Χαιρετισμούς στους ανθρώπους του φόρουμ του Ρεμπέτικου!
* ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΠΡΟΩΘΗΣΤΕ ΤΟ ΣΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ *
Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το συνέδριο
«ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ» – ΑΘΗΝΑ – ΑΡΧΕΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2027
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Τον Ιούνιο του 2026, σε συνεργασία με τους συναδέλφους της ομάδας Mediterranean Music Studies [MMS]
του ICTMD, διοργάνωσα μια θεματική ενότητα με τίτλο «Τραγούδια της φυλακής της Μεσογείου»
στο πλαίσιο του 16ου colloquium της ομάδας Mediterranean Music Studies, που πραγματοποιήθηκε στη Σμύρνη από 1 έως 4 Ιουνίου 2026.
Η ενότητα ήταν ιδιαίτερα παραγωγική, παρουσιάστηκαν αξιόλογες εργασίες και τώρα συντονίζονται
για δημοσίευση.
Η εκδήλωση αυτή σχεδιάστηκε ως προάγγελος ενός μεγαλύτερου συνεδρίου με το ίδιο θέμα, το οποίο θα πραγματοποιηθεί
στην Αθήνα στις αρχές Ιουνίου του 2027. Σκοπός είναι να διευρύνουμε και να οικοδομήσουμε πάνω στην εργασία που έχει ήδη γίνει.
Αυτή την περίοδο βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις με τον χώρο διεξαγωγής.
Σκοπός της παρούσας επιστολής είναι να προσκαλέσει ερευνητές και επαγγελματίες του χώρου να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους.
Η επίσημη Πρόσκληση Υποβολής Εργασιών θα εκδοθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Αν πιστεύετε ότι θα σας ενδιέφερε να συνεισφέρετε μια εργασία ή θα θέλατε να εγγραφείτε στη λίστα αλληλογραφίας μας, γράψτε
στον διοργανωτή του συνεδρίου στη διεύθυνση
[ed.emery.soas@gmail.com](mailto:ed.emery.soas@gmail.com)
Παρακάτω επισυνάπτω την αρχική Πρόσκληση Υποβολής Εργασιών για το colloquium της Σμύρνης, η οποία θα σας δώσει μια ιδέα για το
εύρος των θεμάτων που ελπίζουμε να καλύψουμε στην Αθήνα.
Η Αθήνα αποτελεί ιδιαίτερα κατάλληλη τοποθεσία για το συνέδριό μας, επειδή η ανάπτυξη της ελληνικής
λαϊκής και λόγιας μουσικής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις εμπειρίες εγκλεισμού κατά τις
δύο περιόδους φασισμού στην Ελλάδα.
Με τους θερμούς μου χαιρετισμούς,
E.
_________________.
*Ενημερωτικό σημείωμα*:
Εξ ορισμού, η φυλακή είναι ένας τόπος εγκλεισμού και περιορισμού. Είναι
επίσης ένας τόπος κρυμμένος από το δημόσιο βλέμμα. Είναι, επιπλέον,
ένας τόπος που κατοικείται από το τραγούδι. Και μερικές φορές αυτό το τραγούδι ξεφεύγει από
τα όρια και αποκτά το δικαίωμα να κατοικεί στην κοινωνία στο σύνολό της.
Κάθε χώρα της λεκάνης της Μεσογείου έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες
όσον αφορά τις φυλακές. Όμως, λόγω της αδιάκοπα μεταβαλλόμενης φύσης των αυτοκρατοριών
και των κυβερνητικών καθεστώτων, υπάρχουν επίσης κοινά στοιχεία που παρουσιάζουν
ιστορικό ενδιαφέρον. Θα ήταν ενδιαφέρον να μελετηθούν σε σχέση με το
τραγούδι.
Όταν ο Alan Lomax πραγματοποίησε τη μουσική του περιοδεία ηχογραφήσεων στη Μεσόγειο τη δεκαετία του 1950,
ασχολήθηκε με αυτό το ρεπερτόριο – άλλωστε, ο ίδιος και ο πατέρας του είχαν κάνει τις
θεμελιώδεις ηχογραφήσεις τραγουδιών εργασίας στις φυλακές των ΗΠΑ. Μας ενδιαφέρει να
βασιστούμε στο έργο που έκανε με τις μεσογειακές ηχογραφήσεις του.
Πρόκειται για ένα πεδίο όπου χρειάζεται να γίνει ακόμη πολλή δουλειά.
Από την εργασία που έχουμε ήδη πραγματοποιήσει, είναι σαφές ότι υπάρχουν αρκετές
συγκεκριμένες θεματικές περιοχές που θα μπορούσαν να εξεταστούν χρήσιμα στο πλαίσιο της
συνολικής έννοιας. Για παράδειγμα:
— Στη Σικελία και τη Νότια Ιταλία υπάρχει ένα μεγάλο ρεπερτόριο τραγουδιών
που σχετίζονται με τις φυλακές και τη Μαφία.
— Στην Τυνησία υπάρχει μια λαϊκή κουλτούρα τραγουδιών της φυλακής (zindali)
που συνδέεται με μορφές όπως ο Salah Farzeit.
— Στην Αίγυπτο έχουμε τις αξιοσημείωτες συνεισφορές στα τραγούδια της φυλακής του Sheikh
Imam και του Ahmed Fuad Negm, οι οποίοι τραγουδούσαν για τη φυλακή και οι ίδιοι
μπαινόβγαιναν στη φυλακή.
— Στην Ελλάδα, είναι τεκμηριωμένο ότι τα βασικά ρεπερτόρια του Ρεμπέτικου
αναπτύχθηκαν μέσα και γύρω από τις φυλακές, και πολλά τραγούδια μιλούν για τη φυλακή.
— Όπως είναι φυσικό, η οθωμανική και η τουρκική κουλτούρα ανέπτυξαν
μια παράδοση τραγουδιών της φυλακής που έχει φτάσει μέχρι τις μέρες μας.
— Και, όπως γνωρίζουμε, υπάρχει μια διαμεσογειακή σύνδεση του hip-hop
/ rap, η οποία συνδέει οργανικά τις χώρες της Βόρειας Αφρικής με την Ευρώπη
(κυρίως τη Γαλλία)· σε αυτό το ρεπερτόριο τραγουδιών η φυλακή κατέχει
κεντρική θέση..
– Επιπλέον, θα υπάρξουν τραγούδια εργασίας που συνδέονται με τα καθεστώτα καταναγκαστικής
εργασίας της αποικιοκρατίας, καθώς και τραγούδια που συνδέονται με την εργασία των κρατουμένων
πάνω σε κωπήλατες γαλέρες.
Αυτός ο κατάλογος θεμάτων είναι απλώς ενδεικτικός. Προφανώς υπάρχουν πολλοί άλλοι πιθανοί
τομείς όπου χρειάζεται να διεξαχθεί έρευνα.
Για ενημέρωσή σας, παραθέτουμε παρακάτω ορισμένα αξιοσημείωτα Τραγούδια της Φυλακής, τόσο από τις
βόρειες όσο και από τις νότιες ακτές της Μεσογείου.
Ανυπομονούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
__________
*ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Βιντεοκλίπ τραγουδιών*
*Μουσική Zindali στην Τυνησία*
https://youtu.be/7f6f8rFv8iY https://youtu.be/7f6f8rFv8iY
*Ελληνικό τραγούδι Ρεμπέτικου: «Μπήκα στη φυλακή», Michalis Gennitsaris:*
https://youtu.be/1TadnMNq3rI https://youtu.be/1TadnMNq3rI
*Sheikh Imam – «Χτίστε τα παλάτια σας στα χωράφια μας»*
https://youtu.be/DRlBgNjeUWY https://youtu.be/DRlBgNjeUWY
*Anis Dziri – Το πιο γνωστό τραγούδι της φυλακής στη Βόρεια Αφρική*
https://youtu.be/hi6GNGn8wtM https://youtu.be/hi6GNGn8wtM
*Saïda Menebhi – Poème en détention – Μαρόκο *
https://youtu.be/E0kRvpEmxfU https://youtu.be/E0kRvpEmxfU
*Αλγερινή /harraga /ταινία*
https://youtu.be/6sBJ7XzZw1M https://youtu.be/6sBJ7XzZw1M
*Kery James – «Racailles» – Γαλλικό hip-hop*
https://youtu.be/PBzfCR3FPu4 https://youtu.be/PBzfCR3FPu4
*Cosimo Monteleone – «Oh Nero Nero»*
https://youtu.be/wridjm2Hc4Y https://youtu.be/wridjm2Hc4Y
*Hama Jaza – «Sedara» – Κουρδιστάν*
https://youtu.be/qVQmVv98Lx0 https://youtu.be/qVQmVv98Lx0
*Pino Masi / Alfredo Bandelli – «Liberare tutti»*
https://youtu.be/lWu0KdDrtLg https://youtu.be/lWu0KdDrtLg
Πρώτη δημοσίευση: 26.viii.2026