Πίσω από αυτή την κάπως ασυνήθιστη ηχογράφηση, πιστεύω ότι πρέπει να κρύβεται κάποιο σουξέ του ελαφρού τραγουδιού, ελληνικό, από μεσοπόλεμο μέχρι και δεκ. ‘50. Μήπως το αναγνωρίζει κανείς;
Ευχαριστώ!
Πίσω από αυτή την κάπως ασυνήθιστη ηχογράφηση, πιστεύω ότι πρέπει να κρύβεται κάποιο σουξέ του ελαφρού τραγουδιού, ελληνικό, από μεσοπόλεμο μέχρι και δεκ. ‘50. Μήπως το αναγνωρίζει κανείς;
Ευχαριστώ!
Δεν νομίζω, Περικλή! Η δομή της μελωδίας είναι σαφέστατα λαϊκή, με απλούστατη επαναλαμβανόμενη εναλλαγή πρώτης / δεύτερης μουσικής φράσης, χωρίς χώρο για πολυτέλειες κουπλέ – ρεφρέν.
Εγω θα ελεγα πως η απόδοση της μελωδίας είναι λαϊκή με την εξής έννοια: Ο μουσικός δεν νοιάζεται απαραίτητα για συμμετρία φράσεων..Είναι θέμα που έχουμε κουβεντιάσει πρόσφατα και για το καπαδόκκικο γλεντι, τον τζεμιλ μπεί αλλα και για τον Κατσαρό και άλλους.
Αυτό δε σημαινει οτι μια άλλη εκδοχή της μελωδίας δεν θα μπορούσε να ειναι σε τετράμετρες φρασεις. Απλά φαίνεται οτι σε κουλτούρες απομακρυσμένες απο τις απαιτησεις του στούντιο, κάποιοι μουσικοί δεν πολυενδιαφέρονται αν βγούν οι φράσεις ή και ακόμα οι ρυθμικές δομές ελλειπείς.
Πάντως ο Μελικης έχει βρει αρκετό βαλς στην
Τήνο
Could it be this?
Δεν ξέρω ποιός είναι ο Μελίκης αλλά αυτό δεν είναι βαλς, τεσσάρι είναι βέβαια…
Τα βαλσάκια εκείνης της εποχής ακολουθούν -πολλά από αυτά- ορισμένες συθετικές συνταγές σαν αυτήν του Πάμε σαν άλλοτε: η αλλαγή από ματζόρε σε μινόρε στον ίδιο τόνο, αν είναι όλο ματζόρε η πρόσκαιρη μετατόπιση της βάσης κατά μια 4η και πάλι πίσω, κλπ. Απλά πράγματα όταν τα συνηθίσεις, αλλά υπερβολικά σύνθετα για έναν λαϊκό τσαμπουνιέρη. Οπότε πετάει όσα δεν μπορεί να βγάλει καθόλου, αλλάζει όσα μπορεί να βγάλει εν μέρει, και μπορεί κάπου να κρατήσει και μερικές νότες αυτούσιες. Επίσης, όπως λέει ο @alk , τα αποτετραγωνίζει κιόλας, γιατί στη δική του αισθητική η συμμετρία δεν παίζει ως παράγων αρτιότητας.
Κάνοντας όλες αυτές τις νοερές αναγωγές, εγώ ακούω κάτι πολύ πιο κοντά στο Πάμε σαν άλλοτε παρά σε οποιοδήποτε κανονικό τσαμπουνοτράγουδο.
Αλλά δεν είναι το Πάμε σαν άλλοτε. Τα δύο πρώτα μέτρα μοιάζουν, μετά πάει αλλού. (Σαν άλλοτε.) Είναι κάτι άλλο της ίδιας λογικής.
Τι εννοείς «αυτό»; Είναι εκπομπή της μιας ώρας. Με ένα γρήγορο πέρασμα των δύο λεπτών στην μπάρα του χρόνου, από το τεσσαρακοστό μέχρι το τεσσαρακοστό όγδοο λεπτό βρίσκω ένα βαλς καραβάλς που πιο τρίσημο πεθαίνεις, μια ελληνική παραδοσιακή δυτικότροπη ρίμα σε σκοπό επίσης βαλς, ένα ταγκό και μία πόλκα.
Ο δε Γιώργης Μελίκης τις τελευταίες δεκαετίες είναι γνωστός για την εκπομπή «Ο τόπος και το τραγούδι του», με αφιερώματα στη μουσικοχορευτική παράδοση διάφορων τόπων, όπως εδώ της Τήνου, άλλοτε εξαιρετικές, άλλοτε υποδεέστερες. Έχει αλιεύσει μερικά διαμάντια, π.χ. ήταν ο πρώτος που έβγαλε δημόσια τραγούδια της Δράμας στο «απαγορευμένο» ντόπιο σλάβικο ιδίωμα.
Παλαιότερα, από δεκαετία ‘80, έκανε τους ιστορικούς «Λαϊκούς χειμώνες» στη Θεσσαλονίκη.
Γενικά είναι πολύ σημαντικός, και αφού δεν τον ξέρεις Νίκο θα σου συνιστούσα εκθύμως να τον μάθεις. Ψάξε «ο τόπος και το τραγούδι του» στο ΥΤ. Και αν στα πρώτα 10 δευτερόλεπτα του πρώτου βίντεο που θα τύχει ν’ ανοίξεις ξενερώσεις, δώσε μια δεύτερη ευκαιρία. Στο τέλος θα σε ανταμείψει.
https://www.youtube.com/results?search_query=ο+τόπος+και+το+τραγούδι+του
Θα βοηθούσε αν γνωρίζαμε αν το ντο το εννοεί ως δίεση ή ως φυσικό γιατί φαντάζομαι μια περίπου θέση θα έχει στο όργανο και δεν είναι ξεκάθαρη στο δικό μου το αυτί (αν ψάχνουμε κάτι δυτικό)
Πάντως απο ότι βλέπω στον Μελίκη τα βαλσάκια που παιζουν δεν είναι απαραίτητα σουξέ, είναι απλα δυτικότροποι σκοποι σε 3/4 που παίζονται τοπικά. Οκ και αυτοί απο κάπου είναι αλλά δεν είμαι σίγουρος οτι πρόκειται για μεταφορά ήχου μέσω εμπορικής δισκογραφίας.
Τι σε κάνει να πιστεύεις οτι είναι κάτι που υπάρχει στο αυτιά μας γενικοτερα; Και γιατί Ελληνικό;
Εννοώ το πασίγνωστο τετράσημο ουσσάκ με το οποίο αρχίζει το «ο τόπος και το τραγούδι του»:
Νομίζω ότι σχετίζεται και με το επίσης πασίγνωστο (πολίτικο) Σηλυβριανό συρτό (“Έχεις δυο μάτια μαύρα και μεγάλα, ζαχαροζυμωμένα με το γάλα”).
@Νίκο: Ε μα δεν είπε ο Αλέξανδρος ότι ο Μελίκης στην Τήνο βρήκε αποκλειστικά βαλς. Είναι εκπομπή της μιας ώρας, όπου φυσικά έχει και κανονικά νησιώτικα, όπως τον σκοπό του γάμου που είναι στην αρχή. Προφανώς δεν εννοούσε αυτό για βαλς ο Αλέξανδρος.
@Αλέξανδρο:
Απλώς υποθέτω ότι είναι πιο πιθανό να ήταν ελληνικό το τραγούδι. Σίγουρα θα υπήρχαν και ελληνικά που να είναι μεταφράσεις ξένων, αλλά το ορίτζιναλ ξένο πώς να φτάσει στα χωριά; Μόνο αν είναι οργανικό.
Όσο για την περίπτωση να μην είναι σουξέ αλλά κάτι τοπικό, ομολογώ ότι δεν την είχα σκεφτεί.
Αναρωτιέμαι αν θα είχε τίποτε χρήσιμο να μας πει το @koutroufi …
(Κάτι παθαίνει με το @ και τα ονόματα…)
Εντάξει Περικλή μου, να τον βάλω και αυτόν στη λίστα των «υπό ερεύνησιν», που όμως έχει αρκετά ανεξερεύνητα από πιο πριν… Πάντως, το ότι έβγαλε δραμινά τραγούδια σε σλάβικη γλώσσα είναι όντως πάρα πολύ θετικό γι αυτόν.
Και μέγας πυροβάτης.Στο κονάκι στον Λαγκαδά,πρώτος πρώτος ( μετά τον αρχιαναστενάρη) , πατάει τα κάρβουνα.Άσχετο με το θέμα, αλλά σημαντικό για την έρευνα και την πληροφόρηση.
Ακούω το τηνιακό βαλς με την τσαμπούνα αυτές τις μέρες μπας και μου θυμίσει κάτι αλλά μπα!
Κάποια γενικότερα (αλλά μάλλον όχι χρήσιμα) σχόλια.
Τα βαλσάκια (αλλά και οι πόλκες) δεν εμφανίστηκαν από το μεσοπόλεμο και μετά αλλά πρέπει να είχαν εμφανιστεί νωρίτερα. Έντεχνης-δυτικής προέλευσης που πέρασαν στα λαϊκά γλέντια (αστικά και υπαίθρου). Νομίζω ότι είναι επιρροή Επτανήσιων μουσικών. Π.χ. το «πρωϊαν σε είδον» που λέει και η Γεωργία Βασιλειάδου και βαλσάκια από την Πόλη («Ενα τρεχαντηράκι», «μανιώ μου», «μενεξέδες και ζουμπούλια»). Ο Μάρκος στη βιογραφία του θυμάται ένα βαλς στα παιδικά του χρόνια στη Σύρα που πρέπει να είναι αυτό . Το Σιφνέικο «Φεγγαράκι» στο μνμ 9 τέτοιας προέλευση πρέπει να είναι (Δική μου υπόθεση. Δεν το έχω εντοπίσει στη δισκογραφία). Ο Νόνικος σε μας, έπαιζε και τα πασίγνωστα «κύματα του Δουνάβεως» του Ivan Ivanovici.
Μιας και αναφέρθηκε ο Μελίκης, ένα βαλσάκι που κατέγραψε στη Σέριφο. Σε μας, το Μαμουνάκι το έπαιζε και το τραγουδούσε σχεδόν αποκλειστικά ο μακαρίτης ο Κουτσουνάς.
(εδώ που τα λέμε ως βαλσάκια μπορούν να χορευτούν και τα «Αγνή Παρθένε Δέσποινα», «Ανοιξον δέομαι Αγνή» και ο καρπάθικος συρματικός)
Δεν είναι όμως, όπως δεν είναι τα διάφορα ηπειρώτικα (π.χ. Κοντούλα λεμονιά), το Σήμερα γάμος γίνεται, το ξενάκι είμαι και θα ‘ρθώ. Για το τελευταίο, υπάρχει μια εκπληκτικά όμορφη παλιά καταγραφή του σκοπού, από τη Ρόδο, στο σιντί που συνοδεύει το Δημοτικά τραγούδια τ. γ’ του Περιστέρη - Κυριακίδη. Κι ενώ η μελωδία δε διαφέρει σε τίποτε από την εμπορικά γνωστή, ο ρυθμός δεν παραπέμπει ούτε κατ’ ελάχιστον σε βαλς. Είναι κάπως μπελαλήδικο να δώσω παραπομπή, αλλά ακούγεται κάπως σαν αυτό το νεότερο:
Οι λαϊκοί μουσικοί ανά την Ελλάδα έπαιζαν πολλά τρίσημα τύπου βαλς, αλλά ποτέ δεν είχαν σκεφτεί, φαίνεται, να τα συνοδεύουν με ρυθμό ντούμ-παμ-παμ. Το βλέπουμε και στον ντουμπακάρη του Κρίνου, τον αδερφό του, που μόνο βαλς δεν είναι αυτό που παίζει.
Το ότι το Τρεχαντηράκι, οι Μενεξέδες, τα ηπειρώτικα κλπ. παίζονται σήμερα ντούμ-παμ-παμ πρέπει να είναι νεότερη ευρωπαϊκή επίδραση.