Αρχεία εφημερίδων


#21

Η οφιοειδής τρομπέτα λέγεται serpent (που στα γαλλικά σημαίνει φίδι). Δεν είναι είδος τρομπέτας αλλά μάλλον συγγενές όργανο προς την κορνέτα. https://en.wikipedia.org/wiki/Serpent_(instrument)

Όσο για τον Αϊνστάιν που παίζει βιολί, μοιάζει τελείως μυθιστορηματικό!

Μυθιστορηματικός χαρακτήρας, που επίσης έπαιζε βιολί αλλά βασικά ήταν γνωστός για τις πνευματικές του επιδόσεις, είναι ο Σέρλοκ Χολμς. Θα αναρωτιόταν κανείς μήπως ο Κόναν Ντόιλ (ο συγγραφέας του Σέρλοκ Χολμς) εμπνεύστηκε αυτή τη λεπτομέρεια από τον Αϊνστάιν, αλλά τσέκαρα ότι οι ημερομηνίες δεν ταιριάζουν (στην πρώτη εμφάνιση του Σέρλοκ Χολμς ο Αϊνστάιν ήταν πολύ μικρός).


(Νίκος Πολίτης) #22

Ναι, guslar είναι ο ίδιος ο αφηγητής. Και είναι χαρακτηριστικό ότι το όργανο κράτησε μέχρι τις μέρες μας την ιδιαιτερότητα της μοναδικής χορδής, ακριβώς επειδή το «ζουμί» του δρώμενου που επιτελούσε ο guslar ήταν (και είναι) οι ιστορίες που αφηγείται, ενώ η οργανική μουσική είναι απλά ένα βοήθημα.

Πάντως, τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του οργάνου πλησιάζουν στο μακρυμάνικο ταμπουροειδές μάλλον και όχι στα χαρακτηριστικά της λύρας.

Να σημειωθεί ότι, στους ερευνητές του εξωτερικού, τα σέρβικα επικά τραγούδια είναι περισσότερο γνωστά και ερευνημένα από τα ελληνικά / κυπριακά.


#23

Σε αυστηρά οργανολογική γλώσσα, ο όρος είναι πράγματι «λαούτο». Λαούτο είναι κάθε όργανο που έχει έστω και υποτυπώδες μπράτσο, πάνω στο οποίο γίνονται δακτυλισμοί που αυξομειώνουν το μήκος της χορδής και άρα τον τόνο (σε αντιδιαστολή με την άρπα, το σαντούρι, το πιάνο, που κάθε χορδή δίνει μία και μόνη νότα). Ακόμη και η ελληνική λύρα, η θρακιώτικη λ.χ. που μετά βίας έχει λαιμό, είναι bowed lute, τοξωτό λαούτο.

Αν ο λαιμός είναι πιο μακρύς, πάμε στα μακριά [τοξωτά] λαούτα, άρα κατά κάποιον τρόπο στα τοξωτά ταμπουροειδή.

Λυροειδές το χαρακτήρισα πιο πρακτικά, από την άποψη του τρόπου παιξίματος.

Νομίζω ότι έχει και καπάκι από μεμβράνη, όπως και αρκετά άλλα τοξωτά (και κάποια, λιγότερα, νυκτά).


(Φώτης Χατζίδης) #27

ΠΡΩΪΑ 10/10/1937
%CE%A0%CE%A1%CE%A9%CE%AA%CE%91%2010-10-1937

ΑΘΗΝΑΪΚΗ 13/1/1923
13-1-1923

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ 24/6/1923

ΠΡΩΪΑ 6/7/1936

%CE%A0%CE%A1%CE%A9%CE%AA%CE%91%206-7-1936


(Φώτης Χατζίδης) #28


(Νίκος Σαρηγιάννης) #29

Ευχαριστούμε Φώτη! Στην δεύτερη βλέπω σάζι και στην τρίτη βλέπω λύρα. Πιο λεπτομερής δεν μπορώ να γίνω…


(Νίκος Πολίτης) #30

οι φωτογραφίες αυτές υπήρχαν σε παλαιότερες αναρτήσεις του Φώτη, επειδή όμως χάθηκαν κατά την αλλαγή πλατφόρμας τις ανέβασε ξανά. Είχαμε τότε (ο Περικλής κι εγώ) σχολιάσει ότι το “λυροειδές” είναι το σέρβικο gusla, ένα μονόχορδο μακρυμάνικο λαουτοειδές που παίζεται με δοξάρι και συνοδεύει αφηγήσεις επικών τραγουδιών.


(Νίκος Σαρηγιάννης) #31

Συγγνώμη, δεν μου ήρθε καθόλου deja vu…


(Φώτης Χατζίδης) #32

O Άλμπερτ Αϊνστάιν σε μία άλλη φωτογραφία να κρατάει βιολί. Δημοσιεύτηκε στο “Έθνος” στις 6-3-1930, δύο (2) μήνες πριν την προηγούμενη φωτογραφία.


(Φώτης Χατζίδης) #33


(Φώτης Χατζίδης) #34


(Νίκος Πολίτης) #35

Πάρα πολύ ενδιαφέρον, μπράβο Φώτη! Ναι, κανείς δεν έχει το βλέμμα του στραμμένο προς τον χορευτή, ούτε νομίζω ότι ο καφετζής κατάφερε να στρέψει όλα σχεδόν τα βλέμματα προς εκείνον. Απλά, μάλλον τη στιγμή που τραβήχτηκε η φωτογραφία, κάτι έλεγε ή ετοιμαζόταν να πει ο τιμώμενος επισκέπτης.

Έχει όμως πολύ ενδιαφέρον η φωτογραφία, διότι ο χωρικός που χορεύει, ζεϊμπέκικο φυσικά, δεν είναι Ζεϊμπέκης, της φυλής δηλαδή των Ζεϊμπέκων, χαρακτηριστικά μέλη της οποίας παρουσιάζονται, με τις παραδοσιακές τους φορεσιές και τον απαραίτητο στολισμό της κεφαλής, με φεσάκια το ένα πάνω στο άλλο, τόσα όσους ο φορών έχει σκοτώσει μέχρι σήμερα, στην παρακάτω φωτογραφία. Αυτό αποδεικνύει κάτι που σήμερα έχει πλέον με βεβαιότητα πιστοποιηθεί από Τούρκους ερευνητές, ότι δηλαδή, πριν ο Κεμάλ περιλάβει τον ζεϊμπέκικο, τον ονομάσει «Εθνικό Τουρκικό χορό», τον χορογραφήσει και επιβάλλει τη διδασκαλία του στα σχολεία, όπως περίπου διδάσκονταν σ’ εμάς ο καλαματιανός και ο τσάμικος, υπήρχαν περιοχές της Τουρκίας, εκτός του φυσικού χώρου των (καθεαυτού) Ζεϊμπέκων, στα βουνά πάνω από το Αϊβαλί και το Αϊδίνι αλλά και πολύ μακρύτερα, όπου χορευόταν ο χορός αυτός παραδοσιακά.

Ναι, ο φωτογράφος δεν μας έκανε τη χάρη να συμπεριλάβει και την ορχήστρα στο κάδρο του, αλλά είναι πλέον ή βέβαιον ότι αυτή περιλάμβανε ζουρνάδες και νταούλια και τίποτε άλλο. Τραγούδι, γιόκ.


#36

Πάντως να θυμηθούμε ότι και στην Ελλάδα οι ζουρνάδες παίζουν αποκλειστικά οργανικά, κι αυτό δε σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι πρόκειται για οργανικές μελωδίες. Παίζουν και τραγούδια, απλώς η έντασή τους είναι τόση ώστε θα εξαφάνιζαν τελείως τις φωνές, οπότε οι φωνές δεν μπαίνουν καν στον κόπο να προσπαθήσουν. (Μιλάμε για τραγούδια που μπορεί στα ίδια χωριά να τραγουδιούνταν κανονικά με σκέτες φωνές ή με πιο σιγανά όργανα, και να χορεύονταν εξίσου κανονικά, αλλά που στον μεγάλο χορό, με τους ζουρνατζήδες, απλώς ακούγεται μόνο η μελωδία τους.)

[Έχω υπόψη μου και κάποιες εξαιρέσεις, π.χ. τραγούδια της τάβλας στο Μεσολόγγι με εναλλαγή ανάμεσα σε ασυνόδευτο τραγούδι από την παρέα και σε αποκλειστικά οργανικά μέρη, αλλά ο γενικός κανόνας είναι ο παραπάνω.]

Θέλω να πω, γιατί να μην υπήρχε το ίδιο ζεϊμπέκικο και σε εκδοχή με τραγούδι και σάζι, ας πούμε, και σε εκδοχή με ζουρνάδες χωρίς τραγούδι;


(Φώτης Χατζίδης) #37

Μία ακόμη φωτογραφία με τον Άϊνσταιν και το αγαπημένο του βιολί.