Έγραψες Νίκο.

Η εφημερίδα για τον Κώστα Μπέζο.
Τα αρχεία είχαν ανέβει και στο παρελθόν.
Σημείωση: Για καλύτερη ανάγνωση του τελευταίου αρχείου κάντε δεξί κλικ και άνοιγμα νέου παραθύρου.

Ε, ρε, τί χάσαμε!.. Τί δεν θα ΄δινα, να πάταγα ένα κουμπί και να εμφανιζόταν στην οθόνη μου η παράσταση…
Ακούω τη συλλογή με τα χαβανέζικα του Μπέζου: Kostas Bezos and the White Birds | Kostas Bezos and the White Birds | Olvido Records
Κατ’ αρχήν, η συλλογή είναι απίστευτη. 38 τραγούδια, με ολοκάθαρο ήχο, τα οποία είναι… πραγματικά δεν έχω λόγια, καθήστε να τ’ ακούσετε, όποτε βρείτε τον χρόνο να το κάνετε ωραία και απολαυστικά, χωρίς βία.
Αλλά πέρα απ’ αυτό, μαθαίνω και τον Μπέζο. Επί πολλά χρόνια τον ήξερα μόνο από τα ρεμπετοειδή του, κάποια στιγμή έμαθα και τα Άσπρα Πουλιά, αλλά πρώτα μόνο ένα τραγούδι, μετά ένα δεύτερο, μπορεί να ‘χα φτάσει τα 5-6 μέσα σε αραιά διαστήματα. Τώρα που τ’ ακούω μαζικά είναι αλλιώς.
Μία παρατήρηση λοιπόν είναι ότι για τον στίχο δεν τον νοιάζει φράγκο! Η μουσική, είτε σοβαρή είτε αστεία, είναι πάντα δουλεμένη μέχρι σημείου τελειότητας. Για τον στίχο δεν υπάρχει καθόλου η ίδια μέριμνα:
-Πολλά δεν έχουν καθόλου στίχο. Εντάξει, οι άνθρωποι γράφουν και οργανικά… Έλα που κάποια δεν είναι οργανικά όμως! Έχουν φωνητικά, αλλά χωρίς λόγια.
-Τα περισσότερα έχουν πολύ λίγο στίχο, που δεν αφηγείται τίποτε συγκεκριμένο, σχεδόν απλώς επενδύει τη μουσική. Ορισμένα μοιάζουν να είναι τυχαία συρραφή φράσεων-κλισέ από τραγούδια (κοινότοπες εκφράσεις αγάπης ή άλλων συναισθημάτων) χωρίς καν να προσπαθούν να πουν κάτι συνολικά.
-Αρκετά συχνά έχει σκατ (τραγούδι με συλλαβές χωρίς νόημα). Επίσης εμβόλιμες φράσεις τύπου «τούπουτουπι τάπιτιπι ντό». Έχει κάποια στα αγγλικά που δε λένε απολύτως τίποτε, παρά μόνο επαναλαμβάνουν τις ίδιες πέντε λέξεις, σ’ ένα άλλο έχει ένα πέρασμα σε υποτιθέμενα αγγλικά που δε σημαίνουν τίποτε, ανύπαρκτες λέξεις με αμερικάνικη προφορά (και χορωδιακό παρακαλώ!)
-Όποτε το τραγούδι έχει κάτι συγκεκριμένο να πει, αυτό θα είναι πάντα αστείο, σατιρικό: Τρέλα πέρα για πέρα, Τα άσπρα πουλιά στον πόλεμο κλπ. Κι εκεί όμως ο στίχος δεν είναι ιδιαίτερα δουλεμένος: έχει ευρήματα (π.χ. τους έλυνες / τους Έλληνες, Νιου Γιορκ / μπουλντόγκ) που θα μπορούσε να τα αξιοποιήσει πολύ καλύτερα.
Επομένως, η συνολική εικόνα είναι ότι τον στίχο τον αντιμετωπίζει με χαβαλέ.
Και στη μουσική του υπάρχει πολύ χιούμορ, όχι όμως χαβαλές: την αντιμετωπίζει με κάθε σοβαρότητα (όπως γίνεται πάντοτε όπου υπάρχει πραγματικό χιούμορ και όχι χαχανίσματα), έχει απαιτήσεις και ανταποκρίνεται σ’ αυτές. Στον στίχο όμως μάς τρολάρει.
Αυτό λοιπόν με οδηγεί να βω με άλλο μάτι και τους στίχους των ρεμπετοειδών του τραγουδιών. Πιάνομαι λοιπόν από ένα παλιό σχόλιο του Νίκου:
Κι εμένα σε αρκετά τραγούδια ο στίχος, ή ίσως πιο συγκεκριμένα η γλώσσα, μου φαίνεται τραβηγμένη, αφύσικη. Ακόμα και στην ίδια την Υπόγα υπάρχει τόση υπερσυσσώρευση βαρυμάγκικων εκφράσεων ώστε ακόμη κι αν η καθεμιά τους είναι αυθεντική αργκό της εποχής, το σύνολο είναι μια υπερβολή που δεν τη συναντάμε ποτέ σε τραγούδια εγνωσμένα αυθεντικής μάγκικης προέλευσης. Το ίδιο ή παρόμοιο και σε αρκετά άλλα του Μπέζου.
Για πρώτη φορά αρχίζω να σκέφτομαι μήπως δεν πρόκειται για ατυχείς μιμήσεις, αλλά για το χιούμορ του Μπέζου, που μπορεί να είναι καυστικό και σατανικά ευφυές αλλά, προκειμένου για λόγο, είναι ταυτόχρονα και ατημέλητο, προχειρατζήδικο (κάτι ανάμεσα σε κανονική προχειρότητα και σε σκοπίμως προχειρατζήδικη πλάκα). Περίπου τον φαντάζομαι να κάθεται να λέει: «Λοιπόν, γιά να δούμε, τι μουσικές μάς έχουν μείνει; Μία για μάγκικο, μία για εξωτικό, κι άλλη μία που θα δούμε τι θα την κάνουμε. Ας κάνω, έτσι για πλάκα, πως γράφω στίχους. [Αρχίζει το κολλάζ από στερεότυπες μάγκικες ή εξωτικές κλπ κλισεδιές…] Εδώ τι να βάλω να το τελειώσω; Α! το βρήκα, καλά θα γίνει χαμός, πολύ γέλιο…»
Αυτός είναι ο λόγος που σε τραγούδια όπως η Υπόγα δεν είναι και πολύ ξεκάθαρο ποια είναι η ιστορία: ούτε γιατί ο ποιητής έχει κρύψει καλά τις ενδείξεις του, ούτε γιατί ορισμένοι είμαστε χαϊβάνια και δεν καταλαβαίνουμε ενώ άλλοι, πιο πονηρεμένοι, πιάνουμε τις κρυφές συνδέσεις που τελικά βγάζουν μια ολοκηρωμένη ιστορία, ούτε γιατί ο ίδιος δεν ήξερε να πει μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος.
Απλώς δεν τον ενδιέφερε να πει καμιά ιστορία. Κάνει μια επιφανειακή, παρατραβηγμένη απομίμηση του ενός ή του άλλου ύφους, και διασκεδάζει με την επιφανειακότητά της.
Στο βιβλίο του Κούρτη φαίνεται ότι ο Μπέζος δεν έπαιρνε πολλά πράγματα στα σοβαρά. Είναι χαρακτηριστικό το επεισόδιο που πάει μέχρι τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, του εξηγούν την όλη κατάσταση και αυτός πηδά το σύνορο και χαζογελά. Σε μια εποχή που η βουλγαρική κατοχή του Α παγκοσμίου πολέμου ήταν πολύ πρόσφατη κατάσταση και οι σχέσεις των δύο χωρών δεν ήταν καθόλου καλές.
Αλλά και για τη μουσική υπάρχει η μαρτυρία της Δανάης που έβρισκε ψεγάδια στις συνθέσεις του, και η άποψη που νομίζω εκφράζει ο Κούρτης σε κάποιο σημείο του βιβλίου ότι ο σπουδαιότερος μουσικός της χαβάγιας ήταν ο Αρίσταρχος Δημητρίου και όχι ο Μπέζος.
Και βέβαια το γεγονός ότι δεν πέρασε στο επόμενο στάδιο των σπουδών του στις Καλές Τέχνες αλλά έμεινε στη σκιτσογραφία, που με βάση τη μαρτυρία του Βάρναλη κι αυτή την βαριόταν.
Τα κείμενα του σε πεζό για μένα είναι χαρακτηριστικά της “δημοσιογραφικής μικτής” γλώσσας της εποχής, που δεν ήταν ούτε καθαρεύουσα ούτε δημοτική, ένα απόλυτο χάος από άποψη γραμματικής και συντακτικού. Αυτή βέβαια θα ήταν και η γλωσσική γραμμή της εφημερίδας, αλλά ο Μπέζος δεν είναι Καρυωτάκης, Μητσάκης ή Εμπειρίκος. Σίγουρα δεν έβλεπε τον εαυτό του σαν τεχνίτη του λόγου, δεν είχε ιδιαίτερη άποψη, ούτε τον ένοιαζε να κατακτήσει το γλωσσικό εργαλείο, να το ελέγξει και να εκφράσει με ακρίβεια καταστάσεις ή συναισθήματα.
Αν συνθέσουμε όλα αυτά τα στοιχεία προκύπτει ένας άνθρωπος σίγουρα πολυτάλαντος αλλά λίγο τεμπέλης, που τον ένοιαζε κυρίως η διασκέδαση.
Για τη στιχουργική των ρεμπετοειδών του Μπέζου, έχει γίνει πολύς λόγος -κι έχουν εκφραστεί παρόμοιες απόψεις- και στο σχεδόν συνονόματο νήμα:
…όπου μάλιστα έχουν ληφθεί υπόψη και οι συνθήκες υπό τις οποίες γράφτηκαν αυτά τα τραγούδια (παραγγελία υπό πίεση χρόνου).
Επομένως, μέχρι κάποιο σημείο δεν κομίζω γλαύκα εις Αθήνας. Ίσα ίσα, αυτό (περίπου) που προσπαθούσα να περιγράψω το βρήκα να έχει ήδη διατυπωθεί επιγραμματικότερα:
Ωστόσο επιμένω ότι, όσο κι αν εκεί έχουν γραφτεί πολύ εύστοχες παρατηρήσεις, όποιος ενδιαφέρεται να το ψάξει κι άλλο θα βοηθηθεί πολύ ακούγοντας συγκεντρωμένες μεγάλες ποσότητες από τα χαβανέζικά του.
scoop scoop scoo be doo στη γλώσσα του.
Α, αυτό σημαίνει; ![]()
(λέξεις λέξεις λέξεις)
Ε, ναι, κάτι συγκεκριμένο σημαίνει και αυτό. Συγκεκριμένα, σημαίνει τη συγκεκριμένη μελωδική φράση.
Νομίζω κάπου πήρε το μάτι μου για το σπίτι του Μπέζου στα Εξάρχεια και για επικείμενη αναπαλαίωση.
Έχει κάποιος κάτι να μας διαφωτίσει;
Ωχχχ Λάθος! Για του Λαπαθιώτη πρόκειται!
Άκυρη η ερώτηση. Πάντως αν ξέρει κάποιος ας μας πει!
Εδώ ενδιαφέρουσα διπλωματική για τον Δημητρίου
https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/29618/1/PasmaGiorgosMsc2023.pdf
Εδώ είδα πως είναι συνεπιβλέπων καθηγητής ο Λευτέρης Τσικουρίδης! Σπουδαίος!
Μερσί Άνθιμε που κερνάς τέτοιες εργασίες!
Δεν κατεβαίνει, με μπλοκάρουν επειδή είμαι στο εξωτερικό;
Μήπως από εδώ;
Δώσε του λίγο χρόνο να το κατεβάσει (με απελπιστικά αργή ταχύτητα) και μόλις ολοκληρωθείς το “loading” θα σου ανοίξει παράθυρο για να το αποθηκεύσεις. Εάν έχεις θέμα επικοινώνησε με π.μ.
This site can’t be reached
dspace.lib.uom.gr took too long to respond.
Try:
- Checking the connection
- Checking the proxy and the firewall
- [Running Connectivity Diagnostics](javascript:diagnoseErrors())
ERR_CONNECTION_TIMED_OUT
Δεν με μπλοκάρουν, αλλά είναι τόσο αργό που από το εξωτερικό κάνει time out.
Για να δούμε μήπως…
PasmaGiorgosMsc2023.pdf (1,9 MB)
Εντάξει, τό ΄βγαλε.
και παραγεμίσματα…





