραγματικά ως τοπικό ιδίωμα, είναι κλασικός σε παρωδίες οποιουδήποτε τύπου μιλάει «ιδιαίτερα». Ας πούμε είμαι βέβαιος ότι θα το λέει ο Ζήκος στον Μπακαλόγατο, χωρίς να χρειάζεται να κάτσω να το ελέγξω (είναι βέβαιον ότι θα μπορούσε να τον λέει).

Δεν είναι όλα θέμα τεκμηρίωσης, μερικά πράγματα απλώς τα ξέρουμε επειδή ζούμε σ’ αυτή τη χώρα και μιλάμε αυτή τη γλώσσα.