Θύμα δικαιωμάτων ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας από το You Tube


(Ελένη) #1

Αρκετές φορές έχουμε συζητήσει σ’ αυτή την ενότητα για το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων που στέκουν ως δαμόκλειος σπάθη επάνω στο μουσικό μας πολιτισμό, ακόμα και στα παραδοσιακά μας τραγούδια.

Αυτή τη φορά, το θέμα έχει να κάνει με τον ίδιο τον εθνικό μας ύμνο

Πώς εξελίχτηκαν τα γεγονότα:
Δελτίο ειδήσεων των εργαζομένων της ΕΡΤ έξω από το Ραδιομέγαρο αναρτήθηκε στη γνωστή πλατφόρμα προβολής βίντεο YouTube.
Μετά από λίγο, ακολούθησε ειδοποίηση ή να αφαιρεθεί το ηχητικό τμήμα του βίντεο (πρόκειτο για τον Εθνικό μας Ύμνο) ή να επιτραπεί στο YouTube να βάλει διαφημίσεις, προκειμένου να αποδωθούν στον κάτοχο τα πνευματικά δικαιώματα που του αναλογούν…

Εύλογα, αναρωτιέται κανείς, γιατί όλα αυτά, εφόσον οι εθνικοί ύμνοι όπως και τα εθνικά σύμβολα είναι δημόσια περιουσία…
Έπειτα, για ποια απόδωση πνευματικών δικαιωμάτων μιλάμε, αφού από τη μεριά των πνευματικών δημιουργών και των κληρονόμων τους, λογικά, δεν τίθεται θέμα, διότι όπως τουλάχιστον ορίζει ο νόμος:
“Η πνευματική ιδιοκτησία διαρκεί όσο η ζωή του δημιουργού και εβδομήντα (70) χρόνια μετά το θάνατό του, που υπολογίζονται από την 1η Ιανουαρίου του έτους, το οποίο έπεται του θανάτου του δημιουργού” και στην περίπτωσή μας, ο εθνικός ποιητής μας, Διονύσιος Σολωμός, απεβίωσε το 1857 κι ο Νικόλαος Μάντζαρος, ο οποίος ανέλαβε τη μελοποίηση του ύμνου, απεβίωσε το 1872, επομένως, δεν υφίσταται κανένα θέμα;
Ψάχνοντας, διαπιστώνεται ότι το YouTube ανήκει στην εταιρεία διαχείρισης και διανομής μουσικής IODA, που πλέον ονομάζεται Orchard και η οποία ανήκει τελικά στη Sony.
Δυο εκδοχές παίζουν εδώ:
α) Ή το You Tube αυθαιρετεί και προβαίνει σε εμπλοκή προκειμένου να καρπώνεται ποσά από διαφημίσεις ακόμα κι εκεί που δεν υπάρχουν δικαιώματα, ή
β) κάποιος φορέας συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων έχει δηλώσει κάτοχος πνευματικών ή συγγενικών δικαιωμάτων του Εθνικού ύμνου.
Είναι άραγε δυνατό ο εθνικός μας ύμνος όχι μόνο να μην ανήκει στο ελληνικό κράτος, αλλά επιπλέον κάθε φορά που παίζεται στο διαδίκτυο να πληρώνεται γι’ αυτό μια ξένη ιδιωτική εταιρία;
Ψάχνοντας, επίσης, διαπιστώνεται ότι αντίστοιχο πρόβλημα με εμάς είχαν και οι Τούρκοι.
Τον Απρίλιο του 2007, ένα τουρκικό σχολείο στη Γερμανία αντιμετώπισε το ίδιο πρόβλημα, όταν προσπάθησε να αναρτήσει βίντεο που τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια τουρκικών εθνικών εορτασμών το οποίο περιλάμβανε τον εθνικό ύμνο Istiklal Marsi.
Και τότε ζητήθηκε από οργανισμό συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων η καταβολή χρηματικού ποσού.
Οι Τούρκοι τότε ανακάλυψαν ότι ο εθνικός τους ύμνος προστατευόταν από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τα οποία ανήκαν στην γερμανική εταιρεία GEMA και έτσι ξεκίνησαν έναν αγώνα νομοθετικών ρυθμίσεων προκειμένου να καταστήσουν τον ύμνο τους δημόσια περιουσία.
Για να ξαναγυρίσουμε στα δικά μας.
Ο υπουργός Πολιτισμού Πάνος Παναγιωτόπουλος παραδέχτηκε ότι ιδιωτική εταιρεία έχει τα πνευματικά δικαιώματα του εθνικού ύμνου…
Πέρα από το θέμα των δημιουργών ενός μουσικού θέματος, τίθεται και θέμα ερμηνείας, παρουσίασής του, απ’ ό,τι φαίνεται.
Εάν όμως ο υφιστάμενος νόμος 2121/93 δεν προστατεύει τον εθνικό ύμνο, πρέπει σύντομα να προστεθεί μια ρύθμιση στο νόμο, το συντομότερο δυνατό.
Το κύριο σημείο της πρότασης νόμου πρέπει να καθορίζει με τέτοιο τρόπο τα δικαιώματα, ώστε να μη μπορεί κάποιος παράνομα να τα απαιτήσει.

Με δημοσιογραφική παρέμβαση, απ’ ό,τι φαίνεται, και όχι με πολιτική - τουλάχιστον ακόμα - αντιμετωπίστηκε το θέμα, με παρέμβαση στο YouTube, το οποίο απέσυρε τις διεκδικήσεις για διαφημίσεις κ.λπ.

Τονίστηκε ότι σύμφωνα με το Νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας υπάρχουν ειδικές κατηγορίες περιεχομένου που δεν δύναται να γίνεται διεκδίκηση πνευματικών δικαιωμάτων. Το Σύνταγμα οι ενσωματωμένες κοινοτικές οδηγίες και η ελληνική νομοθεσία ορίζουν σαφώς ότι τα εθνικά σύμβολα δεν δύναται να φέρουν πνευματική ιδιοκτησία, ανεξάρτητα από την ερμηνεία.

Είναι λοιπόν θεσμικά διασφαλισμένο ότι είτε τραγουδάει ο Θεοδωράκης τον εθνικό ύμνο, είτε η συμφωνική ορχήστρα της Βιέννης είτε οποιοσδήποτε και με οποιονδήποτε τρόπο, κανείς δεν μπορεί να διεκδικήσει δικαιώματα επ’ αυτού.

Άντε να δούμε τι θα δούμε και τι θα ακούσουμε ακόμα!


(Νίκος Πολίτης) #2

Δεν είμαι δικηγόρος και, ακόμα περισσότερο, δεν ειδικεύομαι σε δίκαιο πνευματικών δικαιωμάτων. Μιλάω λοιπόν απλά ως λογικός άνθωπος, που ελπίζω να είμαι.

Αμέσως αμέσως, αυτό

και αυτό

βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση. Άρα, ο κύριος Παναγιωτόπουλος έπρεπε, αμέσως μετά το παραπάνω, να προσθέσει “Εξυπακούεται ότι έχουν ήδη κινηθεί οι διαδικασίες προκειμένου να κηρυχθεί έκπτωτη τέτοιων δικαιωμάτων η όποια εταιρία ισχυρίζεται κάτι τέτοιο και να της απαγγελθεί κατηγορία για υπεξαίρεση ξένης ιδιοκτησίας” ή κάτι ανάλογο.

Κατά τα άλλα, φαίνεται ακόμα μία φορά ξεκάθαρα ότι αυτό που λέει ο λαός “τον τύλιξε σε μία κόλλα χαρτί” έχει πολύ στέρεη βάση και μάλιστα, διεθνώς.


#3

αντιγραφω απο το σημερινο “εθνος”…
"…Αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης μέσω γνωστής ιστοσελίδας αποτέλεσε ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας. Την υπόθεση έφεραν στη Βουλή με ερώτησή τους οι βουλευτές των Ανεξάρτητων Ελλήνων, Τέρενς Κουΐκ, Γιάννης Δημαράς και Γαβριήλ Αβραμίδης, ενώ, με παρέμβασή του ο υπουργός Πολιτισμού, Πάνος Παναγιωτόπουλος έσπευσε να τονίσει ότι λαμβάνονται όλα τα μέτρα για την προστασία του εθνικού μας ύμνου
.
Πιο συγκεκριμένα, η υπόθεση προέκυψε όταν αναρτήθηκε στη δημοφιλή ιστοσελίδα του YouTube ένα δελτίο ειδήσεων των πρώην εργαζομένων της ΕΡΤ, στο οποίο ακουγόταν ο εθνικός ύμνος.Μετά το ανέβασμα του αρχείου οι διαχειριστές της ιστοσελίδας έλαβαν ειδοποίηση από τους διαχειριστές του YouTube, σύμφωνα με την οποία θα έπρεπε είτε να αφαιρέσουν τα ηχητικά τμήματα του βίντεο που έχουν πνευματικά δικαιώματα, είτε να επιτρέψουν στο YouTube να παίζει διαφημίσεις προκειμένου να αποδώσει στον κάτοχο των δικαιωμάτων το ποσό που του αναλογεί!Σύμφωνα με το YouTube, τα δικαιώματα του μουσικού θέματος ανήκουν σε εταιρεία διαχείρισης και διανομής μουσικής που ιδρύθηκε το 2003 και διαθέτει ένα παγκόσμιο δίκτυο συλλογικής διαχείρισης και διανομής μουσικής και ταινιών.
Δραστηριοποιείται σε 27 χώρες και διατηρεί σχέσεις ελέγχου με τα μεγαλύτερα διαδικτυακά μέσα παροχής περιεχομένου.
Ο υπουργός Πολιτισμού, Πάνος Παναγιωτόπουλος, στην απάντησή του στη Βουλή, καταλόγισε προσπάθεια πολιτικής εκμετάλλευσης του θέματος από τους βουλευτές των ΑΝΕΛ.Όπως υπογράμμισε ο κ. Παναγιωτόπουλος, ο εθνικός ύμνος έχει εμβληματικό χαρακτήρα και αξία για τον κάθε Έλληνα, διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την πλήρη προστασία του, ώστε να αποτραπούν γεγονότα που ενοχλούν τους Έλληνες…"


(Ελένη) #4

Το θέμα αντιμετωπίστηκε ήδη άμεσα με δημοσιογραφική παρέμβαση, και όχι με πολιτική, απευθείας στο YouTube, το οποίο απέσυρε τις διεκδικήσεις για διαφημίσεις.

Όπως διαπιστώνω έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις - και δικαίως, βέβαια - το θέμα αυτό.

Απ’ ό,τι φαίνεται, εκτός από τα προφανή δικαιώματα στιχουργικής και σύνθεσης (και τα οποία δεν υφίστανται, στην περίπτωση του εθνικού μας ύμνου) υπάρχουν και μικρότερα, που αφορούν στη διασκευή ή στην εκτέλεση ενός μουσικού έργου.

Εδώ ακριβώς είναι και ο ρόλος της επίσημης πολιτείας:
Να αναζητήσει μέσω της ελληνικής υπηρεσίας του YouTube πώς προήλθε αυτή η “απαγόρευση”, αν πρόκειται για διασκευή / εκτέλεση του εθνικού μας ύμνου, που και σ’ αυτή την περίπτωση προστατεύεται και πάλι ως άϋλο αγαθό και νομικά κινούμενη να διασφαλίσει ότι στο μέλλον δεν θα διανοηθεί κανείς να βάλει φραγμό σε ένα λαό να χρησιμοποιεί τα εθνικά του σύμβολα.


#5


(Νίκος Πολίτης) #6

η μετάφραση πάντως, είναι πολύ καλή.


(Γιώργος Παναγιωτακόπουλος) #7

Περικλή, ποιο είναι το σχόλιό σου για το link που παρέθεσες; Επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται (ηθικά περισσότερο) το ντύσιμο των στίχων του εθνικού μας ύμνου με μία άλλη μουσική; Και τελικά τι είδους μουσική επιτρέπεται αν επιτρέπεται;


#8

Το συγκεκριμένο βρίσκω ότι είναι στα όρια μεταξύ επιτρεπτού και ανεπίτρεπτου.

Το γεγονός της μουσικής διασκευής (αν προσέξεις η μελωδία είναι ακριβώς η ίδια, ντυμένη όμως αλλιώς) σαφώς δε με προσβάλλει ως Έλληνα. Και μόνο σαν ιδέα, πέρα από την εκτέλεση, το βρίσκω ευρηματικό. Πιθανόν κάποιους να τους σόκαρε. Δεν είναι, κατ’ αρχήν, κακό καθετί που πιθανώς κάποιους να τους σοκάρει, είναι βέβαια όμως ρίσκο (να μη φτάσουμε να σοκάρουμε απλώς έτσι για πλάκα).

Καθαρά μουσικά μιλώντας, το γουστάρω ανεπιφύλακτα. Δεν είναι μόνο η ευρηματική αλλαγή της αρμονίας, αλλά και το γεγονός ότι οι αγγλικοί στίχοι έχουν άλλες συλλαβές και επομένως άλλο φραζάρισμα.

Οι στίχοι είναι μια πικρή παρωδία. Δεν ξέρω αν μου αρέσουν. Ίσως εδώ ανήκω στους «κάποιους που ίσως να σοκάρονταν» - να ενοχλούνταν για την ακρίβεια. Που και πάλι, κατ’ αρχήν δεν είναι κακό.

Το γεγονός ότι αυτά που θέλει να μας πει επιλέγει να τα πει σε διασκευή του Ύμνου και όχι σε πρωτότυπο τραγούδι ασφαλώς αποτελεί ένα σχόλιο προς όσους αφελώς τρώνε ακόμα εθνικό μύθο. Μήπως λοιπόν, αφού μια ψιλοενόχληση τη νιώθω κι εγώ, τελικά είμαι κι εγώ λιγάκι ένας από κείνους; Είναι λοιπόν καλό που το τραγούδι με φέρνει μπροστά στον καθρέφτη.

Αν και, να πω την αλήθεια, λιγότερο με απασχολεί το τι νιώθω για τους στίχους. Έχω μείνει περισσότερο στη μουσική, και στο συνολικό γεγονός της διασκευής, την οποία βλέπω θετικότατα.

Αυτά λοιπόν ως προς το ηθικό μέρος. Αν πέραν της ηθικής επιτρέπεται ή όχι, θα μας το πουν το ΥΤ και η ιδιωτική εταιρεία με τα δικαιώματα, και δεν αμφιβάλλω ότι θα ληφθούν όλα τα μέτρα ώστε να κοιμόμαστε ήσυχοι (όπως είχαν ληφθεί και για τον κανονικό Ύμνο - μηστήριο πώς, ενώ ελήφθησαν τόσα μέτρα, η στραβή έγινε).


(Νίκος Πολίτης) #9

Γιώργο, η μουσική του Ύμνου εις την Ελευθερίαν είναι, βέβαια λίγο πειραγμένη αλλά λίγο. Η δική μου άποψη είναι ότι όλα επιτρέπονται, αρκεί να μην ασελγούμε στο αρχικό κείμενο, μουσικό ή λογοτεχνικό. Η συγκεκριμένη προσπάθεια νομίζω ότι υστερεί και σε επίπεδο φωνητικής ερμηνείας και σε εκείνο της οργανικής συνοδείας. Δεν βλέπω όμως κανενός είδους ηθικά απαράδεκτη επέμβαση.

(Περικλή, μαζί γράφαμε)


#10

Καλησπέρα. Όταν λέμε οτι “το Κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα” δε το λέμε τυχαία μερικοί. Ακόμα και οι λεγόμενες “εθνικές αξίες” είναι θύμα της σύγχρονης αγοράς και του κέρδους. Παράδοξο βέβαια γιατί ο εθνικισμός λειτούργησε εξαιρετικά ως έννοια-ιδεολογία ακριβώς για να γεννήσει αυτή τη κοινωνία και το νεοφιλελευθερισμό, άλλο ένα παράδειγμα βέβαια πως μπροστά στο χρήμα δεν λογαριάζουν ούτε τις δικές τους αξίες.
Δυσάρεστο βέβαια για τον απλό κόσμο, σε όποιο κοινωνικό στρώμα βρίσκεται και σε όποια τάξη ανήκει, που έχει ασπαστεί αυτές τις αξίες να βλέπει τέτοια γεγονότα. Είναι φανερό ωστόσο οτι σήμερα κάποια πράγματα που θεωρούσαμε αλληλένδετα έρχονται σε προφανή αντίθεση.
ΥΓ: Πρόσφατα διάβασα και για πνευματικά δικαιώματα στη μουσική του Ερωτόκριτου. Δε ξέρω αν πρέπει να κλάψω ή να γελάσω.


(Δημήτρης Ν.) #11

Πόσοι γνωρίζεται ότι η μελωδία του Εθν.Ύμνου είναι βασισμένη σε παλιά βρετανική μελωδία; Δεν είναι πρότυπη έμπνευση του Μάντζαρου.
Αυτό είναι ίσως το σοκαριστικό, Πέπε!

Κατά τα άλλα, είναι γελοιότατο να μιλάμε για πνευματικά δικαιώματα.


#12

Έλα ρε μάγκα!

Δεν είναι σοκαριστικό, είναι συναρπαστικό. Ξέρεις τίποτε περισσότερο;

(Πάντως μιας κι είμαστε σ’ αυτή την κουβέντα, αξίζει να ακούσει κανείς τον πλήρη Ύμνο εις την Ελευθερίαν όπως ακριβώς τον μελοποίησε ο Μάντζαρος, πριν οι πρώτες στροφές γίνουν Εθνικός Ύμνος. Με χορωδία και πιάνο, ένα έργο με καμιά 15ριά μελωδίες που καλύπτουν ολόκληρο το κείμενο. Αυτή που ξέρουμε είναι η πρώτη, όχι όμως για δύο αλλά για οκτώ στροφές. Υπάρχει στο ΥΤ.)


(Ελένη) #13

Εκτρέπεται από το αρχικό θέμα η συζήτησή μας, αλλά δεν πειράζει.

Ο Γ. Πατεράκης πιάνει τον εθνικό ύμνο και του φορά αγγλόφωνους στίχους, χαβαλετζήδικους και στη συνέχεια, τροποποιεί και τη μουσική για να ταιριάξει σ’ αυτούς.
Τώρα αν αυτό γίνεται σε μια προσπάθεια για αντι-σνομπ αφιερώματα- όπως το συνηθίζει - λυπάμαι, αλλά περισσότερο σε καρα-κιτς αποτέλεσμα, εν προκειμένω, καταλήγει.

Μπορεί να ενοχλεί ο όρος “εθνικός”, έχει μια φόρτιση που μάς πάει αλλού και το κατανοώ απόλυτα.
Όμως αναφερόμαστε στην πολιτισμική μας κληρονομιά, να πάρει η ευχή, που περιλαμβάνει και τον Ύμνο μας, σήμα κατατεθέν της χώρας μας που συμβολίζει τους αγώνες να γίνουμε κράτος, να αποδιώξουμε τον τουρκικό ζυγό, σε μια εποχή (Asteris_) που δεν υπήρχε κεφάλαιο.
Οφείλουμε να παλέψουμε σήμερα απ’ ό,τι φαίνεται για την πολιτισμική μας κληρονομιά, για τον Ύμνο μας, για τον Ερωτόκριτο, για τα ριζίτικα, για τα δημοτικά μας τραγούδια, γιατί είναι η κληρονομιά μας και δεν πρέπει να τα χαρίζουμε ελαφρά τη καρδία σε κανέναν.

Είναι η ταυτότητά μας, εκφραζόμαστε μέσα από αυτά και αυτά θα κληροδοτήσουμε και εμείς στις νεότερες γενιές, έχοντάς τους - ελπίζω - απαλλάξει από το να πληρώνουν για να τα απολαύσουν μπαξίσι σε κάποιον καπηλευτή του παγκόσμιου πολιτισμού.

Αυτό ακριβώς πασχίζουν να διατηρήσουν με θυσίες όλοι οι λαοί του κόσμου.

Υ.Γ. Δεν ξέρω κατά πόσο είναι πρωτότυπη ή όχι η μουσική του Ύμνου.
Περιμένω και εγώ τις όποιες σχετικές πληροφορίες.
Πέρα όμως από το γεγονός ότι και οι μουσικές ταξιδεύουν (και έχουμε πάμπολλα σχετικά παραδείγματα να αναφέρουμε) αυτός δεν είναι λόγος να απεμπολούμε την πολιτισμική μας κληρονομιά.


#14

Με αυτήν έκλεινε και άνοιγε το “πάλαι ποτέ” Τρίτο Πρόγραμμα.


#15

το θέμα αυτό με το YT και το μηχανισμό κυνηγιού Copyright είναι γνωστό και πολυφαγωμένο στο ίντερνετ…απλά εμείς το κάναμε εθνικό θέμα… εξηγείται πολυ ωραία στο άρ8ρο εδώ όποιος έχει όρεξη να διαβάσει… http://chriszabriskie.com/2013/04/how-i-end-up-with-youtube-copyright-claims-on-my-own-songs/


(ΑΓΗΣ) #16

Προ καιρού διαβάζαμε για τη “μάχη” ποια χώρα θα κατοχυρώσει τον καραγκιόζη στα εθνικά της τρέιντ μαρκσ, ώστε λχ να εκχωρεί “νόμιμα” τα δικαιώματα εκμετάλλευσης του “σήματος” στην όποια πολυεθνική του θεάματος-ακροάματος. Ενώ λχ όταν η Ντίσνεϊ (αν δεν κάνω λάθος) είχε μεταχειριστεί την εμπορική περσόνα του Ηρακλή κάπως σαν ΡάμποΙΙ ας πούμε, το ελλ. υπουργείου πολιτισμού τον είχε ακατοχύρωτο οπότε και τι να πει… Όλη η σύγχρονη διεθνής και εθνική νομοθεσία έχει την κατεύθυνση της μεταχείρισης της πολιτιστικής κληρονομίας σαν επενδυτικό αντικείμενο, και το ίδιο αφορά και τα πνευματικά δικαιώματα που αποτελούν ένα ακόμα εμπόρευμα στον κόσμο της “ελεύθερης αγοράς”. Με τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζεται και οι σχέση τους με τις νέες τεχνολογίες (είτε αφορούν τη μουσική είτε το βιβλίο, τον κινηματογράφο κλπ), στην κατεύθυνση δηλαδή της ουσιαστικής περιέλευσής τους στα χέρια των πολυεθνικών του χώρου αυτού. Μέσα εκεί λοιπόν φυσικά και χωράνε αυθαιρεσίες, όμως η κάθε αυθαιρεσία (το είδος της, το μέγεθός, το περιεχομενο, η μορφή της κλπ) πάντα αποτελεί μορφή εκδήλωσης του εκάστοτε ισχύοντος οικονομικού καθεστώτος και νομικού πλαισίου, με άλλα λόγια η μορφή της κάθε παράβασης είναι εξαρτημένη από το νόμο που παραβιάζει. Ως χθες μπορούσε να ηχογραφεί κάποιος την ιτιά και να δηλώνει συνθέτης της μουσικής, αλλά το ίδιο “δικαίωμα” είχε κι ο επόμενος και ο μεθεπόμενος που θα την ηχογραφούσε με μόνο στόχο τα δικαιώματα του συνθέτη από τη συγκεκριμένη ηχογράφηση - και ο βαθμός της παράβασης τελείωνε εκεί. Τώρα μια πολυεθνική δηλώνει κάτοχος των δικαιωμάτων ενός εθνικού ύμνου, και απ’ ό,τι καταλαβαίνω η “τακτοποίηση” του ζητήματος οφείλεται στην “καλή της θέληση”, γιατί αν είχε σκοπό να επιμείνει πολύ απλά θα απαιτούνταν σειρά προσφυγών και μακρόχρονων δικαστικών διαδικασιών σε διεθνή δικαστήρια μέχρι να αποδωθεί από αυτά η όποια “δικαιοσύνη”. Άλλωστε κι η παράβαση -εκ των άνω- της όποιας νομοθεσίας δεν αποτελεί παρά μέρος της άσκησης πολιτικής: το σχήμα είναι: παραβίαση του νόμου - προσφυγή των θιγομένων στη “δικαιοσύνη”, και μέχρι να βγει ο ρητός ή συβιλλικός χρησμός της τελευταίας η δουλειά στο μεταξύ έχει γίνει - ενώ στο μεταξύ και οι μεταβολές της νομοθεσίας μπορεί να έχουν “αμβλύνει τη σύγκρουση”…

Επί του θέματος γενικά της πολιτιστικής κληρονομιάς και της μετατροπής της σε αντικείμενο “ιδιοτελούς” (καπιταλιστικής μήπως;) ιδιοποίησης, να θυμίσωκαι αυτή την εικόνα, να θυμίσω και τα παλιότερα (:wink: πάρτυ της υψηλής κοινωνίας στο εξεζητημένο ντεκόρ των “μαρμάρων” του βρετανικού μουσείου, πράγματα που όμως παρά τον εκφραζόμενο “σκεπτικισμό” αυτού του άρθρου σε αυτό το άρθρο όπως και σε αυτό φαίνεται να νομιμοποιούνται ωραιότατα, να θυμίσω την εκχώρηση της εθνικής βιβλιοθήκης και της εθνικής λυρικής σκηνής στο ίδρυμα νιάρχος, και να προσθέσω το πρόσφατο της εκχώρησης του εθνικού κήπου σε μεγαλοσχήμονα “χορηγό”, σαν μερικά μόνο παραδείγματα που βέβαια δεν επιτρέπουν και την “πτώση από τα σύννεφα” γύρω από το ιδιαίτερο θέμα του εθνικού ύμνου.

Σε ό,τι αφορά τη συγκεκριμένη διασκευή που έβαλε ο Περικλής: νομίζω ότι με κανένα τρόπο δεν ανήκει στις περιπτώσεις που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι προσβλητικές ή προκλητικές, παρότι γενικά κι αυτές οι περιπτώσεις θα έπρεπε να αποτελούν αντικείμενο κριτικής αντιπαράθεσης κι όχι αστυνομικών και λογοκριτικών παρεμβάσεων όπως έχει συμβεί στο παρελθόν - και παρότι υπάρχει κατά τη γνώμη μου και η καλλιτεχνική ευθύνη συνυπολογισμού του τρόπου σκέψης του κοινού με το οποίο υποτίθεται το καλλιτεχνικό έργο θέλει να “συνομιλήσει” και όχι να αγνοήσει “αφ’ υψηλού”. Δε νομίζω όμως όπως είπα, ότι η συγκεκριμένη διασκευή ανήκει σε αυτές τις περιπτώσεις, μάλλον το αντίθετο. Μουσικά μου άρεσε κι εμένα η διασκευή. Σαν συνολική εντύπωση πάντως -παρά την κάποια ορισμένη αλήθεια που περιέχει- με ξενίζει (αισθητικά, συγκινησιακά) η “τελειωτική” της μελαγχολία καθώς οι αισθήσεις μου είναι διαποτισμένες από την πεποίθηση ότι τα ίδια τα ιστορικά αδιέξοδα υποδεικνύουν (μετά γνώσεως πάντα) και τους όρους του ιστορικού τους ξεπεράσματος… Έτσι κατά κάποιο τρόπο αυτή τη διασκευή τη “ζήλεψα” με την έννοια ότι θα ήθελα να την έχω κάνει εγώ και να την έχω κάνει διαφορετικά. Οπότε, όταν με πιάνουν τα εθνικά μου ντουζένια, αρκούμαι να τραγουδάω τον ύμνο εις την ελευθερία στη μουσική της φραγκοσυριανής, κι αντί να στέκομαι προσοχή χορεύω χασάπικο (όσο με παίρνει σαν “χορευτή” φυσικά). Δοκιμάστε το κι εσείς και θα με θυμηθείτε.

Α και σόρι για το σεντόνι και το βιαστικό της πληκτρολόγησης. Ενδεχομένως κάποια ορθογραφικά τα διορθώσω σε λίγο.

10:54 προσθήκη ΥΓ: Και πόσο μάλλον αν πιάσουμε και τα πνευματικά δικαιώματα στην επιστήμη, τις “πατέντες” στην βιοτεχνολογία, τη φαρμακευτική κλπ κλπ


(Ελένη) #17

Το θέμα θεωρείται λήξαν, ευτυχώς, και οι πολυεθνικές σταμάτησαν τα παζαρέματα.

Ενώ μόλις πριν από 2 μέρες ο υπουργός Πολιτισμού Πάνος Παναγιωτόπουλος, παραδεχόταν ότι ιδιωτική εταιρεία έχει τα πνευματικά δικαιώματα του εθνικού ύμνου, χάρη στην άμεση δημοσιογραφική παρέμβαση (του site Press Project συγκεκριμένα, να τα λέμε αυτά) , για τον Εθνικό Ύμνο δεν υφίστανται πια πνευματικά δικαιώματα, καθώς έχει παρέλθει η 70ετία από το θάνατο των δημιουργών του.

Σημερινά δημοσιεύματα αναφέρουν πως επικοινώνησαν με το ελληνικό τμήμα της Google, η οποία είναι ιδιοκτήτρια του Youtube από το 2006 και η οποία απέφυγε να τοποθετηθεί επί της υπόθεσης.

Ωστόσο σιωπηρά απέσυρε τις διαφημίσεις από τις επίμαχες εκτελέσεις.

Η Jaclyn Ranere, αντιπρόεδρος του τμήματος μάρκετινγκ και εταιρικών ανακοινώσεων της εταιρείας The Orchard, μιας πολυεθνικής που διαχειρίζεται δικαιώματα χρήσης ανέφερε ότι «στην περίπτωση κομματιών των οποίων η σύνθεση δεν υπόκειται πλέον σε πνευματικά δικαιώματα (public domain/κοινό κτήμα) και προφανώς κυκλοφορούν πλέον σε χιλιάδες εκτελέσεις (όπως είναι ο Εθνικός Ύμνος μιας χώρας, τα δημοτικά τραγούδια, οι κλασικές συνθέσεις κ.λπ.), προβλέπεται εξαίρεση από αυτή τη διαδικασία, για τον απλό λόγο ότι είναι δύσκολο έως αδύνατον το λογισμικό αναγνώρισης να εντοπίσει τις μικρές διαφορές ανάμεσα σε χιλιάδες παρόμοιες εκτελέσεις».

«Επειδή αυτή η διαδικασία έχει αναπτυχθεί τεχνολογικά και εμπορικά πρόσφατα, υπάρχουν κάποια ηχογραφήματα -για τα όποια οι πελάτες μας βέβαια έχουν πλήρη δικαιώματα χρήσεως των ηχογραφημάτων (master rights)- τα οποία παρ’ ότι ανήκουν στην κατηγορία «κοινού κτήματος», έχουν παραμείνει ενεργά στη διαδικασία ταυτοποίησης του YouTube. Γι’ αυτό όταν λαμβάνουμε ειδοποίηση από το YouTube, δεν εγείρουμε πλέον αξιώσεις για τα συγκεκριμένα ηχογραφήματα. Συνεπώς και τώρα έχουμε αφαιρέσει από τον κατάλογό μας όλες τις αξιώσεις για τυχόν εκτελέσεις του ελληνικού Εθνικού Ύμνου».

Έτσι, για τον Εθνικό Ύμνο δεν υφίστανται πια πνευματικά δικαιώματα, καθώς έχει παρέλθει η 70ετία από το θάνατο των δημιουργών του, του Διονυσίου Σολωμού (1857) και Νικολάου Μάντζαρου (1872).

Ως άυλη πνευματική κληρονομιά και εθνικό σύμβολο έχει περάσει στη δικαιοδοσία του υπουργείου Πολιτισμού. Αυτό σημαίνει ότι εάν ακολουθούσε κάποιος το νόμο κατά γράμμα, θα όφειλε να ζητά την άδεια του υπουργείου για να προβεί σε μία καινούργια εκτέλεση του Εθνικού Ύμνου.

Ηθικό δίδαγμα: χρειάζεται επαγρύπνηση, άμεση παρέμβαση και όχι εφησυχασμός σε ό,τι αφορά και σε θέματα πολιτισμικής κληρονομιάς, όπου απλώνουν τα αδηφάγα πλοκάμια τους οι πολυεθνικές, γιατί θα καταλήξουμε να μην τολμάμε να εντάξουμε τον εθνικό ύμνο σε μια π.χ. σχολική γιορτή ή θα πρέπει να πληρώνουμε χαράτσια αν θέλουμε να τραγουδήσουμε την “Ιτιά” ή να χορέψουμε Καλαματιανό. :112:


#18

Δεν είναι χαβαλετζήδικοι.

Ανήκει πράγματι σ’ ένα τέτοιο πρότζεκτ, οπότε μια απόχρωση χιούμορ ή ειρωνίας διαπνέει εκ των πραγμάτων κάθε τραγούδι, αλλά μέχρις εκεί. Τα λόγια -νομίζω δηλαδή- εννοούν αυτό που λένε. Φαντάσου να ανακρούεται αυτός ο ύμνος κατά την έπαρση μιας κουρελιασμένης σημαίας.

Δεν ξέρω αν λέμε το ίδιο. Κρατάει πάνω από μια ώρα.


#19

Επί της ουσίας συμφωνώ απόλυτα και το θέτεις όπως το θέτω και εγώ. Το ίδιο με πειράζει η βιομηχανοποίηση της μουσικής και για τον Ερωτόκριτο όσο και για τον εθνικό ύμνο, είναι κομμάτια της παράδοσης και της κουλτούρας μας φυσικά.
Από εκεί και πέρα είναι τι έκταση δίνεις στο ζήτημα. Στην επανάσταση εμφανίστηκε ο εθνικισμός απο την αστική τάξη για προώθηση κοινωνικών αλλαγών προς το συμφέρον τους και κατάλυση του ιδιόμορφου τότε Φεουδαρχισμού. Κεφάλαιο υπήρχε, ποιος το διαχειριζόταν είναι το θέμα.
Η μουσική φτιάχνεται απο ανθρώπους που προφανώς ειναι πολιτικά όντα και θα επηρεάζεται αναπόφευκτα από όλες τις κοινωνικο-πολιτικές εξελίξεις. Διατηρώ ωστόσο το δικαίωμα να μη πιστεύω σε ιερά κόκαλα, αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση.


(Νίκος Σαρηγιάννης) #20

με ενδιαφέρει πολύ το καθεστώς των πνευματικών δικαιωμάτων (πολύ κατατοπιστικό το άρθρο του chris zabriskie που έβαλε ο μούλτι στο #15), και στην επώνυμη δημουργία αλλά και στα παραδοσιακά.
αντίθετα, καθόλου δεν με ενδιαφέρουν κάποιοι στίχοι και μια μουσική που έγιναν εθνικός ύμνος ενός κράτους. ποιός θα μπορούσε ακόμα να ταυτίζεται με τον δυνάστη του, ειδικά μετά από τα τελευταία χρόνια;
για να μην πολυλογώ, ένα ενδιαφέρον και τεκμηριωμένο άρθρο του θανάση τριαρίδη, εδώ.