Ποια Ελβιρα; Κακκη ή Ντελ Χινταλγκο;

Και εδω την ακουμε σε ενα αλλο λαϊκο εδος, μια αθηναϊκη κανταδα. Δυσκολο να συνδεσεις την Κακκη με την Ινταλγκο…

κ…και εδω το πραγμα φαινεται ακομα περισσοτερο…
|https://www.youtube.com/watch?v=XC4M4TQehho

Ρε, τι γίνεται εδώ πέρα;

Κανονικότατος μανές με φουλ απ’ όλα!

Ε όχι, αυτό δεν είναι φωνή με κλασική εκπαίδευση που έσκυψε και λίγο να δει τι γίνεται εδώ στας Ανατολάς. Εκτός αν είναι το μεγαλύτερο και πολυσχιδέστερο ταλέντο που γέννησε η γης!

@Γιωργος_Παπαντωνης ωραία τοποθέτηση φίλε, μπράβο! Το έχεις δει πολύ σφαιρικά.

2 «Μου αρέσει»

Ευχαριστω. Αυτο λεω και γω…

Νόμιζα ότι αυτή η διαμάχη είχε διευθετηθεί εδώ και χρόνια και πως ήταν πλέον ευρέως γνωστό ότι η ανάμιξη του ονόματος της Ελβίρας ντε Ιντάλγκο ως πιθανής τραγουδίστριας σε ελληνικούς δίσκους του ρεμπέτικου ήταν μια εντελώς λανθασμένη και τραβηγμένη από τα μαλλιά θεωρία. Ίσως φταίει η έλλειψη επαρκούς διάχυσης της πληροφορίας αλλά παρατηρώ ότι –και το είχα γράψει και παλιότερα– πολλές φορές καταρρίπτουμε τις ίδιες λανθασμένες θεωρίες. Δεν θυμάμαι εάν και τι είχε ειπωθεί παλαιότερα εδώ στο φόρουμ για αυτό το θέμα αλλά για χάρη της κουβέντας θα παραθέσω κάποια ιστορικά ντοκουμέντα που κατά τη γνώμη μου επιβεβαιώνουν για άλλη μια φορά τη συμμετοχή της Κάκκη –και όχι της ντε Ιντάλγκο– σε αυτά τα τραγούδια.

Αρχικά, να πω ότι το άρθρο του Μένιου Καλυβιώτη που παρατέθηκε πιο πάνω είχε γραφτεί ως απάντηση στο παρακάτω άρθρο του Τσαρλς Χάουαρντ που είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό Jazz & Τζαζ το Μάιο του 2001. Εκεί ο Τσάρλι, προτού αναγνωρίσει την Κάκκη ως την τραγουδίστρια σε εκείνους τους πρώτους δίσκους του Τσιτσάνη και του Περιστέρη, παραδέχεται ότι η ταύτισή της με την ντε Ιντάλγκο ήταν ένα λάθος που είχε επαναλάβει και ο ίδιος στις σημειώσεις του CD «Vassilis Tsitsanis 1936-1946» που είχε επιμεληθεί, ενώ στη συνέχεια σκιαγραφεί την περιπετειώδη ζωή της Κάκκη αντλώντας πληροφορίες από τον γιο της, Frederick Kakis.

Η απάντηση του Καλυβιώτη ήρθε το Νοέμβριο του 2001 στο περιοδικό Συλλογές και εδώ έχει ενδιαφέρον να παραθέσω εκ νέου το άρθρο αλλά αυτή τη φορά από το αρχείο του Τσαρλς όπου είναι εμφανείς οι ιδιόχειρες σημειώσεις του και οι οποίες εγείρουν κρίσιμα ερωτήματα για σημεία-κλειδιά του άρθρου που έγραψε ο Καλυβιώτης. Αποκτούμε έτσι και μια σπάνια διεισδυτική ματιά στο μυαλό του Τσάρλι.

«Δεν είπαμε τίποτα για 1936» σημειώνει ο Τσαρλς και πράγματι στο άρθρο του δεν υπάρχει αναφορά για περιοδεία του Τσιτσάνη το 1936 στη Βόρεια Ελλάδα που του αποδίδει ο Καλυβιώτης κι έτσι ένα κεντρικό επιχείρημα του Μένιου ακυρώνεται. Νωρίτερα βλέπουμε να σημειώνει (φαντάζομαι ενοχλημένος) το ρητορικό «τι βιβ. ?», δηλαδή ποια είναι αυτή η βιβλιογραφία, άγνωστη στον Τσαρλς, από την οποία αντλείται η πληροφορία για την ντε Ιντάλγκο; Βλέπουμε όμως να γράφει και «true» για μία θέση του Μένιου αν και πιο κάτω εκφράζει δυσπιστία για τη μαρτυρία Κυριακόπουλου και Ράνιου σημειώνοντας χαρακτηριστικά «is this true?». Υπάρχουν και άλλες σημειώσεις, όπως θα δείτε, ενώ και οι υπογραμμίσεις φανερώνουν δυσπιστία ή αυτό που αντιλαμβανόταν ως αδύναμα επιχειρήματα.

Αποτέλεσμα αυτού του άρθρου ήταν η παρακάτω απάντηση του Τσαρλς, η οποία εστάλη στο περιοδικό Συλλογές, αν και ομολογώ ότι αγνοώ το εάν δημοσιεύτηκε και πότε. Ο ίδιος ο Τσάρλι δείχνεται συγκρατημένα ενοχλημένος, ωστόσο ο Fred Kakis μάλλον δεν συγκρατείται και εκτός από τη δική του μαρτυρία, ακόμα πιο λεπτομερειακή αυτή τη φορά, καταθέτει και την ένορκη ενυπόγραφη μαρτυρία στενότατης φίλης της Κάκκη, που συνυπογράφεται από 16 επιπλέον πρόσωπα, στην οποία αναφέρεται τόσο η αναγνώριση της φωνής της στους δίσκους από τους στενούς συγγενείς και φίλους όσο και το γεγονός ότι η ίδια τους είχε παραδεχτεί πολλές φορές ότι είχε τραγουδήσει σε ηχογραφήσεις του Τσιτσάνη στην αρχή της καριέρας της.

Όλα τα παραπάνω τα παραθέτω με σεβασμό στον Μένιο Καλυβιώτη, με τον οποίο έχω και μια γνωριμία, και τον οποίο θεωρώ εξαιρετικό συγγραφέα και μεγάλο μερακλή, αν κρίνω από την υψηλή ποιότητα των βιβλίων του και των ερευνών του. Προσπάθησα να είμαι αντικειμενικός και να παραθέσω τα γεγονότα της διαμάχης όπως εκτυλίχτηκαν αλλά δεν κρύβω ότι σε αυτό το θέμα θεωρώ πως απλά κάνει λάθος, κάτι που η ακουστική εξέταση αρκεί για να μας το αποδείξει, όπως έκαναν εδώ τα μέλη του φόρουμ και με τα συμπεράσματα των οποίων συμφωνώ. Και φυσικά με ακόμη μεγαλύτερο σεβασμό παραθέτω τα ντοκουμέντα στη μνήμη του φίλου και άτυπου μέντορα, του σπουδαίου Τσαρλς Χάουαρντ (όλα αντίγραφα από το αρχείο του, που μου τα είχε εμπιστευτεί), που μας έμαθε να ακούμε σωστά τα ρεμπέτικα και που προσωπικά πάντα με προμήθευε με στοιχεία στις διάφορες έρευνές μου και με τον τρόπο του μου έδειχνε την υπεύθυνη προσέγγιση στα ιστορικά ευρήματα. Ελπίζω τα παραπάνω να ξεκαθάρισαν μια και καλή το τοπίο γύρω από το θέμα της Κάκκη και της ντε Ιντάλγκο.

5 «Μου αρέσει»

Κι άλλη βαρβάτη τοποθέτηση, εύγε. Η συζήτηση γίνεται πολύ ωραία.

Τελικά υπήρξε καριέρα ή έκανε αυτές τις λίγες ηχογραφήσεις και τέρμα; Έχουμε κι αυτό που εκκρεμεί:

Στην αρχή της καριέρας του, δηλαδή του Τσιτσάνη, είναι το σωστό, όπως λέει και στη δήλωσή της η φίλη της Κάκκη. Εγώ έγραψα εκ παραδρομής «της καριέρας της» και δεν πρόσεξα το λάθος. Εξάλλου στο άρθρο του Τσαρλς παίρνουμε μια ιδέα για τη ζωή της Κάκκη και δεν βλέπουμε να γίνεται λόγος για μουσική καριέρα…

2 «Μου αρέσει»

Η Ελβίρα Κάκκη γεννήθηκε 11 Νοεμβρίου του 1900 στην Καβάλα. Ήταν Εβραϊκής καταγωγής και το πατρικό της επώνυμο ήταν Μπενμαγιόρ. Στα 1919 παντρεύτηκε στη Θεσσαλονίκη τον Αιμίλιο Κάκκη και εγκαταστάθηκαν στη Δράμα όπου ο Αιμίλιος ήταν ιδιοκτήτης των δυο μοναδικών κινηματοθεάτρων της πόλης, του κλειστού «Μέγας» και του ανοιχτού θερινού «Διονύσια». Στους δύο αυτούς χώρους φιλοξενούνταν ζωντανές παραστάσεις, από περιοδεύοντες καλλιτέχνες όπως τον Αττίκ, την Μαρίκα Κοτοπούλη και τον Βασίλη Λογοθετίδη, καθώς επίσης και ταλέντα από τη Βόρεια Ελλάδα. Κάπως έτσι φαίνεται ότι η Ελβίρα Κάκκη, γνωρίστηκε με το Βασίλη Τσιτσάνη. Η Ελβίρα Κάκκη, εκτός από τραγούδια του Τσιτσάνη, ηχογράφησε και συνθέσεις του Σπύρου Περιστέρη, όπως: «Μάτια μου μεγάλα» και «Το πήρα πια απόφαση». Ο σύζυγός της πεθαίνει το 1940. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Ελβίρα με τα παιδιά της μετακομίζουν στη Θεσσαλονίκη και επειδή ήταν αρκετά καχύποπτη για τις προθέσεις των Ναζί για τους Εβραίους, απέκτησε ψεύτικα χαρτιά, για εκείνη και τα παιδιά της και, αφού άλλαξε αρκετές φορές τόπο διαμονής μέσα στην πόλη, τελικά διέφυγε στην ύπαιθρο. Εκεί έγινε μέλος του ΕΑΜ. Τα δύo μεγαλύτερα παιδιά της, ο Ζακ και η Κάρμεν κατετάγησαν στον ΕΛΑΣ και πήγαν στα βουνά σαν μέλη μάχιμων μονάδων. Τα δυο μικρότερα αγόρια, ο Αλβέρτος και ο Φρεντ ως μέλη της ΕΠΟΝ πήραν μέρος σε αρκετές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανόμενης και της βοήθειας σε διαφυγή μελών των συμμαχικών ενόπλων δυνάμεων προς την Τουρκία, μέσω Σκιάθου και Σκύρου. Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικογένεια μετακόμισε στις ΗΠΑ όπου και εγκαταστάθηκε στη Δυτική Ακτή. Η Ελβίρα Κάκκη πέθανε στο Mountain View της Καλιφόρνιας το 1987.
Οι ελάχιστες πληροφορίες που υπήρχαν για το πρόσωπο της τραγουδίστριας Ελβίρας Κάκκη, είχαν οδηγήσει τον Π. Κουνάδη να υποστηρίξει[εκκρεμεί παραπομπή] ότι ταυτίζεται με την Ελβίρα Ντε Ιντάλγκο (1892-1980), διάσημη Ισπανίδα υψίφωνο της όπερας που είχε εγκατασταθεί στην Ελλάδα την περίοδο 1932-1948. Η αληθινή ιστορία της Ελβίρας Κάκκη, αποκαλύφθηκε όταν ο Charles Howard - υπεύθυνος της δισκογραφικής εταιρείας Rounder, που στο ένθετο για το CD της Rounder «Vassilis Tsitsanis 1936-1946», αναπαρήγαγε, την εικασία περί της ταύτισης της Κάκκη με την de Hidalgo -, έλαβε μια επιστολή από τον Frederic Kakis, γιο της Ελβίρας Κάκκη.

1 «Μου αρέσει»

εδω ειναι η ιδια με τις ηχογραφησεις του τσιτσανη, στα αλλα δυο ομως ειναι πιο στρωμενη και με πιο γεματη χροια, χωρις το χαρακτιριστικο τρεμουλο… :thinking:

Βρε, παιδια! Αν ακουσουμε ηχογραφηση της Χινταλγκο (μπαρμπα Γιαννη κανατα) και ηχογραφηση της Κακκη (μαντηλι χρυσοκεντημενο), αληθεια τωρα, θα λεγε κανεις οτι προκειται για την ιδια τραγουδιστρια! Κι ακομα: Η Κακκη εχει ωδειακα τοποθετημενη φωνη; μην τρελαθουμε τωρα…