Φλωράκης - Τσιτσάνης - Φαρσακίδης

βιβλία-άρθρα
διαδίκτυο
τσιτσάνης

#1

Για την γνωρίμία του Φλωράκη και του Φαρσακίδη με τον Τσιτσάνη στην Κατιούσα.


(Φώτης Χατζίδης) #2

Καλημερίζω τις φίλες και τους φίλους του Φόρουμ.

Καλημερίζω και το καλό φίλο Λουκά που μας κοινοποιεί ενδιαφέροντα θέματα της Κατιούσας. Νάσαι καλά Λουκά.

Γράφει ο συντάκτης στην Κατιούσα για τον Τσιτσάνη.

Το 1938… δισκογράφησε 25 τραγούδια στην Odeon, 7 στην Columbia και 9 στη HMV.

Θα είχε πράγματι ενδιαφέρον να μας έλεγε ο συντάκτης ποια είναι αυτά τα 25 τραγούδια του Β.Τσιτσάνη που γραμμοφώνησε το 1938 αλλά όση προσπάθεια και να έκανε δεν θα έβρισκε 25 τραγούδια του Τσιτσάνη στην ODEON κατά το 1938. Το πολύ πολύ να έβρισκε 8 όσα και πραγματικά ηχογράφησε για λογαριασμό της.

Αυτά είναι:

Η ΞΕΝΙΤΙΑ /GA-7095 / GO-2905 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=8914
ΤΟ ΤΡΕΛΟΚΟΡΙΤΣΟ /GA-7095 / GO-2906 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=7172
ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑ /GA-7107 / GO-2940 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=1700
ΣΗΜΕΡΑ ΞΥΠΝΗΣΑ ΠΡΩΪ /GA-7107 / GO-2941 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=3802
Ο ΑΣΥΡΜΑΤΙΣΤΗΣ /GA-7127 / GO-3063 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=3000
ΑΠΟ ΣΕΝΑ ΤΙ ΖΗΛΕΥΩ /GA-7127 / GO-3064 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=539
ΒΑΣΙΛΩ /GA-7139 / GO-3061 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=4986
ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ Σ’ ΑΓΑΠΩ /GA-7139 / GO-3062 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?d=0&recid=8913

Υποψιάζομαι ότι ο συντάκτης της Κατιούσας πήρε την ​πληροφορία από μια τηλεοπτική εκπομπή του Σκαμπαρδώνη στην Ετ3 όπου αναφέρει τα ίδια νούμερα. Από κάπου αλλού θα βρήκε την πληροφορία και ο Σκαμπαρδώνης, και χωρίς να την ελέγξει, την παρουσίασε.

https://www.youtube.com/watch?v=SXR-iUkqoUs&t=1187s (στο 19:13 η αναφορά του Σκαμπαρδώνη)

Το 1938 συνολικά ο Τσιτσάνης ηχογράφησε 22 τραγούδια του στις 3 εταιρείες και όχι 41 που αναφέρει το δημοσίευμα.

Από τις 8 ετικέτες έχω βρει μόνο τις δύο (2) (αρχεία 1-2).

Μιας και αναφέρθηκε ο Χαρίλαος Φλωράκης ας δούμε πως αποχαιρέτησε ο τότε Γ.Γ. της Κ.Ε του Κ.Κ.Ε. τον Τσιτσάνη την ημέρα του θανάτου του Τρικαλινού μουσικού.(αρχείο 3).


#3

Φώτη, σε ευχαριστώ για την πάντα προσεγμένη δουλειά που κάνεις. Κομμάτι από το σχόλιό σου μεταφέρθηκε σε σχόλιό μου στο άρθρο και ελπίζω σε μια απάντηση.


(Φώτης Χατζίδης) #4

Σε ευχαριστώ Λουκά.

Να πω ότι η “Πλακιώτισσα”, στην ετικέτα της, έχει ως δημιουργό το όνομα Παγκαλάκη που σύμφωνα με το sealabs ήταν η γυναίκα του στιχουργού Γ.Φωτίδα. Για λογιστικούς ή ποιος άλλος ξέρει λόγους μπήκε αυτό το όνομα.


(Φώτης Χατζίδης) #5

Βρέθηκε και η ετικέτα της “Πλακιώτισσας” που όπως είπαμε αναγράφεται σαν δημιουργός το όνομα Α.Παγκαλάκη, σύζυγος του στιχουργού Γ.Φωτίδα. Στην ετικέτα ο Τσιτσάνης δεν αναφέρεται καθόλου.


(Δημήτρης Βελήκαρης) #6

Γεια σε όλους καταρχήν! Ψάχνοντας στο αρχείο μου βρήκα τα παρακάτω:

ODEON (21 τραγούδια)

ΣΗΜΕΡΑ ΞΥΠΝΗΣΑ ΠΡΩΙ ODEON GA 7107
Η ΞΕΝΗΤΙΑ ODEON GA 7095
ΤΟ ΤΡΕΛΟΚΟΡΙΤΣΟ ODEON GA 7095
Ο ΑΣΥΡΜΑΤΙΣΤΗΣ ODEON GA 7127
ΑΠΟ ΣΕΝΑ ΤΙ ΖΗΛΕΥΩ ODEON GA 7127
ΒΑΣΙΛΩ ODEON GA 7139
ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ Σ’ ΑΓΑΠΩ ODEON GA7139
ΜΠΡΑΒΟ ΣΟΥ ΠΟΥ ΜΕ ΔΟΥΛΕΥΕΙΣ ODEON GA 7181
ΤΣΙΓΓΑΝΑ ΜΟΥ ΓΛΥΚΙΑ ODEON GA 7181
ΣΤΑ ΤΑΒΕΡΝΙΑ ΘΑ ΓΥΡΝΩ ODEON GA 7182
ΣΤΗΣ ΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΑ ΣΤΕΝΑ ODEON GA 7182
ΜΑΡΙΩ ODEON GA 7214
ΧΟΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ODEON GA 7214
ΜΕΛΑΧΡΙΝΗ ΚΟΠΕΛΑ ODEON GA 7222
ΚΑΠΟΤΕ ΖΗΛΕΨΑ ODEON GA 7222
ΠΑΝΕ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ODEON GA 7248
ΠΡΟΞΕΝΕΥΟΥΝ ΤΟΝ ΣΤΑΜΑΤΗ ODEON GA 7248
ΑΓΑΠΩ ΜΙΑ ΠΑΝΤΡΕΜΕΝΗ ODEON GA 7254
ΜΑΖΙ ΣΟΥ ΕΓΩ ΠΟΥ ʽΧΩ ΜΠΛΕΞΕΙ ODEON GA 7254
ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΠΑΣΑΛΙΜΑΝΙ ODEON GA 7287
ΟΙ ΜΕΡΑΚΛΗΔΕΣ ODEON GA 7287

HMV (9 τραγούδια)
ΜΠΟΕΜΙΣΣΑ HIS MASTER’S VOICE AO 2463
ΟΤΑΝ ΣΕ ΠΡΩΤΟΓΝΩΡΙΣΑ HIS MASTER’S VOICE AO 2463
ΠΟΛΙΤΙΣΣΑ HIS MASTER’S VOICE AO 2484
ΤΙ ΘΕΛΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΝΑ HIS MASTER’S VOICE AO 2484
ΔΕΝ ΤΟ 'ΠΑ ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ HIS MASTER’S VOICE AO 2523
ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ HIS MASTER’S VOICE AO 2523
ΑΠΟΨΕ ΝΑ ΜΗΝ ΚΟΙΜΗΘΕΙΣ HIS MASTER’S VOICE AO 2538
ΘΑ ΡΩΤΗΣΩ ΤΗ ΜΑΜΑ ΣΟΥ HIS MASTER’S VOICE AO 2540
ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΗ ΣΚΟΤΟΥΡΑ ΜΟΥ HIS MASTER’S VOICE AO 2540

COLUMBIA (4 τραγούδια)
Η ΜΙΚΡΗ ΤΩΝ ΠΟΔΑΡΑΔΩΝ COLUMBIA DG. 6432
ΘΑ ‘ΡΘΩ ΜΙΑ ΓΛΥΚΙΑ ΒΡΑΔΥΑ COLUMBIA DG. 6357
Σ’ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΥΣΤΥΧΗΣ COLUMBIA DG. 6357
ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ COLUMBIA DG. 6440

Συνολικά 34 τραγούδια το 1938.


(Φώτης Χατζίδης) #7

Καλημέρα φίλε Δημήτρη.

Θα μου επιτρέψεις να σχολιάσω μόνο, για αρχή, την λίστα της ODEON που ανέβασες. Θα το κάνω με υποθέσεις.

Έτσι λοιπόν.

Αν υποθέσουμε ότι η λίστα της ODΕΟΝ που ανέβασες είναι σωστή θα ήθελα να μας πεις ποια είναι τα τραγούδια του Β.Τσιτσάνη που ηχογράφησε στην ODEON το 1939 και ποια το 1940. Για να μην ψάχνεις το κάνω εγώ για σένα.

Όσα είναι κάτω από την διακεκομένη γραμμή είναι του 1939 και 1940. Εσύ πήγες και τα στρίμωξες όλα αυτά στο 1938 με συνέπεια να βγουν 21.

Αν υποθέσουμε ότι η λίστα της ODΕΟΝ που ανέβασες είναι σωστή τότε σύμφωνα με τους αριθμούς δίσκου, αριθμούς κυκλοφορίας δηλαδή, μόνο στην ODEON το 1938 πρέπει να κυκλοφόρησαν (GA-7095/GA-7287) 192 δίσκοι επί 2 τραγούδια που έχει ο δίσκος σύνολο 384 (!!!) τραγούδια.

Αν υποθέσουμε ότι η λίστα της ODΕΟΝ που ανέβασες είναι σωστή, τότε τα τραγούδια που ηχογραφήθηκαν στην ODEON κατά το 1938, οι αριθμοί μήτρας δηλαδή, (Η ΞΕΝΙΤΙΑ GO-2905/ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΠΑΣΑΛΙΜΑΝΙ GO-3529) είναι 625 (!!!) τραγούδια μόνο στην ODEON. Σε μία χρονιά δηλαδή ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν 625 τραγούδια!!!

Τέλος αν υποθέσουμε ότι ο Τσιτσάνης το 1938 ηχογράφησε μόνο στην ODEON 21 τραγούδια, θα πρέπει να τον κατατάξουμε στους ήρωες, που μπόρεσε ενώ είναι φαντάρος από τον Μάρτιο του 1938, να ηχογραφήσει 21 τραγούδια στην ODEON και συνολικά 34 σε όλες τις εταιρείες όπως γράφεις. Το ότι ηχογράφησε 22 τραγούδια συνολικά πάλι τον κάνει σπουδαίο, όταν οι άλλοι ηχογραφούσαν σε μία χρονιά 4-6 άντε το πολύ 8 τραγούδια τους.

Θα περίμενα από σένα να είχες συμβουλευτεί έναν Μανιάτη, έναν Ορδουλίδη, ή έστω το sealabs πριν ανεβάσεις την λίστα της ODEON. Εκεί θα έβλεπες ότι τα τραγούδια κάτω από την διακεκομένη γραμμή αφορύν τις χρονιές 1939-1940.

Για τις άλλες δύο εταιρείες είμαστε κοντά αλλά όχι σύμφωνοι. Θα γράψω και για αυτές σύντομα.


(Δημήτρης Βελήκαρης) #8

Φώτη φίλε μου, μου αρέσει να γίνεται κουβέντα για τέτοια θέματα γιατί πάντα κάτι καλό προκύπτει.
Ασχολούμαι ειδικά με τον Τσιτσάνη από το 1991. Τότε οι πηγές ήταν περιορισμένες. Τα προπολεμικά δε τραγούδια ήταν δύσκολο να τα προσεγγίσει κάποιος στο σύνολό τους. Με το πέρασμα του χρόνου εμφανιστήκαν και τα προπολεμικά τραγούδια σιγά-σιγά (συλλογές Β. Χριστιανού. Ch. Howard κ.ά.) με ορισμένα λάθη και ανακρίβειες που με την πάροδο του χρόνου και με παρεμβάσεις διαφόρων μελετητών όσο πάνε και διορθώνονται.
Άρχισαν να κυκλοφορούν και αρκετά βιβλία για τον Τσιτσάνη και για το ρεμπέτικο γενικότερα που εμπλούτισαν την συγκεκριμένη βιβλιογραφία. Έχω στην βιβλιοθήκη μου μεγάλο αριθμό τέτοιων βιβλίων που μαζί με το αρχείο μου (προϊόν προσωπικής έρευνας) αποτελεί το corpus που “συμβουλεύομαι”. Για παράδειγμα, για τον Τσιτσάνη, διαθέτω ούτε λίγο ούτε πολύ 27 τίτλους που αναφέρονται αποκλειστικά σʼ αυτόν.
Χθες όταν διάβασα την ανάρτησή σου, είχα την εντύπωση πως τα ODEON τραγούδια πρέπει να ήταν περισσότερα και ανέτρεξα στην πιο πρόσφατη καταγραφή. Ο Θ. Αναστασίου λοιπόν αναφέρει όσα παρέθεσα (ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ ΑΠΑΝΤΑ, Λαϊκό Τραγούδι 2004 σελ. 425-426).
Σήμερα συμβουλεύτηκα και τον Δ. Μανιάτη (Β. ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ Ο ΑΤΕΛΕΙΩΤΟΣ, Πιτσιλός 1994) και είδα πως εκεί για το 1938 και ODEON αναφέρει 23 τραγούδια, εξαιρουμένης της ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑΣ (σελ. 92-93 στο βιβλίο). Επιπροσθέτως αναφέρει και τον ODEON 7330 με την ΞΕΝΗΤΕΙΑ (το αναφέρει και ο Αναστασίου), καθώς επίσης και το ΑΠΟ ΣΕΝΑ ΤΙ ΓΥΡΕΥΩ στον ODEON 7332 (το αναφέρει και ο Αναστασίου).
Ίσως ήταν λάθος που δεν παρέθεσα χθες την πηγή… Τέλος πάντων. Η αίσθησή μου είναι πως ο Αναστασίου -εν πολλοίς- βασίστηκε στον Μανιάτη και συμπλήρωσε με έρευνα κάποια κενά.
Αν πάμε τώρα στον Ch. Howard (5 CD, JSP 2008) και στα στοιχεία που αυτός παραθέτει έχουμε άλλα! Για παράδειγμα τον δίσκο με την ΞΕΝΗΤΕΙΑ/ΤΡΕΛΛΟΚΟΡΙΤΣΟ τον καταγράφει, όπως και όλα τα τραγούδια με κωδικό GO2905-GO2906 και όχι με τον κωδικό GA7095 των Μανιάτη/Αναστασίου. Δυστυχώς δεν διαθέτω αρχείο δίσκων. Πάντως ο HOWARD καταγράφει 23 τραγούδια, συμπεριλαμβανομένης της ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑΣ, για το συγκεκριμένο έτος. Τα περισσότερα υπόλοιπα του “καταλόγου Μανιάτη -Αναστασίου” καταχωρούνται σε επόμενα έτη (κυρίως 1939).
Αναλυτικά, C. HOWARD αναφέρει ως του 1938:
ODEON (8): Η ΞΕΝΗΤΙΑ GO2905, ΤΟ ΤΡΕΛΟΚΟΡΙΤΣΟ GO2906, ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑ GO2940, ΣΗΜΕΡΑ ΞΥΠΝΗΣΑ ΠΡΩΙ 2941, ΒΑΣΙΛΩ GO3061, ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ Σ’ ΑΓΑΠΩ GO3062, Ο ΑΣΥΡΜΑΤΙΣΤΗΣ ODEON GO3063, ΑΠΟ ΣΕΝΑ ΤΙ ΖΗΛΕΥΩ ODEON GO3064
HMV (8):ΤΙ ΘΕΛΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΝΑ OGA761,ΠΟΛΙΤΙΣΣΑ OGA773, ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ OGA82, ΔΕΝ ΤΟ 'ΠΑ ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ OGA82, ΜΠΟΕΜΙΣΣΑ OGA704,ΟΤΑΝ ΣΕ ΠΡΩΤΟΓΝΩΡΙΣΑ OGA705, Ο ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕ ΚΑΡΛΟ OGA657 (ένδειξη 1937/1938,ΤΡΙΚΑΛΙΝΗ ΤΣΑΧΠΙΝΑ OGA658 (ένδειξη 1937/1938)
COLUMBIA (7):
Η ΜΙΚΡΗ ΤΩΝ ΠΟΔΑΡΑΔΩΝ CG1772, ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ CG1874, ΑΤΕΛΕΙΩΤΟ CG1875, ΤΑ ΒΕΛΟΥΔΕΝΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ CG1872,Ο ΓΑΜΟΣ ΤΟΥ ΤΣΙΤΣΑΝΗ CG1873, [FONT=Calibri]ΘΑ ‘ΡΘΩ ΜΙΑ ΓΛΥΚΙΑ ΒΡΑΔΥΑ CG1679, Σ’ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΥΣΤΥΧΗΣ CG1680,

Αυτές είναι οι καταγραφές που υπάρχουν στο αρχείο μου λοιπόν. Ανάλογα με την πηγή του καθενός (Μανιάτης, Αναστασίου, Howard) προκύπτουν και τα αποτελέσματα…[/FONT]

…και η έρευνα συνεχίζεται! :088:

— Νέο μήνυμα προστέθηκε στις 16:35 ::: Το προηγούμενο μήνυμα δημοσιεύθηκε στις 16:19 —

Για τον δημιουργό της ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑΣ παλαιότερα, το 1994, ο Δ. Μανιάτης καταγράφει:“Α. Παγκαλάκης” στον κατάλογο του (Β. ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ Ο ΑΤΕΛΕΙΩΤΟΣ, ΠΙΤΣΙΛΟΣ 1994). Με την πάροδο των χρόνων προέκυψε η πληροφορία πως πρόκειται για την σύζυγο του Γιώργου Φωτίδα, Αθηνά, που έκανε χρήση του πατρικού της επιθέτου.
Όμως ο Π. Κουνάδης αναφέρει (Ο ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΥΡΙΟΣ ΜΙΝΟΣ, ΚΑΤΑΡΤΙ 2007) πως ο Φωτίδας εμφανίστηκε ξαφνικά, κανείς δεν τον ήξερε κλπ. κλπ., αφήνοντας υπόνοιες πως ο Γ. Φωτίδας ίσως να ήταν ένα ψευδώνυμο του γερο-Μάτσα (ως στιχουργου).
Κύριος οίδε τι συμβαίνει…


(Φώτης Χατζίδης) #9

Καλημέρα Δημήτρη.

Το παραπάνω κείμενο σου με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Κρατάω δύο πράγματα.

Πρώτον ότι η έρευνα συνεχίζεται. Αλίμονο αν η έρευνα έμενε στάσιμη και δεν προσέφερε νέες αποκαλύψεις. Μικρές μεν αλλά ουσιαστικές δε. Τόσο εδώ στην σελίδα μας αλλά και αλλού, τα τελευταία χρόνια έχουν έρθει στο φως σημαντικά νέα στοιχεία τόσο για το ρεμπέτικο όσο και για τις ηχογραφήσεις των 78 στροφών γενικότερα. Η έρευνα δεν σταματάει γιατί πολύ απλά δεν έχουν διευκρινιστεί πλείστα πράγματα περί των ηχογραφήσεων.

Δεύτερον όπως λες και εσύ άλλα πράγματα γνωρίζαμε το 1968, άλλα το ΄79, άλλα το ΄94, άλλα το 2004, άλλα το 2014 και φυσικά άλλα το 2024. Η κάθε ακόλουθη ημερομηνία προσέθετε ή διόρθωνε τα κακώς κείμενα της προηγούμενης. Έτσι η λίστα του Αναστασίου του 2004 είναι πλέον ανενεργή θα έλεγα γιατί οι αποκαλύψεις του Ορδουλίδη του 2014 την κατέστησε μη χρήσιμη. Ομοίως του Μανιάτη του 1994 κ.ο.κ. Έτσι λοιπόν, το να ανεβάζουμε το 2018 μία λίστα του 2004 ή παλαιότερη, προκαλεί σύγχυση, όταν από το 2014 έχουμε πολύ καλύτερα αποτελέσματα από ότι πιο πριν.

Αυτά είχα να πω σε ένα γενικό πλαίσιο, πάντα με ΚΑΛΗ ΚΑΡΔΙΑ.

Τις καλημέρες μου φιλαράκι.