Συγχορδίες sus και άλλες περίεργες

Εδώ ο Θοδωρής Ζήρας, κιθαρίστας, προτείνει ιδέες για να κάνουμε μια κλασική, χιλιοπαιγμένη ακολουθία συγχορδιών πιο «ενδιαφέρουσα», προσθέτοντας νοτούλες σε κάθε συγχορδία ανάλογα με τα δάχτυλα που μας περισσεύουν.

(Παρεμπιπτόντως: βρίσκω ότι είναι ενδιαφέρουσες και χρήσιμες γνώσεις ακόμη και για όποιον παίζει μουσικές όπου, κατ’ αρχήν, τέτοια πράγματα ούτε θα χρειαστούν ούτε θα ταίριαζαν -είναι σαφές ότι δεν απευθύνεται σε ρεμπέτες- αλλά δε βλάφτει να τα ‘χουμε κι αυτά υπόψη μας. Και βρίσκω επίσης ότι τα λέει καλά, κρίνοντας από το πρώτο και μόνο βίντεο που είδα, μόλις τώρα.)

Ως πρώτο παράδειγμα λοιπόν, παίρνει μια συγχορδία Μι- και προσθέτει τη νότα Φα#. Το Φα# είναι η δεύτερη του Μι, επομένως η συγχορδία περιλαμβάνει (αν παραβλέψουμε σε ποια οκτάβα είναι η κάθε νότα) τις βαθμίδες Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και V, αντί Ι-ΙΙΙ-V που είναι η απλή συγχορδία.

Εδώ λοιπόν διευκρινίζει: «επειδή δεν μπορεί μια συγχορδία να περιλαμβάνει και 2η και 3η, το Φα# δε θα το πούμε δεύτερη, θα το πούμε ένατη. Άρα η συγχορδία δεν είναι Μι μινόρε sus2, αλλά Μι μινόρε ad(?)9».

Τι είναι το sus? Το έχω δει αλλού, και προφανώς -με βάση όσα λέει το βίντεο- δε θα ήταν sus2 αφού απαγορεύεται, υπάρχουν όμως sus με άλλα νούμερα.

Και επίσης, τι είναι το ad? Είπε όντως ad ή δεν το άκουσα σωστά; Μήπως έχει σχέση ότι εδώ, μετά τις τρεις βασικές βαθμίδες Ι-ΙΙΙ-V, πεταχτήκαμε κατευθείαν στην 9η χωρίς να συμπεριλάβουμε και την 7η, όπως θα κάναμε σε μια συγχορδία που λέγεται απλώς «ενάτης»;

______________________

Με την ευκαιρία, να ρωτήσω και κάτι άλλο. Μια συγχορδία εβδόμης μπορεί να έχει μικρή ή μεγάλη τρίτη, και μικρή ή μεγάλη έβδομη, π.χ. Ντο - Μι ή Μιb - Σολ - Σι ή Σιb. Πώς ακριβώς τις ονομάζουμε για να δώσουμε όλες αυτές τις πληροφορίες;

Δεν πρόφτασα να δω το βίντεο, αλλά αυτοί οι δαχτυλισμοί είναι πολύ κλασικοί (και ωραίοι) για κιθάρα. Γενικά μπορείς να καταλάβουμε σε ποιο όργανο έγινε η σύνθεση, από τέτοια χαρακτηριστικά παιξίματα κάθε οργάνου (βιολί, πιάνο, κλπ).
Πάμε τώρα στα θεωρητικά: sus μεταφράζεται ως “καθυστέρηση”, δηλαδή αντί για την βασική νότα παίζουμε την επομένη της. Κλασικό παράδειγμα η sus4, όπου αντί για 1-3-5 παίζουμε 1-4-5.
add είναι η πρόσθεση, όπως σωστά λες προσθέτουμε μια βαθμίδα χωρίς να έχουμε παίξει όλη τη σειρά των τριτών, πχ 1-3-5-9.
Για να είναι συγχορδία 9ης, πρέπει να υπάρχει απόσταση 9ης από κάποια τονική μέσα στον δαχτυλισμο της συγχορδίας. Πχ στην μι, η 9η συνήθως παίζεται στο 2ο ταστο της 1ης χορδής ώστε να είναι στην κορυφή.
Σχετικά με τις μεθ’ εβδόμης, όταν έχουμε μικρή 7η λέμε ματζόρε/μινόρε εβδόμης (για ματζόρε εβδόμης αρκεί ένα σκέτο"εβδόμης" επειδή έχει κύριο αρμονικό ρόλο και όχι διακοσμητικό όπως οι υπόλοιπες.).
Ματζορε με μεγάλη έβδομη ονομάζεται ακριβώς έτσι (συμβολίζεται maj7). Μινόρε με μεγάλη έβδομη δεν σχηματίζεται στην κλίμακα, οπότε δεν χρησιμοποιείται (τουλάχιστον οχι συνηθως, δεν έχει συνδυαστεί με κάποιο ωραίο ηχόχρωμα όπως η ματζόρε μεγάλης εβδόμης).
Ξέχασα κάτι;

1 «Μου αρέσει»

Άψογος, ευχαριστώ!

Α, δηλαδή για μεν την τρίτη το ματζόρε θεωρείται αυτονόητο και δεν το λέμε, απλώς λέμε μινόρε αν δεν είναι ματζόρε, για δε την έβδομη το αντίστροφο, θεωρείται αυτονόητα μικρή κι αν είναι μεγάλη το προσδιορίζουμε. Σωστά;

Έξυπνο: δεν ξοδεύουμε τη λέξη ματζόρε για τις τρεις βασικές νότες κι έτσι την έχουμε διαθέσιμη για την 7η. Δεν ξοδεύουμε τη λέξη μινόρε για την έβδομη κι έτσι την έχουμε διαθέσιμη για την 3η.

Ωραία, αυτό ακριβώς ήταν που ρωτούσα.

Αλλά λίγο δεν το καταλαβαίνω. Μουσικά εννοώ. Ως λέξεις είναι ξεκάθαρες, αλλά αν παίξω μια νότα + την τέταρτή της + την πέμπτη της, π.χ. Ντο-Φα-Σολ, έχει αίσθηση συγχορδίας Ντο αυτό που θα ακουστεί;

Γιατί έχω την αίσθηση ότι η ονοματολογία έχει οριστεί έτσι ώστε οποιαδήποτε συνήχηση, ακόμα κι αν κωλοκαθίσω πάνω στα πλήκτρα του πιάνου, να έχει ένα όνομα. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πάντοτε «κανονικές» συγχορδίες, μπορεί να είναι μια κατ’ εξαίρεση παροδική συνήχηση ή ακόμα και κάτι τυχαίο, μη μουσικό. Αλλά άμα το βαφτίσεις με πολλά σους και αντ και μιν και ματζ και ντιμ και νούμερα και παρενθέσεις, ακούγεται πιο ψαρωτικό.

Έχει πλάκα, γιατί παρόμοιες απορίες έχει ένας δυτικός για τα μακάμια! Θα απαντήσω με παρόμοιο τρόπο κι εγώ λοιπόν:
Κάθε συνήχηση έχει ένα άκουσμα και παράγει κάποιο “χρώμα”, κάποιο συναίσθημα. Αν ονομάσουμε αυτή την συνήχηση, ορίζουμε και ακούμε καλύτερα αυτό το “κάτι”.

Όσο έχει η Ρε μινόρε του λαούτου, σκέτο ρε-σολ! Όμως βγάζει νόημα στο σύστημα που δημιουργήθηκε.

Η sus4 έχει κλασικό άκουσμα στην αλληλουχία Ιm-Vsus4/V7-Im (δοκίμασε το στο Am). Επίσης στην τονική, σαν τσαλιμάκι πάνω στην 3η (κλασικά στην D).
Αντίστοιχα, η add2 σαν επιπλέον τσαλιμάκι μόνη της ή σε συνδυασμό με την sus4, συχνά στην A και την D που πέφτει σε ανοιχτή χορδή.
Κλασικά παραδείγματα, το Να μ’ αγαπάς και το Dust in the wind!

Σχετικά με τις 7ες τώρα, η ματζόρε μεθ’εβδόμης είναι η επίσημη μορφή της δεσπόζουσας -γι’αυτό και σκέτο εβδόμης (σέτιμο λέγαν οι παλιοί) μας παραπέμπει εκεί. Από κει και πέρα, χτίζοντας τετράφωνες συγχορδίες σε κάθε βαθμίδα της κλίμακας σχηματίζονται διάφορες συγχορδίες μινόρε με μικρή έβδομη (II, III, VI) και ματζόρε με μεγάλη έβδομη (I, IV). Επίσης στην VII σχηματίζεται μια ελλατωμένη με μικρή έβδομη, έχει έντονο χαρακτήρα και όπως είναι αναμενόμενο συνδυάζεται με την V7. Δεν σχηματίζεται όμως πουθενά μινόρε με μεγάλη έβδομη!

Αν είμαι στην κλίμακα Ντο μείζονα, όλο άσπρα πλήκτρα, στην 5η βαθμίδα (Σολ) σχηματίζεται τετράφωνη συγχορδία ματζόρε (με μεγάλη τρίτη) και μικρή εβδόμη: Σολ, Σι, Ρε, Φα. Που τη λέγαμε πάντα απλώς «Σολ εβδόμης», όχι;

1 «Μου αρέσει»

Το ίδιο με άλλα λόγια.

1 «Μου αρέσει»