ΣΥΖΗΤΗΣΗ για το λήμμα ρεμπελιά

Στο λήμμα “ρεμπελιά” του Γλωσσαρίου αναφέρεται ότι συναντάμε τη λέξη στους στίχους τραγουδιού του Πλέσσα:

Για το μπαγιόκο ρεβελιά
σνομπάρει τώρα τα παλιά
με μαύρο παπιονάκι

Η πρώτη απορία είναι πώς μεταβαίνουμε από το “ρεβελιά” στο “ρεμπελιά”
Η δεύτερη παρατήρηση είναι ότι εγώ πάντως ούτε καν “ρεβελιά” ακούω αλλά “Ρε Δελιά”…

Τι λέτε;

Εμένα, δεν μου βρίσκει «βέρτζινο» μαγκάκι, μόνο σκέτο. Πού το βρήκες, Άνθιμε;

Εδώ όλος ο δίσκος.
Το τραγούδι στο 29.50

Eγώ τη μία ακούω Ρεβελιά και την άλλη ακούω Ρε Δελιά. Ίσως πιο κοντά στο Ρε Δελιά….

Και είναι αυτό που έχει νόημα…

Το «ρεμπελιά» κατά τη γνώμη μου βγάζει νόημα, στο στίχο.

Κακή ακουστική, ίσως, ακούγεται σαν «ρεβελιά», «ρεμπελιά» πιθανότατα εννοεί.

«…για το μπαγιόκο, ρεμπελιά» = «για το χρήμα, αδιαφορία»
[ρεμπελιά, από το ρεμπελεύω, εξ ου και το ρεμπελιό].

Πώς να προκύπτει έτσι ξαφνικά, ο Δελιάς;

Ας βάλουμε καταρχάς όλο το στιχούργημα:

Η σέρτικη διπλοπενιά
καρντάσι με τις έννοιες
οι λεβεντιές οι κουμπουριές
και οι θολούρες οι βαριές
πνιγήκαν στις γαρδένιες
Αλανιάρη μου τζουρά
σε μοστράρουν στα βελούδα
και στα στέκια του παρά
που η χήνα είναι φλούδα
πιάσε ρε μόρτη το παλιό μπαγλαμαδάκι
για να βορτάρει και το βέρτζινο μαγκάκι
Η σέρτικη διπλοπενιά
του μόρτη νταλγκαδάκι
για το μπαγιόκο, ρε Δελιά,
σνομπάρει τώρα τα παλιά
με μαύρο παπιονάκι

Καθόλου ξαφνικά δεν προκύπτει ο Δελιάς (ανάμεσα σε κόμματα, εννοείται, καθώς ο αφηγητής τού απευθύνεται. Όπως απευθύνεται και στην αρχή του τραγουδιού στο «καρντάσι με τις έννοιες»…και όχι … «τα βάζει με τις έννοιες» που διαβάζουμε στο διαδίκτυο!)

Λέει λοιπόν στην τελευταία στροφή ο αφηγητής το παράπονό του -απευθυνόμενος στον Δελιά ως εμβληματικό εκπρόσωπο της πάλαι ποτέ «σέρτικης διπλοπενιάς»- ότι, στη σημερινή εποχή, ακόμα και η σέρτικη διπλοπενιά ξεπουλήθηκε («για το μπαγιόκο»), φόρεσε «μαύρο παπιονάκι» και σνομπάρει τα παλιά, πνιγμένη στις γαρδένιες.

Και πάνω που άκουγα και ξανάκουγα το εικαζόμενο «ρεβελιά» που μετατράπηκε ως μη όφειλε σε «ρεμπελιά», θυμήθηκα ότι στη διατριβή του Gauntlett σα να το είχε πάρει το μάτι μου.

Πράγματι, στη σελ. 296 είναι καταγεγραμμένοι όλοι οι στίχοι του συζητούμενου τραγουδιού. Και είναι «ρε Δελιά». Ο δε Gauntlett, σε υποσημείωση, αναφέρει: “According to Yenitsaris (personal interview 3.1.1977), Delias of verse 12 is Anestis Delias”.

Κατόπιν των προπαρατεθέντων, το λήμμα θα πρέπει να αποσυρθεί

1 «Μου αρέσει»

Α, συγνώμη, δεν ακούγεται με τίποτα ο δίσκος (από τα δικά μου, τουλάχιστο, αφτιά)… Ψάχτε το, όσοι ενδιαφέρεστε…

Σάμπως, όσοι ενδιαφερόμαστε, “καιγόμαστε” ντε και καλά για την ενδεχόμενη ποιότητα ενός τραγουδιού του Πλέσσα;

Για τα λήμματα του Ρεμπέτικου Γλωσσαρίου καιγόμαστε -όσοι ενδιαφερόμαστε…

1 «Μου αρέσει»

Πάντως εγώ το άκουσα κι ας μην καίγομαι!

Δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε τα λεγόμενα του Γενίτσαρη ούτε τα γραφόμενα του Gauntlet.
Τώρα ο Άνθιμος έχει πρόσβαση στο βιβλίο προφανώς.

Αδιακρίτως λοιπόν Ρε Δελιά! .

Ε, ναι, αλλά αν για να ικανοποιηθεί η τυχόν κάψα μας για τα λήμματα, αναγκαζόμαστε να υποστούμε τραγούδια τέτοιας (κατ’ εμάς, φυσικά!) ποιότητας τότε, ας λείπει, καλύτερα… (για κάποιους, βέβαια!)

Και να έμενε το συγκεκριμένο λήμμα;;;
Όχι βέβαια, θα υποστούμε όποια θυσία -όσοι ενδιαφερόμαστε :slightly_smiling_face:

1 «Μου αρέσει»

Ε, όχι και όποια! Η αξία της θυσίας πρέπει να συγκρίνεται με την αξία του λήμματος, αλλιώς ο καθένας νουνεχής άνθρωπος θα προτιμήσει να απόσχει…

Ε, οκ! Πας κατευθείαν στο 29.50 και το ακούς - είναι και γρήγορο σαν Κουλουριώτικο Χασάπικο που μου αρέσει κι όλας- και σε τρία λεπτά έχεις πια σιγουρευτεί περί Δελιά. Ακούγεται σαφέστατα!

Μερσί Άνθιμε!

1 «Μου αρέσει»

Ποια είναι η πηγή του Gauntlett για τους στίχους;

Η μαρτυρία του Γενίτσαρη;

Χωρίς να γνωρίζω τι ακριβώς διημείφθη στη συζήτηση Gauntlett-Γενίτσαρη, πέραν του κειμένου που παρέθεσα, πηγή του υποθέτω είναι η ακρόαση του δίσκου.
Στη συνέχεια, φαντάζομαι, θα τον ρώτησε:
-Ρε συ Μιχάλη, εκεί που λες “ρε Δελιά”, ποιος Δελιάς είναι;
-Ο Ανέστης Δελιάς

Αν ο Γενίτσαρης εκφωνούσε “ρεβελιά”, θα έλεγε του Gauntlett:
-Τι “ρε Δελιά” μου τσαμπουνάς ρε Στάθη; “Ρεβελιά” λέω στο σημείο αυτό…

1 «Μου αρέσει»

Μήπως λέει «η ψεύτικη διπλοπενιά» αντί για «σέρτικη», «σε μοστράρω» αντί «σε μοστράρουν», και κάτι άλλο αντί για «φλούδα» εκεί με τη χήνα;

Όχι, τα καταγράφει όπως τα άκουσα κι εγώ και τα παρέθεσα πιο πάνω.
Ακόμα και το “βορτάρει” που εκφωνεί ο Γενίτσαρης!

Τότε προσυπογράφω το περί κακής ακουστικής παραπάνω, γιατί εγώ ακούω άλλα.

Λίγο το volume πιο ψηλά, λίγο η επαναληπτική ακρόαση, βγαίνουν όλα τα λόγια (για μένα τουλάχιστον) και αποκτά πλήρες νόημα όλο το στιχούργημα