Προς το παρόν ξέχνα την τζαμάρα. Καλό είναι να ξεκινήσεις με τα βασικά της κατασκευής μίας απλής καλαμένιας φλογέρας. Σου στέλνω μια φώτο με διαστάσεις για δύο τονικότητες, Ντο και Λα για εξάτρυπες φλογέρες. Η μία εκ των δύο έχει και μια τρύπα πίσω. Η κλίμακα είναι η γνωστή διατονική, πχ για την Ντο οι νότες ειναι: Ντο όλες κλειστές και ανοίγοντας μία τρύπα κάθε φορά από κάτω προς τα πανω: Ρε, Μι, Φα, Σολ, Λα, Σι και όλες ανοιχτές Ντο. Βλέπεις ότι η τρίτη τρύπα από κάτω είναι ημιτόνιο, όπως επίσης και η πίσω τρύπα. Το μυστικό είναι να ανοίγεις κάθε τρύπα με μικρή διάμετρο και να την διευρύνεις μέχρι να πιάσεις την επιθυμητή νότα. Η τρύπα γίνεται με αριδες ξύλου ή μετάλου( οι αριδες ξύλου βολεύουν καλύτερα γιατί έχουν και μια μύτη για οδηγό). Μπορείς να χρησιμοποιήσεις και ένα κατσαβίδι που το έχεις πυρακτώσει. Αν χρησιμοποιήσεις αρίδα κάνε πρώτα μια χαραγή με τον σουγιά για να πατήσει καλύτερα η μύτη της αρίδας.Η διεύρυνση γίνεται με καμπύλη λίμα, με φρεζάκι κωνικό ή με ένα σίδερο μεγαλύτερης διαμέτρου που το έχεις πυρακτώσει. Για το κούρδισμα θα χρειαστείς μια εφαρμογή ια το κινητό από το Google play,εγώ χρησιμοποιώ το Flute Tuner. Για να ανοίξεις το εσωτερικό του καλαμιού θα χρειαστείς ένα μακρύ σουβλι ή μια μακριά αρίδα. Για να λειάνεις το εσωτερικό του καλαμιού θα χρειαστείς ένα λεπτό μακρύ κλαδάκι η ένα πολύ λεπτό μακρυ καλαμι που τα έχεις τυλίξει με γυαλόχαρτο. Ξεκινάς με αδρό γυαλόχαρτο νούμερο 60 η 80 η 100 πας στο 400άρι και καταλήγεις στο 1000άρι. Εξωτερικά δεν θέλει τίποτα γιατί η επιφάνεια του καλαμιού είναι λεία από μόνη της. Σου στέλνω μερικές φωτογραφίες με τα εργαλεία που χρησιμοποιώ. Πειραματίσου και τα ξαναλέμε.
Χὶλια ευχαριστώ, να σαι καλά!
Παρακαλώ δεν κάνει τίποτα ό,τι θέλεις στείλε μου μήνυμα.
Καλησπέρα φίλε είμαι 15 και ενδιαφέρομαι να φτιάξω μία φλογέρα ως side project για το καλοκαίρι αλλά θα ήθελα να με βοηθήσεις να μου πεις στις σημειώσεις που έχεις κάνει τι σημαίνουν οι αριθμοί.
Άγγελε, καλωσήρθες!
Επειδή δεν ξέρω αν θα σε διαβάσει ο Δόναξ, τέσσερα χρόνια μετά:
Τα νούμερα είναι εκατοστά. Για παράδειγμα, στην πάνω φλογέρα έχεις 4,4 εκατοστά (44 χιλιοστά) από την κάτω άκρη μέχρι το κέντρο της κάτω κάτω τρύπας, 0,82 εκατοστά διάμετρο της τρύπας αυτής, 2,5 εκατοστά από το κέντρο της τρύπας μέχρι το κέντρο της επόμενης προς τα πάνω, και ούτω καθεξής. Η τρύπα με το διακεκομμένο περίγραμμα είναι του αντίχειρα.
Δεν ξέρω γιατί στην πάνω δίνει την εξωτερική διάμετρο του καλαμιού και στην κάτω την εσωτερική. Η εσωτερική είναι που μετράει, η εξωτερική (που ισούται με εσωτερική + πάχος καλαμιού) δεν παίζει ρόλο.
Όμως αυτές τις οδηγίες πρέπει να τις πάρεις σαν γενικό μπούσουλα, όχι να τις τηρήσεις με ακρίβεια χιλιοστού: αφενός, το σχήμα του καλαμιού είναι ακανόνιστο, δεν είναι ένας τέλειος κυλινδρικός σωλήνας όπως αν ήταν βιομηχανικής κατασκευής, οπότε εκεί που σ’ ένα καλάμι οι σωστές νότες βγαίνουν μ’ αυτά τα νούμερα, σ’ ένα άλλο θα βγαίνουν με λίγο διαφορετικά. Αφετέρου, πού να βρεις καλάμι που να είναι ακριβώς ίδιο με αυτό του σχεδίου;
Καλό θα ήταν να κρατήσεις στο περίπου τις αναλογίες, που είναι οι ίδιες για κάθε μέγεθος και κάθε τονικότητα, και να κάνεις τις τρύπες λίγο μικρότερες απ’ ό,τι θα 'πρεπε. Μετά, δοκιμάζοντας τη φωνή, τις ανοίγεις όσο παραπανω χρειαστεί.
Κάτι βασικό: ξέρεις να φυσάς τη φλογέρα που είναι ανοιχτή κι απ’ τις δύο άκρες;
Ψάχνω εδώ και καιρό μέτρηση για μια φλογερα σαν αυτή https://youtu.be/DBc9FUdiYgk?is=2ftgkAK9KE7Y8U5T αλλά δεν ξέρω αν θα μπόρω να παίξω κάτι τέτοιο γιατί δεν έχω καθόλου εμπειρία με μουσική δεν ξερω τίποτα
Αυτή είναι ξύλινη. Πολύ πιο απαιτητική στην κατασκευή, αδύνατον να φτιαχτεί από κάποιον που πρώτη φορά δοκιμάζει, αλλά όταν αποκτήσεις την εμπειρία και τα κατάλληλα εργαλεία μπορείς να πετύχεις πολύ ακριβέστερες διαστάσεις απ’ ό,τι στην καλαμένια.
Με το «καθόλου εμπειρία στη μουσική» δεν καταλαβαίνω: κι οι βοσκοί στις ραχούλες δεν ξέρουν νότες και τέτοια, αλλά ξέρουν να φυσάνε τη φλογέρα. Εσύ ξέρεις; Αν όχι, δεν πάμε πουθενά.
Επιμένω σ’ αυτό γιατί η φλογέρα με ανοιχτές και τις δύο άκρες θέλει ειδικό τρόπο να τη φυσήξεις, αλλιώς δε βγάζει κανέναν ήχο, οπότε κόβεις, τρυπάς, και δεν ξέρεις τι έχεις κάνει. Ενώ η φλογέρα με τάπα και παραθυράκι, όπως στη φτγρ του πρώτου μηνύματος, δε θέλει τρόπο, απλώς τη φυσάς και παίζει.
Η συμβουλή μου:
Πρώτα απ’ όλα μάθε να φυσάς (αν δεν ξέρεις). Βρες μια έτοιμη και εξασκήσου. Είναι κάπως όπως σφυράμε με το στόμιο ενός μπουκαλιού. Τη γέρνεις λίγο από δω, τη γέρνεις λίγο από κει, στραβώνεις το στόμα λίγο έτσι, τα χείλια λίγο αλλιώς, στο τέλος θα το βρεις.
Δεύτερο στάδιο: μάζεψε πολλά καλάμια, ψιλά, χοντρά, κοντά, μακριά, και φτιάξε πολλές φλογέρες. Μη μετρήσεις τίποτα, πήγαινε στην τύχη. Μην έχεις σαν στόχο να φτιάξεις φλογέρα για να έχεις να παίζεις, παρά μόνο να καταλάβεις πώς φτιάχνεται. Όπως όταν μαθαίνεις ποδήλατο: πηγαίνεις πάνω-κάτω στο ίδιο πάρκο, πέφτοντας όλη την ώρα μέχρι που τελικά δεν πέφτεις, και ο στόχος σου δεν είναι να φτάσεις σε κάποιον συγκεκριμένο προορισμό αλλά απλώς να μάθεις. Όταν μάθεις, τότε πλέον το ποδήλατο γίνεται μεταφορικό μέσο και πηγαίνεις εκεί που θες να πας.
Τα καλάμια είναι τζάμπα και άφθονα. Μην τα λυπάσαι.
Όταν αρχίσεις να αντιλαμβάνεσαι τη λογική της κατασκευής, ξαναέλα εδώ στο σχέδιο με τα νουμεράκια, ή σε οποιαδήποτε άλλη πηγή βρεις με οδηγίες, και ξεκίνα πιο στοχευμένα: τώρα (και όχι πιο πριν), ο σκοπός είναι να φτιάξεις φλογέρα.
Σε ευχαριστώ φίλε επίσης λέω να ακολουθήσω αυτό το tutorial (https://youtu.be/TEQcDVhJuPo?is=rmSuZQOeD6oSf1RJ) πάνω κάτω.Επισης θέλω να μου πεις αμα ειναι λάθος την φλογέρα λέω να την κάνω με αυτό τον τρόπο να βρώ ένα θυληκό μακρύ καλάμι όπως λέει και στο βίντεο και να το κόψω από τον 1 κομπο μέχρι λίγο πριν τον αλλον κομπο να βρω το κέντρο βάρους της φλογερας(το κέντρο) και μετα να τραβήξω εκεί την πρώτη τρύπα και μετα τις υπόλοιπες με 1 δάχτυλο διαφορά
Παρατηρώ στο βίντεο (που δεν το είδα όλο, είναι μεγάλο) ότι ο παπάς λέει ρητά «ίσες αποστάσεις οι τρύπες». Φαντάζομαι ότι κι οι ίδιες οι τρύπες θα είναι ίσες. Εδώ παραπάνω στο σχέδιο δεν είναι ίσες. Μάλλον η διαφορά είναι ότι ο παπάς, που επιμένει «θα το πάμε τελείως παραδοσιακά», πάει για φυσική κλίμακα, κι αν δεν του βγει ακριβώς θα «κουρδίζει» προσαρμόζοντας το φύσημα την ώρα που παίζει, ενώ ο δικός μας ο Arundo Donax πάει για συγκερασμένη κλίμακα.
Γενικά δεν υπάρχει «ένας» τρόπος, γιατί δεν υπάρχει «ένας» στόχος. Ένας καλός παραδοσιακός εμπειροτέχνης από τα βουνα κι ένας καλός σύγχρονος οργανοποιός μπορούν να βγάλουν εξίσου καλά όργανα, αλλά δε θα είναι ίδια. Όχι μόνο στη διαδικασία κατασκευής και στην εμφάνιση, αλλά ούτε και στο πώς ακριβώς ακούγονται. Άλλο επιδιώκει ο ένας κι άλλο ο άλλος.
Για μένα ως αρχάριο ποια διαδικασία θα μου προτεινες
Γεια σου Άγγελε, μικρός μικρός στα βάσανα! Μπράβο σου που σε αυτή την ηλικία ενδιαφέρεσαι να ασχοληθείς με την φλογέρα. Συμφωνώ με όλα όσα σου απάντησε ο Πέπε. Το κάθε καλάμι είναι διαφορετικό σε πάχος οπότε δε μπορείς να δώσεις πάντα τις ίδιες διαστάσεις. Πάρε ένα καλάμι με το μήκος του σχεδίου και παραπλήσια εξωτερική διάμετρο. Το καλάμι πρέπει να είναι ξερό, με κίτρινο χρώμα. Αν έχει πράσινα κοντά στους κόμπους δεν κάνει γιατί είναι ακόμα χλωρό και αν το κόψεις τώρα που έχει και ψηλές θερμοκρασίες, θα χάσει απότομα τα υγρά του, θα δημιουργηθούν πόροι στην εσωτερική δομή του με αποτέλεσμα την κακή ποιότητα ήχου και φαλτσάρισμα. Ξερό λοιπόν καλάμι, καθάρισμα στο εσωτερικό του για να φύγουν σκόνες και χνούδια και δε χρειάζεται τίποτα άλλο. Υπάρχουν δύο σχολές για το εσωτερικό καθάρισμα: η μία υποστηρίζει την σχολαστική λείανση των εσωτερικών τοιχωμάτων με διαβαθμισμένα γυαλόχαρτα και η άλλη αφήνει τα διαμήκη αυλάκια όπως είναι, χωρίς λείανση γιατί λένε ότι αυτά είναι που δίνουν τον ιδιαίτερο ήχο στο καλάμι. Εγώ τείνω προς την δεύτερη σχολή. Εγώ ρίχνω και λίγο οινόπνευμα στο εσωτερικό και το καίω. Το κάψιμο απολυμαίνει και εξομαλύνει ήπια χωρίς να καταστρέφει. Όσον αφορά στις τρύπες κάνε το εξής: μετά το καθάρισμα φύσα και δες με ένα ηλεκτρονικό κουρδιστήρι τι νότα σου δίνει. Αν έχεις επιλέξει μήκος καλαμιού σύμφωνα με τα σχέδια που σου δίνω, κάνε την πρώτη τρύπα από κάτω στην απόσταση που φαίνεται στη φωτό. Αν π.χ. φυσώντας σου δίνει Ντο, θα κάνεις την πρώτη τρύπα από κάτω όχι 0,82cm όπως φαίνεται στο σχέδιο αλλά 0,6cm (6 χιλιοστά δηλαδή) και θα φυσήσεις. Λογικά θα σου δώσει ντο δίεση, οπότε την ανοίγεις σταδιακά μέχρι να σου δώσει την Ρε που θέλεις. Έτσι συνεχίζεις και με τις υπόλοιπες. Ξεκίνα και σε βοηθάμε.