Η ελληνική μετάφραση δεν έχει ακολουθήσει γραφή με ύψιλον γιατί πολύ απλά αυτή η γραφή είναι λανθασμένη. Η φθίση γράφεται με γιώτα διότι ετυμολογείται από το «φθίνω». Με βάση ποια ετυμολογία λες ότι η γραφή «φθυσικού» είναι η σωστή;
Στο πρωτότυπο κείμενο απαντάται αρχικά ο τίτλος του τραγουδιού, όπου περιέχεται η γραφή «φθυσικού», και αμέσως από κάτω δίνεται η λατινική μεταγραφή του τίτλου, ενώ πιο κάτω απαντάται άλλη μία φορά ο τίτλος, πάλι σε λατινική μεταγραφή. Η πρώτη εμφάνιση, που είναι στα ελληνικά, δεν επιδέχεται εξ ορισμού μετάφραση. Εκεί γίνεται απλά παράθεση, χωρίς ορθογραφική διόρθωση. Ο λόγος που δεν έγινε καμία διόρθωση είναι γιατί το κείμενο αυτό αφορά τον τίτλο της ετικέτας ο οποίος γράφτηκε έτσι ακριβώς όταν τυπώθηκε, τόσο όσον αφορά τα ελληνικά όσο και τη λατινική μεταγραφή (γιατί πριν τη μετάφραση είχε ελεγχθεί και η ετικέτα). Αν ήταν να διορθώσω σε «φθισικού» εκείνη την εμφάνιση, τότε γιατί να μη διορθώσω και το αμέσως από κάτω «phthyssikou» σε «fthyssikou» ή «fthissikou»; Γι΄αυτό αφήνονται ως έχουν. Διότι εν προκειμένω βλέπουμε μία σύνδεση ελληνικών και λατινικής μεταγραφής, μια αντιστοίχιση αν θες, η οποία δεν θα γινόταν σεβαστή αν διόρθωνα το ορθογραφικό λάθος. Παρακάτω που ο τίτλος είναι μόνος του στα λατινικά, δεν βρίσκω το λόγο να μην τον αποδώσω στα ελληνικά (με σωστή ορθογραφία) αν και θα μου ήταν εξίσου αποδεκτές η μη απόδοση του λατινικού όρου ή η διόρθωση του πρώτου «φθυσικού» σε «φθισικού» προς αποφυγή ανάλογων συγχύσεων. Σε καμία περίπτωση όμως δεν θα προέκρινα τη γραφή με ύψιλον.
Η παρατήρηση για το δημόσιο τομέα είναι σωστή και θα την κρατήσω, χωρίς όμως να είναι κεφαλαίο το πρώτο γράμμα της κάθε λέξης καθώς δεν υπάρχει λόγος για κάτι τέτοιο. Στη μετάφραση, επειδή δεν μπορούσαμε να βρούμε το ελληνικό αντίστοιχο, αφήσαμε αμετάφραστο τον όρο, ή πιο σωστά παραθέσαμε την αγγλική εκδοχή του (με σημείωση στα Ελληνικά εντός αγκυλών για να κατανοεί ακόμα και αυτός που δεν ξέρει γρι Αγγλικά) χωρίς να επιχειρήσουμε κάποια άστοχη μετάφραση, όπως δηλαδή είναι το πρέπον.
Άνθιμε, το «ελεύθερα κάθε δικαιώματος» δεν είναι λανθασμένο. Ίσα ίσα που η παρεμβολή του όρου «πνευματικών», ενώ δεν απαντάται στο πρωτότυπο, είναι που ενέχει σφάλμα. Ας αναλογιστούμε μερικά παραδείγματα στα Αγγλικά για να γίνει κατανοητό. Χρησιμοποιώ τα Αγγλικά γιατί σχεδόν αποκλειστικά σε αυτήν τη γλώσσα συναντάμε τις ανάλογες προειδοποιήσεις και επομένως μας είναι πιο οικείες κατ’ αυτόν τον τρόπο. To «Αll rights reserved» μεταφράζεται ως «με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος» ή «με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος» ή «με την επιφύλαξη (όλων) των δικαιωμάτων» ή κάποια πολύ κοντινή παραλλαγή τους. Ποτέ όμως δεν υπεισέρχεται χαρακτηρισμός για πνευματικά δικαιώματα, εκτός κι αν στο κείμενο υπάρχει ειδικά αναφορά σε copyright. Εμείς στο γαλλικό κείμενο έχουμε «libres de tous droits». Tous droits, δηλαδή απλώς «όλα τα δικαιώματα» ή «κάθε δικαίωμα» ή «άπαντα τα δικαιώματα (all rights).
Pepe, η έκφραση «ελεύθερα δικαιωμάτων» είναι μια χαρά σε χρήση και προσωπικά δεν βρίσκω κανένα πρόβλημα. Η λέξη «ελεύθερος» έχει πολλές σημασίες, είμαι σίγουρος ότι το ξέρεις, και μερικές από αυτές είναι «μη διεκδικούμενος», «επιτρεπόμενος από το νόμο», «απαλλαγμένος από υποχρεώσεις». Αλλά ας μη μείνουμε στη θεωρία, ας δούμε στην πράξη μερικά παραδείγματα. Την έκφραση «ελεύθερα δικαιωμάτων» την εντοπίζουμε σε ενωσιακά κείμενα:
https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:162:0046:0052:EL:PDF (βλ. 3.3.1, από την επίσημη εφημερίδα της ΕΕ),
σε άρθρα από εφημερίδες/ενημερωτικά σάιτ: Δωρεάν ελληνικά βιβλία από το Ίντερνετ - ΤΑ ΝΕΑ (βλ. πρώτη παράγραφο), Απάντηση του ΕΟΤ στα δημοσιεύματα για το επετειακό βίντεο του οργανισμού (βλ. ενότητα «Μύθος Δεύτερος»), https://diastixo.gr/epikaira/eidiseis/11329-eleythera-dikaiwmatwn-1923-vivlia,
σε ιστοσελίδες βιβλιοπωλείων/εκδοτικών οίκων: Topos Books, Πληροφορίες για e-books | Psichogios.gr (βλ. «Πώς μπορώ να διαβάσω τα e-books των Εκδόσεων ΨΥΧΟΓΙΟΣ σε συσκευές Kindle;») και αλλού.
Αλλά τι λέω; Τυχαίως βρήκα ότι ακόμα κι εσύ, pepe, χρησιμοποιείς κανονικά την ίδια έκφραση:
Επομένως, δεν είναι τυφλή η μετάφραση. Σε πληροφορώ ότι ρίξαμε πολλή σκέψη για κάθε λέξη, για κάθε σημείο στίξης, αν και δεν είχαμε υποχρέωση σε κανέναν. Ίσα ίσα, και λυπάμαι που θα το πω έτσι, τυφλή είναι η υπόδειξη που μιλά για αγγλικό free τη στιγμή που το κείμενο είναι στα Γαλλικά και η λέξη που μεταφράζουμε είναι libres…