Προσωπικά συνυπογράφω την τοποθέτηση του ιστορικού Βάσια Τσοκόπουλου («Η καθιέρωση της ονομασίας «Πειραιώτικο ρεμπέτικο» για τον προσδιορισμό του γενετικού μοντέλου της ρεμπέτικης κουλτούρας είναι ακριβής»).
Ένα ολόκληρο κεφάλαιο της διατριβής του (Πειραιάς 1835-1925: μεταλλάξεις της νεωτερικότητας, 2016) έχει ενδιαφέρουσα προσέγγιση του φαινομένου (κεφ. «Από το Μάντσεστερ στο Σικάγο. Ο Πειραιάς του Μεσοπολέμου: υπόκοσμος, εργατική τάξη και ρεμπέτικη κουλτούρα», σελ. 258 κ.ε.)
Τα γράφεις αυτά με βεβαιότητα, δίνοντας την εντύπωση ότι δεν έχεις διαβάσει τις προηγούμενες απαντήσεις μας, ούτε έχεις ψάξει στο υπόλοιπο φόρουμ για στοιχεία, ούτε ενημερώνεσαι από σχετική βιβλιογραφία.
Ας παραθέσω και την τελευταία συνεισφορά στην αναζήτηση του όρου ρεμπέτικου (το θέμα του Πειραιά* το θεωρώ λήξαν, με την προϋπόθεση ότι μιλάμε για τον ήχο της τετράδας και όχι κάτι προγενέστερο ή μεταγενέστερο). Ο Σταύρος Κουρούσης στο τελευταίο βιβλίο του με θέμα τα αδέσποτα δίνει μια ερμηνεία βασισμένη σε τεκμήρια της εποχής: Ρεμπέτικα ονομάζονταν τα ελαφρά τραγούδια που τραγουδούσαν τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα της Σμύρνης (εξ ου και οι ετικέτες δίσκων της εποχής), και όταν οι ίδιοι άνθρωποι κατέληξαν στον Πειραιά ως πρόσφυγες έγινε η μίξη με το μάγκικο τραγούδι του υπόκοσμου του λιμανιού. Έτσι, σε συνδυασμό με την υιοθέτηση του όρου και από τις εταιρίες δίσκων, επικράτησε ο όρος και για τα δύο είδη τραγουδιών.
Εδώ αφήνω μια ερώτηση προς υπεράσπιση της αρχικής τοποθέτησης του alekfou. Ο Γκολές από την Πάτρα, μαζί με τους Μιλάνους από τον Βόλο (η πρώτη γενιά, οι επόμενοι έχω την εντύπωση πως ήταν πιο κοντά στο λαϊκό), είναι μήπως από τις λίγες περιπτώσεις που υπήρχε ένας εμπλουτισμός του ρεπερτορίου βάσει εντοπιότητας; Ο Φουσταλιέρης νομίζω ήταν διαφορετική περίπτωση, επηρεάστηκε αλλά δεν εντάχθηκε στο ρεμπέτικο ύφος.
*Αν η Κολούμπια είχε φτιαχτεί στην Θεσσαλονίκη, μήπως θα το λέγαμε σαλονικιώτικο το ρεμπέτικο; Είκοσι χρόνια νωρίτερα βέβαια, που θα είχε κάθε λόγο η μητρική εταιρεία να βάλει εκεί το εργοστάσιο ώστε να καλύψει τα Βαλκάνια αλλά και τη Μέση Ανατολή. Γιατί μετά την αποκοπή από την Οθωμανική αυτοκρατορία έχασε την λάμψη της (όπως και η Μυτιλήνη) αφού έχασε την πολυεθνικότητά της με τις εθνικές εκκαθαρίσεις του ελληνικού κράτους.