Καλώς ήρθες, Γιάννη, και ευχαριστούμε που μοιράστηκες τη δική σου εκτέλεση! Δεν είναι λίγο να πιάσεις τον «Πόνο του πρεζάκια», ένα από τα πιο φορτισμένα τραγούδια του Ανέστου Δελιά.
Πες μας λίγα λόγια για τη διασκευή: τι όργανα παίζεις, σε ποιο κούρδισμα και τόνο την έστησες, και ποια εκτέλεση είχες στο μυαλό σου; Την πρώτη του Δελιά ή κάποια μεταγενέστερη;
2 «Μου αρέσει»
Καλημέρα Χρήστο, ευχαριστώ για την επαφή
Την εκτέλεση του Δελιά την είχα ακούσει. Επίσης ήξερα και την “αναμορφομένη” με τον Στ. Παγιουμτζή.
Είμουν απασχολημένος με τα “Λυρικά” του Θεοδωράκη όταν μέσα στην κρίση της χώρας με τα μνημόνια “έπεσα” πάνω στην επανέκδοση του Παγιουμτζή και σκέφτηκα πως αυτή υποβίβαζε αυτό που αποκαλείς “φόρτιση”. Δηνιουργήθηκε και ο παραλληλισμός στην συνείδησή μου με την κατάσταση της χώρας που είναι και αυτή “εθισμένη” στα δάνεια και τις κακοτοπιές μη μπορώντας να “ξεφύγει”. Η προφητική, για τον εαυτό του, εκτέλεση του Δελιά με συγκινούσε πάντα. Είπα μέσα μου: “Μην ασχοληθείς τώρα. Δεν έχεις χρόνο”. Όμως δεν άντεξα και μέσα σε μερικές μέρες είχα ετοιμάσει και τελειώσει αυτή την επανεκτέλεση σύμφωνα με τις σκέψεις μου για τον Σμυρνιό και την κατάσταση της χώρας. Αυτή ήταν η εικόνα που είχα εκείνη την στιγμή. Το τραγούδι εκδόθηκε το 2024. (Αρκετά χρόνια αργότερα και θα συμπεριληφθεί σε έναν κύκλο που έχει ως θέμα την ΕΞΟΔΟ από την Μ. Ασία των προσφύγων Ρωμιών)
Για μένα όλα τα τραγούδια που με αγγίζουν είναι από μόνα τους μια θεατρική παράσταση. Έτσι χωρίστηκε η εκτέλεση σε τέσσερα μέρη. 1. Έκθεση (τραγούδι) 2. ιντερμέτζο σε 5/4 με την πρόσθεση του θέματος σαμπάχ με την κιθάρα 3. Κατάληξη (τραγούδι) 4. ορχηστρική απάντηση και κλείσιμο-κατάληξη.
Η κιθάρα είναι σε drop D
Λαουτομπούζουκο (ιδιοκατασκευή D-A-D)
Μπουζούκια - Τζουράδες, Μπαγλαμάδες (όλα εξάχορδα)
Στο ιντερμέτζο το μπουζούκι είναι ιδιοκατασκευή με ήχο του '30 (μικρό σκάφος)
Σαντούρι
Κ.Μπάσο (flageolet, pizz)
Piano
Κρουστά
Ελπίζω να βοήθησα,
χαιρετισμούς και καλή συνέχεια με την δημιουργική σας εργασία.
ΓΣ
4 «Μου αρέσει»
2 «Μου αρέσει»
Γιάννη, καλώς ήρθες στην παρέα 
Μπράβο και για τη δουλειά και για τον τρόπο που μας την εξήγησες!
Δεν θα το είχα σκεφτεί ποτέ έτσι, να σπάσεις τον «Πόνο του πρεζάκια» σε πράξεις, σαν θεατρικό έργο. Όταν όμως το διαβάζεις και μετά ξανακούς την εκτέλεση, βγάζει νόημα.
Με συγκίνησε και ο παραλληλισμός με τα χρόνια των μνημονίων. Ένας άνθρωπος εθισμένος που δεν μπορεί να ξεφύγει και μια χώρα πιασμένη στα δάνεια…
Eπίσης, φάνηκε ότι ήσουν απασχολημένος με τα “Λυρικά” του Θεοδωράκη σε αυτή την εκτέλεση, ακούω πινελιές που παραπέμπουν εκεί, αλλά μόνο όταν έγραψες το ποστ έκανα τη σύνδεση.
Μου έκανε εντύπωση και η παλέτα των οργάνων, ειδικά το μπουζούκι με τον ήχο του '30 στο ιντερμέτζο, δίπλα σε σαντούρι και πιάνο. Σαν να πατάς σε δύο εποχές ταυτόχρονα!
Περιμένουμε με ενδιαφέρον τον κύκλο για την Έξοδο από τη Μ. Ασία. Όταν είναι έτοιμος, θα χαρούμε πολύ να τον μοιραστείς εδώ.
Και αν κάποια στιγμή έχεις διάθεση, πες μας λίγα λόγια για το λαουτομπούζουκο που έφτιαξες μόνος σου. Είμαι σίγουρος ότι οι φίλοι μας οι οργανοποιοί θα ήθελαν πολύ να το δουν!
1 «Μου αρέσει»
Πάντα μου κάνουν εντύπωση ανθρωποι που έχουν σφαιρικες γνώσεις και ικανότητες πάνω στη μουσική. Πολυοργανιστες, κατασκευαστές, ενορχηστρωτές, ηχοληπτες κλπ. Εγώ ένα όργανο παλεύω να μάθω τόσα χρόνια και ακόμα…
Είναι εντυπωσιακή λοιπόν η σφαιρική εικόνα εδώ. Σου βγάζω το καπέλο.
Μια (αυστηρά προσωπική) σκέψη για το τραγούδι στην αρχική του μορφή: Δεν ξέρω αν το σκέφτηκε έτσι ο Δελιάς αλλά όταν το ακούω, η εναλλαγη ματζόρε (ζασκιάρ) της εισαγωγής και μινορε (νιχαβέντ) στα λόγια μου βγάζει μια μεγάλη συναισθηματική απόσταση. Σαν το ματζόρε να είναι ο κόσμος που αγνοεί τον πόνο και την μοναξιά του Δελιά και το μινόρε να τονίζει το πόσο μόνος ειναι, περιτριγυρισμένος απο αυτήν την ευτυχία/άγνοια.
Θα έλεγα λοιπόν πως η θεατρικότητα ειναι πολύ έντονη στην πρώτη εκτέλεση.
4 «Μου αρέσει»
Ο Ευγένιος Βούλγαρης είχε μια πολύ ωραία ερμηνεία, ότι η εισαγωγή είναι η μέθη ενώ η φωνή είναι η χαρμάνα…
5 «Μου αρέσει»
Αυτό που είπες φίλε μου για τραγούδια που είναι θεατρική παράσταση ολόκληρη, με έπιασε τελείως. Έτσι το έχω στο μυαλό μου πάντα. Ως μη γνώστης της αρμονίας και της μακαμ, η άλλη προσέγγιση θεωρώ είναι αυτή. Η ψυχοακουστικη, θα πω και ελπίζω να βγάζει νόημα ο όρος. Όχι ότι οι γνωστές δεν το κατέχουν βέβαια αυτό. Εμένα μαρεσε αυτό που άκουσα. Είμαι και ήμουν πολύ φανατικός του παλιού τρόπου, αλλά θαρρώ ότι η οποία προσέγγιση γίνεται με σεβασμό που λενε, είναι κέρδος. Φυσικά στα της χώρας με βρίσκεις σύμφωνο και εδώ είναι το “ωραίο”. Ένα πρεζαδικο ρεμπέτικο είναι ακόμα τόσο διαχρονικό… Κάτι που έχω παρατήρησει με τα καλά παλιά ρεμπέτικα (τα διαμάντια δεν είναι ποτέ πολλά…), είναι η διαχρονικότητα αυτή και η ικανότητα τους, ενώ είναι μια απλή και βασική τσιμα τσιμα μουσική φόρμα, να μπορούν με περάσουν πολλά νοήματα, παρά το γεγονός ότι αποτελούν ρηχά και απλά πράγματα στον πυρήνα τους. Αυτό το γράφω ως καλό! Μπράβο
1 «Μου αρέσει»
Γεια στην παρέα και ευχαριστώ για τις σκέψεις που διατυπώθηκαν.
Πριν από όλα να διορθώσω μια λάθος κατανόηση. Δεν κατασκευάζω όργανα. Όμως μιλώ με οργανοποιούς και τους ζητώ να τα φτιάξουν με τον τρόπο που προτείνω.
π.χ. ζήτησα από τον Θανάση Μητρέντζη να μου κατασκευάσει ένα όργανο που η Ρε (πρώτη να έχει μια μουργκάνα στην μέση και δυο Ρε από πάνω και από κάτω D4-D3-D4). Το ίδιο και η Λα. H πιο χαμηλή έχει δυο μουργκάνες. Μία D3 και μια D2 (Ε2 της κλασσικής κιθάρας drop). Το μάνικο είναι κοντό και το σκάφος μικρότερου του λαούτου. Η ιδέα αυτή ήταν του Μιχάλη Γεωργίου από την Κύπρο.
Άλλη παραγγελία είναι η εξής. Δίνω το μαντολίνο στον μάστορα. Κατασκευάζει ένα εκμαγείο του σκάφους, το τροποιεί λίγο και φτιάχνει ένα μπουζούκι με “ήχο παλιό”.
Ή Τζουράς με σκάφος από νεροκολοκύθα
και πάει λέγοντας.
Ψάχνω για διακριτούς ήχους.
ΔΕΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΩ ΟΡΓΑΝΑ ΑΛΛΑ ΘΑ ΉΘΕΛΑ ΠΟΛΎ.
Πρώτα δείγματα από την “ΕΞΟΔΟ” υπάρχουν στις παρακάτω διευθύνσεις. Ελπίζω να αποκαλύπτουν. Επίσης θα ήθελα τις σκέψεις σας για τις διασκευές στο άλμπουμ “Ζιβανία και Τσαμαρέλλα”.
Να είμαστε όλοι καλά και να δημιουργούμε
Πες μας λίγα λόγια για το άλμπουμ (αν γίνεται και θέλεις φυσικά). Έριξα μια ματιά, αλλά θα ήταν χρήσιμο να έχω την οπτική που κομίζει πριν ακούσω. Μου άρεσε πολύ η περιγραφή στο αρχικό σου ποστ και άκουσα τη διασκευή που έβαλες στη συνέχεια με διαφορετικό “αυτί”, κάτι που μου άρεσε πολύ!
Γεια σας και πάλι. Αν εννοείτε την “Ζιβανία και Τσαμαρέλλα” θα μπορούσα να γράψω εν συντομία την εξης ιστορία.
Το έτος 1999 φίλοι μου από την Κύπρο με επισκέφθηκαν εδώ στην Θεσσαλονίκη για να πάμε διακοπές στην Χαλκιδική. Το στερεοφωνικό του αυτοκινήτου χαλασμένο…
-“Τι κάνουμε τώρα;”
-Τραγουδάμε!
-Τι τραγουδάμε
-Πάμε τον “Αμάραντο”
Το άκουσμα πέντε ανδρικών φωνών ήταν καταπληκτικό.
-Παίδες μήπως να επιστρέψουμε και να τα γράψουμε; (Ρώτησα τους υπόλοιπους διατηρούσα και διατηρώ στούντιο ηχογραφήσεων)
Απάντηση των υπολοίπων:
- και δεν γυρνάμε;
Γυρνάμε, επιλέγουμε τα κομμάτια, κάνουμε έναν οδηγό, βάζω δυο μικρόφωνα μπροστά στην παρέα και πριν αρχίσουμε μου φωνάζει ένας από την παρέα.
-Περιμένετε έρχομαι…
Γυρνάει με μια μπουκάλα παγωμένη ζιβανία (κυπριακή ρακή) και ένα κομμάτι τσαμαρέλλα (παστή αλμυρή γριά κατσίκα).
Ηχογραφήσαμε 5-6 κομμάτια μόνο. Μετά στην Κύπρο τα υπόλοιπα. Τέλος “έντυσα” τις φωνές με τις ενορχηστρώσεις. Παρέθεσα και μερικά μουσικά σχόλια. Πήρε 15 χρόνια να το τελειώσω γιατί περιφερόμουν στον κόσμο… Η παρουσίαση έγινε στην Λευκωσία…
Αυτά εν συντωμία. Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον
3 «Μου αρέσει»
sorry for the typo:
Συντομία*
Αμάραντος και γιατί δε μας το λες, μαζί με πόνο του πρεζακια. Το πλειλιστ είναι εκεί που το θέλουμε! Ο πρώτος δάσκαλος στις διασκευές και τις περίεργες ενορχηστρώσεις στο ρεμπέτικο, ο Μάνος Χατζιδάκις. Έχει αφήσει το νήμα σε καλό σημείο και είναι ωραίο να συνεχιζεται
Εγώ θα χαρακτήριζα όλες τις επανεκτελέσεις καταπληκτικές! Τις ακούω συνέχεια και δεν τις χορταίνω.
@Ιωάννης σε βρήκα και στο Spotify και σε πρόσθεσα να σε ακούω. Εύχομαι πολλές ακόμη τέτοιες μουσικές.
Σε ευχαριστούμε που μοιράστηκες αυτές τις ομορφιές!!
1 «Μου αρέσει»
Ξες κάποτε που ήμουν σκληροπυρηνικος, που ο Τσιτσάνης ήταν σκύλας κλπ κλπ, ούτε κατά διάνοια να ακούσω επανεκτελέσεις. Τώρα τις κυνηγάω
1 «Μου αρέσει»
Καλησπέρα σε όλη την παρέα και ευχαριστώ για τις κρίσεις σας.
Υπάρχουν πολλές απόψεις σε ότι αφορά τις επανεκτελέσεις. Τις σέβομαι όλες. Η δική μου είναι η ακόλουθη :
Οι δημιουργοί αποτυπώνουν τα συναισθήματά τους, τις σκέψεις και τις ανησυχίες τους. Η θεματολογία τους αντλείται από τα κυρίαρχα στοιχεία του εσωτερικού τους κόσμου και όπως αυτός συνδιαμορφώνεται από τον χρονοχώρο που ζουν.
Με λίγα λόγια ειδικά για τους δημιουργούς του ρεμπέτικου:
Αυτοί οι άνθρωποι ήθελαν κάτι να πουν και να εκφράσουν όπως αυτό ανάβληζε από μέσα τους. Υπήρχε η ανάγκη του αμαν και του αμήν (όπως γράφει ο Στ. Ξαρχάκος).
Ένας άλλος παράγοντας είναι τα μέσα που προσφέρονται κάθε εποχή στους δημιουργούς για να υλοποιήσουν το έργο τους.
Εμείς δεν είμαστε ρεμπέτες και δεν μπορούμε να είμαστε γιατί ζούμε σε άλλο χρόνο και σε χώρο που έχει αλλάξει. Μπορούμε όμως να διακρίνουμε (ο καθένας με τον τρόπο και τις ψυχικές του επιδιώξεις) αυτό που “μιλάει” στην ψυχή μας.
Είμαστε οι κληρονόμοι. Είτε κανουμε αποδοχή κληρονομιάς είτε την αποποιούμαστε.
Ως κληρονόμος και εγώ του πολιτισμού των προηγούμενων γενεών αυτού του λαού αισθάνομαι πως θα ήθελα να αποκαλύψω στον εαυτό μου διαχρονικά στοιχεία που υπάρχουν στο ρεμπέτικο συγχρονίζοντάς τα με τα σημεία των καιρών που ζούμε. Χρησιμοποιώ επίσης μέσα που μου παρέχει η εποχή μου.
Άλλωστε και οι ρεμπέτες όταν τους δόθηκαν περισσότερα μέσα τα χρησιμοποίησαν (άλλα μουσικά όργανα, καλύτεροι όροι ηχογράφησης, γνώσεις δυτικότροπης μουσικής κ.α.)
Ο στόχος είναι ΕΝΑΣ! ΝΑ ΠΟΎΜΕ Ή ΝΑ ΞΑΝΑΠΟΎΜΕ ΑΥΤΌ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΜΕ.
Τα κριτήρια δύο: ΤΙΜΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΌ ΜΑΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΎς ΠΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΟΜΑΣΤΕ.
Είτε επανεκτελέσεις ένα ρεμπέτικο μιμούμενος την εποχή που το γέννησε είτε το διασκευάσεις σύμφωνα με τις επιταγές της εποχής σου θα ήταν καλό να το κάνεις με σεβασμό και ειλικρίνεια. Αυτά ούτως ή άλλως αποτυπώνονται στο αποτέλεσμα της κάθε εργασίας.
Δεν θα το αναγνωρίσουν όλοι. Δεν σε αφορά. Ακόμη και έναν ανθρωπο σε τούτο τον κόσμο να αγγίξεις, φτάνει.
Σε ότι με αφορά, εργάζομαι με αυτά στο μυαλό μου. Αυτές είναι οι διασκευές που μου αποκαλύπτωνται και χαίρομαι που μερικοί στην παρέα αυτή τις άκουσαν.
Παραθέτω έναν σύνδεσμο με ένα κομμάτι που το έγραψα για το θέατρο το 2001, διασκευασμένο το 2024. Με περιηγεί στον κόσμο έχοντας ως βαρκούλα τον ήχο του ρεμπέτικου στα αυτιά μου.
Να είστε καλά
1 «Μου αρέσει»