Καλησπέρα σε όλους, ήθελα να ανοίξω μια συζήτηση για το αγαπημένο τραγούδι “Το Χαρέμι στο Χαμάμ”, καθότι σκεφτόμουν διάφορα για αυτό τις τελευταίες μέρες, σχετικά με το πώς το ερμηνεύουμε τους στίχους, τι συναίσθημα μας προκαλεί, τι πιστεύουμε ότι ήθελε να εκφράσει ο Ανέστος κλπ. Να ξεκαθαρίσω ότι δεν ανοίγω μια κουβέντα του τύπου “να προσδιορίσουμε τι είχε στο μυαλό του ο Δελιάς όταν το έγραφε”, διότι αυτό είναι αδύνατο, δεν ψάχνω δηλαδή για επιστημονική τεκμηρίωση, στοιχεία κλπ, αλλά υποκειμενικές ερμηνείες, σκέψεις κλπ του καθενός.
Ξετυλίγοντας το κουβάρι της σκέψης μου, θεωρώ ότι το τραγούδι αυτό, παρότι φαινομενικά πολύ απλό στιχουργικά, μου φαίνεται σαν να εκφράζει κάτι πολύ βαθύτερο. Ίσως βέβαια να συμβάλει σε αυτή μου την εντύπωση και η αριστουργηματική μουσική (βγάζει ένα συναίσθημα το ρημαδι το Ουσάκ βρε παιδι μου), αλλά όπως και να χει δεν μου φαίνεται σαν ένα απλό τραγούδι που μιλάει για αργιλεδες και καλοπέραση, σαν τα δεκάδες άλλα τέτοια ρεμπέτικα που υπάρχουν. Δεν είναι δηλαδή ένας Μπουφετζης ή ένα Καραντουζενι. Μου φαίνεται ότι μέσα από τους “πασάδες, τα χαρέμια, τα μπουζούκια, τους αργιλεδες κλπ” θέλει να εκφράσει κάτι παραπάνω, έναν ιδεατό κόσμο ή μια ελπίδα για μια καλύτερη ζωή, μια ελπίδα που ο καλλιτέχνης ξέρει ότι είναι αβάσιμη αλλά την έχει ανάγκη για να στέκεται στα πόδια του. Ίσως και μια νοσταλγία για τις χαμένες πατρίδες, για ένα καλύτερο παρελθόν που ξεριζώθηκε (ο Δελιάς άλλωστε ήταν μικρασιάτης πρόσφυγας που αναγκάστηκε σε μικρή ηλικία να σηκώσει όλο το βάρος της οικογένειας καθώς ο πατέρας του είχε πεθάνει). Η ερμηνεία αυτή στην ουσία αποτελεί κλασικό μοτίβο στην τέχνη, όπου οι φτωχές τάξεις, το περιθώριο και ο υπόκοσμος (όπου έχει τις ρίζες του τόσο το συγκεκριμένο τραγούδι όσο και γενικότερα ο Δελιάς και η Πειραιώτικη σχολή) οραματίζονται μια γη της επαγγελίας, έναν επίγειο παράδεισο, που ξέρουν ότι ποτέ δεν θα βιώσουν, αλλά ξεχνάνε έτσι προσωρινά τουλάχιστον τα βάσανα της καθημερινότητας.
Αυτόν τον πόθο, αυτό το συναίσθημα μου φαίνεται να θέλει να εκφράσει ο πονεμένος Ανέστος, που άλλωστε τόσο από το μουσικό ύφος του όσο και από την τραγική ζωή του, σίγουρα ήταν βασανισμένη ψυχή. Όχι απλά ένα τραγούδι για κέφι, καλοπέραση και τα σχετικά.
Θέλω πολύ να ακούσω τις σκέψεις σας (είναι πολύ πιθανό να το παρατραβώ φυσικά, εικασίες/ερμηνείες κάνουμε).