Έχουμε, θαρρώ, προσπάθειες:
“Πικρό ψωμί” (1951) Γρ. Γρηγορίου,
“Μαύρη Γη” (1952) Στ. Τατασόπουλου,
“Ξυπόλυτο Τάγμα” (1954) Γκρέγκ Τάλλας,
Εγώ το είπα επειδή ρώτησες ποιοι είναι οι κιθαρίστες. Έναν έβλεπα, αλλά λέω, κάτι θα βλέπει κι ο Σπύρος που μου διαφεύγει, τι να είναι, μάλλον θα είναι αυτό που δε φαίνεται εκεί στα σκοτεινά! ![]()
[Εμένα μου δούλεψε η παράθεση, ίδια όπως πάντα.]
Τώρα " δουλεύει " και η παράθεση…
Αν δεις όλο το video, κάποιες στιγμές βλέπουμε και τον κιθαρίστα στα δεξιά.
Είναι ο Σπαγγαδώρος ή κάποιος από τους Μιχαλόπουλους?
Αυτή καθαυτή η παρατήρηση του Β.Π. αφορά, και μάλιστα από νωρίς, το 1953, ένα εμπορικό στερεότυπο που επί δεκαετίες υποχρεώθηκε να τηρεί ο σεναριογράφος, ο σκηνοθέτης κλπ σχεδόν κάθε ελληνικής ταινίας.
Το ότι σε μερικές περιπτώσεις το εν λόγω εμπορικό στερεότυπο αντιμετωπίζεται από τους δημιουργούς με καλλιτεχνικές αξιώσεις, δεν αλλάζει το θέμα.
Όπως δεν το αλλάζει και το ότι, χάρη σε αυτό το εμπορικό στερεότυπο, υπάρχει σήμερα ένα πλούσιο κινηματογραφικό αρχείο για το λαϊκό τραγούδι.
Προφανώς, στο"Πικρό ψωμί" αναφερόταν ο Β..Π. γράφοντας ότι το όνομα του Γρ. Γρηγορίου “μας προδιέθετε πολύ ευνοϊκά όταν πηγαίναμε να δούμε την καινούργια ταινία”.
Και πράγματι μπορεί να πει κανείς ότι "Πικρό ψωμί’ και “Μαύρη γη” (και την επόμενη χρονιά το “Ξυπόλυτο τάγμα”) σηματοδότησαν μια κατεύθυνση για έναν μεταπολεμικό “νέο ελληνικό κινηματογράφο”, όμως η κατεύθυνση αυτή συνάντησε στη συνέχεια τις κλειστές πόρτες της κινηματογραφικής παραγωγής και την κρατική εχθρότητα. Αυτό δεν σημαίνει πώς δεν έγιναν και “μεμονωμένες” σπουδαίες ταινίες, όμως αυτή η συγκεκριμένη κατεύθυνση πολεμήθηκε. Το μαρτυρούν και τα χίλια βάσανα που πέρασε για να γυριστεί και να προβληθεί η “Συνοικία το όνειρο” οκτώ χρόνια αργότερα.
Από τη wikipedia αντιγράφω μια αναφορά στη μικρή περιπέτεια της προηγούμενης ταινίας του Γρηγορίου “Πικρό ψωμί”:
Η ταινία αντιμετώπισε προβλήματα με τη λογοκρισία. Η πρωτοβάθμια επιτροπή έκοψε τη φράση «Κι όσο θα γίνονται πόλεμοι, τόσο θα πληθαίνουν οι κουλοί και οι σακάτηδες», ένα φιλειρηνικό μήνυμα του σκηνοθέτη. Η δευτεροβάθμια επιτροπή, όμως, επέτρεψε την προβολή της χωρίς περικοπές. Στη συνέχεια, όταν το φιλμ ζητήθηκε από τη Σοβιετική Ένωση, η λογοκρισία απαίτησε να αλλάξει το σενάριο και ο μικρός γιος να εμφανίζεται να συνεχίζει το σχολείο, προκειμένου “να μην εκετεθεί η Ελλάδα στους κομμουνιστές”. Αφού προστέθηκε ένας επίλογος από τον Γρηγορίου, η ταινία ήταν έτοιμη προς εξαγωγή, αλλά τελικά οι Σοβιετικοί δεν την ζήτησαν. Τελικά, οι πρόσθετες σκηνές αφαιρέθηκαν από τον σκηνοθέτη.