Πέντε μάγκες

γιοβάν-τσαούς

#82

Ενδιαφέρον, Περικλή καθως το κομμάτι είναι Μπουσελίκ, μακάμι πολύ σπάνιο για ρεμπέτικο.Για αδέσποτη μελωδία απίθανο το βλέπω.Μπορεί όμως η μουσική να ήρθε πριν τα λόγια


Βιβλίο με την εφημερίδα Documento
#83

Η μόνη αναφορά είναι:

Την ίδια χρονιά [1936] ο εύπορος (για τα δεδομένα της εποχής) Γιοβάν Τσαούς ηχογράφησε το Πέντε Μάγκες στον Περαία, χασάπικο ανώνυμου φυλακόβιου. Το τραγούδι έκλεινε με τους χαρακτηριστικά χλευαστικούς για το νόμο, στίχους:

Αν θα κλείσουν τους τεκέδες Περαία Κρεμμυδαρού
τότε πια θα κουβαλάω στην σπηλιά την κουρελού.

Μετά το «κουρελού» ακολουθεί παρπομπή προς την ακόλουθη υποσημείωση:

Οι σπηλιές στις οποίες αναφέρεται το τραγούδι είναι σπηλιές στην περιοχή της Δραπετσώνας, η προσέγγιση των οποίων απαιτούσε ανάβαση και κατάβαση. Εκεί οι ρεμπέτες αφήναν τεκέδες και κουρελούδες προς κοινή χρήση, γνωρίζοντας ότι αποκλείεται να σκάσουν οι μπάτσοι. Βέβαια δεδομένου ότι ο δημιουργός του συγκεκριμένου ύμνου ήταν στη φυλακή όταν τον έγραφε, δείχνει ότι το σύστημα από κάπου έμπαζε.

(Η υπογράμμιση δική μου)

Δεν υπάρχει ούτε η αμυδρότερη προσπάθεια τεκμηρίωσης αυτής της άποψης (ότι είναι ανώνυμου φυλακόβιου). Ή μάλλον, ούτε καν ένας υπαινιγμός ότι πρόκειται για άποψη και όχι για δεδομένο γεγονός. Στο κυρίως κείμενο η πληροφορία φέρεται ως κάτι γνωστό και αυτονόητο, στην δε υποσημείωση ως δεδομένο (για την εξαγωγή περαιτρέρω συμπερασμάτων).

Και όλα αυτά από ένα ανυπόγραφο κείμενο.

Κατά τη γνώμη μου δεν έχει περισσότερη βαρύτητα απ’ ό,τι αν μας το έλεγε ένας άγνωστος στο τρόλεϊ. Σ’ αυτή την περίπτωση, προφανώς θα σκεφτόμασταν ότι ο άνθρωπος έτσι νόμιζε (επειδή του το είπε κάποιος ή επειδή δε θυμόταν σωστά ή το μπερδεύει με άλλο κλπ.), και θα έληγε εκεί το ζήτημα. Ιδίως μάλιστα αν δε θυμόταν τον ακριβή τίτλο (Πέντε μάγκες σκέτο, όχι στον Περαία) και αν μπέρδευε στον στίχο τον Πειραιά με το (άμετρο) Περαία.

Ακόμη και σαν αυθαίρετη υπόθεση αν το δούμε:

-Πώς μπορεί «κάποιος ανώνυμος» να είναι πιθανότερος στιχουργός από ένα συγκεκριμένο άνθρωπο όπως η Τσαούσαινα;
-Γιατί να είναι φυλακόβιος; Να μου πεις «μάλλον κάποιος χασικλής παρά η γυναίκα ενός ευυπόληπτου μουσικού», να το συζητήσουμε. Αλλά άλλο χασικλής, άλλο φυλακόβιος.

Το θεωρώ απολύτως ανυπόστατο, και είμαι της γνώμης ότι το ζήτημα όχι απλώς έχει κλείσει αλλλά δεν άνοιξε καν ποτέ.

Εκτός αν τυχόν κανείς εντοπίσει πουθενά την πιθανή πηγή του συντάκτη του άρθρου. (Που δε θα με εξέπληττε να αναφέρεται σε άλλο τραγούδι, και ο συντάκτης να έγραφε από μνήμης και να μπερδεύτηκε.)


#84

Συμπλήρωσις στο παραπάνω:

Καλά, αν ο άγνωστος στο τρόλεϊ μού έλεγε και για τον Νίκο Μάθηση ή Τρελάκια, θα κατέβαινα στην επόμενη στάση.


(Νίκος Νικολάου) #85

;Άφηναν τεκέδες; (sic)


(Νίκος Πολίτης) #86

Ε, προφανώς, ναργιλέδες εννοούσε ο Περικλής.


(Φώτης Χατζίδης) #87

Το σχόλιο δεν είναι του Περικλή αλλά του συντάκτη του κειμένου και εννοεί τα σύνεργα του ναργιλέ όπως λέει και ο Νίκος.


(Νίκος Πολίτης) #88

Α, ναι, Φώτη, λάθος μου. Ευχαριστώ που το πρόσεξες!


(Νίκος Νικολάου) #89

Από μερικά τέτοια σχόλια, καταλαβαίνεις και την αξιοπιστία του σχολιάζοντος.