Έχω δει στο “Αϊβαλιώτικο ζεϊμπέκικο” σε εκτέλεση Μ. Καραπιπέρη και στο “Ροδίτικο ζεϊμπέκικο” σε εκτέλεση Παναγιώτη Τσόρου, και τα 2 νομίζω ηχογραφήθηκαν το 1929 τον στίχο “Έχεις ελιές σαμιώτικες και νοστιμάδες χιώτικες”, μήπως ξέρει κανείς σχετικές πληροφορίες για αυτόν τον στίχο όπως ποιός τον δημιούργησε κλπ.
AI-generated summary
Ο Γιώργος Σταύρου ρωτά για τον στίχο «Έχεις ελιές σαμιώτικες και νοστιμάδες χιώτικες», που ακούγεται στο «Αϊβαλιώτικο ζεϊμπέκικο» του Μ. Καραπιπέρη και στο «Ροδίτικο ζεϊμπέκικο» του Παναγιώτη Τσόρου, πιθανώς σε ηχογραφήσεις του 1929. Ο pepe εκτιμά ότι πρόκειται κατά 99% για ανώνυμο, δημοτικό δίστιχο, ενταγμένο σε ευρύτερη λαϊκή παράδοση όπου οι ελιές στο πρόσωπο θεωρούνται στοιχείο ομορφιάς, και παραθέτει σχετικά παραδείγματα.
Παράλληλα, απομαγνητοφωνεί στίχους από την εκτέλεση του Τσόρου, με ορισμένα αβέβαια σημεία. Η Ελένη προτείνει τις αναγνώσεις «έχεις του πέτου τα μυαλά» («πέτο» = πετεινός) και «παντοτινό ταιράκι μου». Ο pepe συμφωνεί ως προς την πιθανότητα της πρώτης ερμηνείας, αν και αρχικά άκουγε κάτι σαν «πέτκου» και δεν γνώριζε τη λέξη «πέτο» με αυτή τη σημασία.
Το 99% πιθανότερο, κανένας. Δημώδες δίστιχο. Οι ελιές πάντα θεωρούνταν ελυστικό στοιχείο στην ομορφιά ενός προσώπου, τόσο οι αληθινές όσο και οι ψεύτικες (οι “γραμμένες”), και εξυμνούνται σε πολλά τέτοια δίστιχα:
Τα μαλλιά σου κι η ελιά σου
μ’ έφεραν στη γειτονιά σου (αγκαλιά σου)
Έχεις ελιά στο μάγουλο
βαμμένη με το κάρβουνο
Τρεις ελιές και μια γραμμένη
την καρδιά μου 'χεις καμένη
Σαμιώτισσα με τις ελιές και με τα μαύρα μάτια…
Και μερικές φορές ο ανώνυμος λαϊκός στιχουργός αφήνει και μια ασάφεια, σαν να λογοπαίζει με τις κανονικές ελιές (αυτές που κάνουν το λάδι).
Δεν το ήξερα, το βρίσκω τώρα:
Τα λόγια θέλουν λίγη προσπάθεια για να βγουν…
1 «Μου αρέσει»
Εσύ 'σαι μια βασίλισσα
μα 'σκυψες και σε φίλησα.
Εσύ 'σαι μια νοικοκυρά
μα έχεις του [???] τα μυαλά.
Έχεις με, μα δε με πονείς,
μα γιά να φύγω και να ιδείς.
Έχεις με, καναράκι μου,
παντοτινό [?μεράκι] μου.
Τα μάτια σου τ’ αράπικα
τα είδα και τρελάθηκα.
Τα μάτια σου με τις ελιές
είναι γεμάτα μαργιολιές.
Έχεις ελιές σαμιώτικες
και νοστιμάδες χιώτικες.
… μα έχεις του πέτου τα μυαλά … [πέτου = πετεινού]
…παντοτινό ταιράκι μου…
1 «Μου αρέσει»
Κάτι τέτοιο σκεφτόμουνα κι εγώ, αλλά νόμιζα ότι ακούω «του πέτκου». Έψαξα αν υπάρχει σε καμιά διάλεκτο τέτοια λέξη που να σημαίνει πετεινός, και δε βρήκα τίποτα. Τον πέτο δεν τον σκέφτηκα, αλλά θα πρέπει να τον είχα ακουστά, αλλιώς πώς μου 'ρθε ότι σημαίνει πετεινός;