Ποντιακά της Τουρκίας

Δεν ξέρω ούτε καν αν κολλάει εδώ, αλλά υπάρχει ένας συμπαθέστατος κύριος στο youtube που βάζει πολλά ωραία βιντεοκλίπ που έχουν σχέση με την ευρύτερη Romeyka speaking (γιατί πολλοί μαυροθαλασσίτες που μιλάνε και τραγουδάνε σ’ αυτήν την γλώσσα δηλώνουν πιστοί Μουσουλμάνοι και Τούρκοι πατριώτες) κοινότητα της Τουρκίας. Βέβαια στην παρέα υπάρχουν και Πόντιοι Έλληνες, που έχουν την ίδια εμπειρία της ξενητειάς στην Γερμανία (τελευταίο τραγούδι!).

Εδώ παρουσιάζει μία άλλη όψη της Ποντιακής διασποράς, τα μέλη της ποντιακής κοινότητας της Γιεσσεντούκι:

Το βίντεο δείχνει μια χαρά πως τα ποντιακά παίζονται και με ακορντεόν!

Ακόμα ένα κανάλι που δείχνει πολλούς γνωστούς Έλληνες λυράρηδες και τραγουδιστές να τραγουδάνε και να παίζουν για το αδέρφια τους στην Ρωσία:

2 «Μου αρέσει»

Μου κάνει εντύπωση, στον τίτλο του βιντέου, ο τρόπος λατινικής καταγραφής του «τραγωδίας», με το τούρκικο γράμμα για το «γ» (που δεν προφέρεται καν γ, έτσι προφερόταν ιστορικά αλλά πλέον λένε λ.χ. Ερντοάν) και το ελληνικό δέλτα για το δ. Και στο δεύτερο βίντεο πάλι, «ELLAΔA» - δεν είναι ούτε ελληνικά, ούτε τούρκικα, ούτε γκρίκλις, ούτε φυσικά ρώσικα ή κάτι άλλο: είναι προφανώς το ποντιακό ιδίωμα των συγκεκριμένων Romeyka-speaking Τούρκων.

Τέτοια καταγραφή, γλωσσολογικά βάσιμη αλλά όχι και πολύ προφανής στον αυποψίαστο, μοιάζει να δείχνει ότι υπάρχει μια οργανωμένη κοινότητα με ταυτότητα, με λογίους που έχουν κάνει συστηματική δουλειά τουλάχιστον πάνω στη διάλεκτο, κλπ. Δε θα με εξέπληττε να βγάζουν, μεταξύ άλλων, και τη Βικιπαίδεια στο ιδίωμά τους (στα Ποντιακά των Ελλήνων Ποντίων πάντως υπάρχει).

1 «Μου αρέσει»

Γίνονται εμπεριστατωμένες και σοβαρές γλωσσολογικές έρευνες πάνω στο ιδίωμα που στα τούρκικα και στα αγγλικά λέγεται Romeyka: https://www.romeyka.org/. Νομίζω ότι αυτό που προσπαθεί να κάνει το Laş Meron youtube κανάλι είναι να δώσει μερικά ηχητικά παραδείγματα αυτής της μουσικής και γλώσσας.

1 «Μου αρέσει»

Ρωμαίικα το λεν οι ίδιοι οι ομιλητές στη γλώσσα τους, με βάση τη σελίδα των ερευνητών στην οποία παραπέμπεις. Και η σελίδα εξηγεί τους λόγους για τους οποίους οι ερευνητές επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν αυτό τον όρο και στα αγγλικά, με την τουρκική του ορθογραφία. Αλλά δεν είναι σαφές αν σχετίζεται το κανάλι του Youtube με την ερευνητική ομάδα που είναι κυρίως γλωσσολόγοι.

Δεν σχετίζεται το youtube κανάλι με τους ερευνητές. Απλώς ήθελα να διευκρινίσω ότι η γλώσσα και ο πολιτισμός που το κανάλι προβάλλει με τα διάφορα βίντεο έγινε αντικείμενο έρευνας. Τώρα, ο λυράρης στο πρώτο βίντεο είναι από τη Tonya, μία από τις περιοχές που μιλιούνται ακόμα τα romeyka.

1 «Μου αρέσει»

Η σεβντά μ σην Αλμανιάν, εγώ στέκω μαναχός!

Πάντως όποιος το ανέβασε μοιάζει να την έχει υπόψη του την έρευνα. Θέλω να πω: αυτό το σύστημα γραφής που σχολίασα και πιο πάνω, δεν μπορεί να είναι προσωπική λύση ενός τυχαίου γιουτουμπίστα, ομιλητή μιας μη γραφόμενης γλώσσας, παρά μόνο συγκροτημένη γλωσσολογική πρόταση.

1 «Μου αρέσει»

Δεν είχα ιδέα για τα παραπάνω και ευχαριστώ πολύ για την ανάδειξη του. Έχω μείνει άναυδος αλήθεια!

2 «Μου αρέσει»

Παιδιά, ξαναβρήκα έναν ωραίο βιντεάκι που δείχνει τον romeyka πολιτισμό της Τόνιας (İskenderli τουρκιστί), που το έχω παραθέσει προ πολλόυ. Ένα μουχαμπέτι με τον λυράρη που είδαμε σ’ένα βίντεο στο παρόν νήμα, στα χρόνια που ήταν έμορφος (!) και κούκλος! :slightly_smiling_face:. Όπως φαίνεται στο βίντεο πηγαίνει άνετα από τα τούρκικα στα ποντιακά (μαζί με τα φιλαράκια του), χωρίς να επισημαίνει ιδιαίτερα την αλλαγή, όπως πολλοί άλλοι δίγλωσσοι ομιλητές:

Αυτό που παρατηρώ στο βίντεο αυτό και σε πολλά άλλα είναι ότι η παράδοση του muhabbet/παρακάθ είναι κάτι που ενώνει τους κατοίκους της Μαύρης Θάλασσας, άσχετα σε τι γλώσσα τραγουδάνε και τι θρησκεία έχουν…

3 «Μου αρέσει»

Αν θέλετε να ακούσετε το τούρκικο πρωτότυπο του αγαπημένου (νεο)ποντιακού τραγουδιού “Την πατρίδα μου έχασα” (που ακούγεται στο πρώτο κλιπάκι που παρέθεσα), εδώ είναι ο Maçkalı Hasan Tunç:

Είναι ένα πολύ αγαπημένο παραδοσιακό Karadeniz τραγούδι και στην Τουρκία, και υπάρχει σε πολλές εκδοχές:

Προβάλλεται ακόμα και σε τούρκικες σαπουνόφουσκες!

Λίγα για τη γλώσσα του τραγουδιού:

1 «Μου αρέσει»

Τώρα μου θύμισες μια σουρρεαλιστική προβολή της ταινίας ίσως το 2007 στο Ριάλτο στη Λεμεσό :slight_smile:

1 «Μου αρέσει»

σε τραβαει το ανατολιτικο κι εσενα…