Κι εδώ ο Μήτσος Παπασίκας παίζει το τρίχορδό του και τραγουδά
Στην όλη ανθολόγηση μπορεί να προστεθεί κι η αφήγηση της Αγγέλας Παπάζογλου (“Τα χαΐρια μας εδώ”) για τότε που τραγουδούσε στα ελλαδίτικα μαγαζιά αφότου ήρθε πρόσφυγας μετά τη μικρασιατική καταστροφή. Δεν έχω στα χέρια μου το βιβλίο και η παρακάτω σημείωση που έχω κρατήσει από τις σελ. 123-124 δεν είναι ικανή να χρονολογήσει το περιγραφόμενο περιστατικό με τους “αδέσποτους” στίχους του Σακαφλιά. Η σχετική περικοπή έχει ως εξής:
“…Ήτανε και του Θεόφραστου ο γαμπρός, που μας έμπαινε συνέχεια στη μύτη. Όμηρο τόνε λέγανε. Μια μέρα πρόσβαλε το Δημητρό το σαντουριέρη. (Ανταναλήδες ήτανε μπαμπάς και γιός… Τι ’ναι αυτοί οι Ανταναλήδες; Ήτανε απ’ τ’ Άντανα βρε…) Και τους πρόσβαλε τους χριστιανούς και τους δυό. Και τι δεν τους είπε… Γιατί τους είπε να του παίξουνε, το παράγγειλε: «Στ’ Ανάπλι στο Ιτσί Καλέ», το «Σακαφλιά» δηλαδή… Πεντέξι τραγούδια τότε λέγανε μέσα για το Σακαφλιά. Ντόπια τραγούδια ήτανε. Εδώ τα μάθαμε… Και προσθέτανε οι δικοί μας κι άλλα στιχάκια και γινούντανε κανονικό τραγούδι και το παίζανε όποιος το ζητούσε. Έλεγε:
«Βαρέσανε το Σακαφλιά
πούχε γαλόνια στην καρδιά
στην Προύσσα ήταν ξακουστός
στη Μαινεμένη διαλεχτός.
Ήταν στο τάγμα τουμπεκί
στη μεραρχία τσιγαρλί
κι αν είσαι μάνα και πονείς
έλα στ’ Ανάπλι να με δεις…».
Λέει πολλά. Αν έχεις υπομονή και θες να στο πω, άλλη ώρα όμως… Τα παραγγέλνανε αυτά οι ντόπιοι, κοτσέρνανε κι οι δικοί μας ό,τι τους κατέβαινε στο μυαλό από πίσω, και ήτανε η καλύτερή τους. Μ’ αυτά ηχορεύανε. Αυτά θέλανε οι μάγκες. Ο κυρ-Δημητρός όμως, πούπαιζε τση Παναγίας τα μάτια, δεν τάχε μάθει ακόμα αυτά, και τούπαιξε τον «παστουρμά». Αχ Γιώργο μου… Τη γυναίκα του να του καβάλαες δεν θα ητσαντιζούτανε τόσο ο Όμηρος. Σα τρελλός ήκανε… Λύσσαξε. Λολάδα σου λέω… πώς δε μας σκότωσε εκειδά; Μαύρος ήτανε, και ζητούσε συνέχεια αιτίες να μας ρίχνει το φαρμάκι του, και του δίναμε εμείς τις ευκαιρίες με την αθώα μας τη ψυχή… Ο κυρ-Δημητρός τούπαιξε τον «παστουρμά» για να τον ευχαριστήσει, γιατί ’ναι πιο χορευταράδικο.
«Αυτά που παίζεις να πα’ να τα παίξεις στην Τουρκία…», τούπε πρώτα-πρώτα. Είπε κι άλλα. Εμείς δεν βγάλαμε μιλιά. Ηματζευτήκανε… Ματζευτήκανε όμως κι άλλα και φύγαμε…”
Το δημοσίευμα για τον Χαρίλαο Χαραλάμπους ή Σακαβιά έγινε στις 8.9.1930 στην εφημερίδα ‘‘Καθημερινή’’, της οποίας το φύλλο δεν είναι διαθέσιμο στο διαδικτυακό αρχείο της Βουλής.
Υπάρχουν ακόμη δύο πιο επιγραμματικές αναφορές, σε άλλες εφημερίδες των ίδιων ημερών όπου το όνομα εμφανίζεται ως Χαρίλαος, αλλά χωρίς αναφορά στο όνομα΄‘‘Σακαβιάς’’ παρά μόνο σε άλλα ψευδώνυμα.
Σε δημοσιεύματα σχετικά με υπόθεση κλοπής της 17ης Ιανουαρίου 1926 (εφημερίδες «Απογευματινή» και «Εσπερινή»), εντοπίζεται η αναφορά στο πρόσωπο ως «Γ. Σακαβίας ή Χαραλάμπους». Το στοιχείο αυτό ενισχύει σημαντικά και κατά τη γνώμη μου, ουσιαστικά επιβεβαιώνει την υπόθεση ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο.
Ο Κώστας Χατζηδουλής στο βιβλίο του ‘‘Βασίλης Τσιτσάνης: Η ζωή μου, το έργο μου’’. Νεφέλη, Αθήνα 1980, σελ. 239, αναφέρει πως γνώρισε μέσω του Νίκου Μάθεση τον ανηψιό του Σακαβλιά, ο οποίος του επιβεβαίωσε το όνομα Γεώργιος, που αρχικά γνώριζε από τον Τσιτσάνη, ενώ στην συνέχεια είδε και τον φάκελο του στα αρχεία της Γενικής Ασφάλειας.
Θα κάνω μία υπόθεση. Μήπως το πρόσωπο που σχετίζεται με το γεγονός του 1930 δεν είναι το ίδιο με αυτό του 1926 αλλά κάποιος συγγενής, ίσως ο αδερφός του;
Από τις διηγήσεις του Μπαγιαντέρα στον Χατζηδουλή, γνωρίζουμε το περιστατικό στις φυλακές, έγινε πιθανότατα το 1927.
.
Εδώ πολλά περί Σακαφλιά, δημοσιεύματα κλπ
Κι εδώ το βιβλίο του Τσιγάρα
Το έχει ανεβάσει ο ίδιος
Επιτέλους σε εφημερίδα το γεγονός. Που σημαίνει ότι στις 5 Φεβρουαρίου 1927 έγινε ο φόνος από τον Αντώνιο Κουρουμπή εκ Μάνης. Τώρα η καταγωγή που ξέραμε ότι ήταν Βολιώτης ισχύει; Επίσης η ηλικία ίσως είναι λάθος.
06.02.1927
ΘΑΡΡΟΣ
Τότε το “Αντωνίτσης” ήταν ιδιωματικό μικρό.
Μπράβο ρε Σταύρο! Έχει σημασία να ξέρεις να ψάχνεις και να αξιολογείς τα ευρήματα.
Είχα νομίζω διαβάσει κάπου ότι ο αντωνιτσης ήταν Πελοποννήσιος ή κάτι τέτοιο. Και όταν βγήκε έπεσε στο τραίνο κάπου στην Πελοπόννησο. Αλλά νταξει νομίζω τώρα καθάρισε το τοπίο κάπως, σε ένα λαϊκό θρύλο που και αν έχουν αναδυθεί μυθοπλασίες.. ερώτηση. Ήταν ο αντωνιτσης πιο νέος από το σακαφλια; Γιατί αυτό ακυρώνει και το θρύλο περί νέου μάγκα που προκάλεσε τον τσιριμπαση κλπ κλπ.. μπράβο για τα ευρηματα
Στην Πάτρα μου φαίνεται.
Εκτός από τι είσαι φοβερός μουσικός και έχεις γνωρίσει από πρώτο χέρι το τι θα πει ρεμπέτικο ( από τον Μουστάκια ), είσαι και μεγάλο λαγωνικό ρε Σταύρο.
Εχεις προσφέρει πολλά ρε φίλε.
Δυο ακόμα συναφείς μαρτυρίες:
1. Εφημερίδα «Αθήναι», 18/5/1908.
Αναφέρεται συμπλοκή μεταξύ καταδίκων στις φυλακές Πατρών και ένας από τους καταδίκους ονομάζεται Αντών. Αντωνίτσης.
2. Εφημερίδα «Χρόνος», 27/2/1909.
Και πάλι στις φυλακές Πατρών «…ο κατάδικος Αντώνιος Κουράκλης ή Αντωνίτσης εν μέθη διατελών αποσπάσας μάχαιραν τραυμάτισεν…».
Μήπως κατά λάθος αναφέρεται ο δράστης στο δημοσίευμα από το “Θάρρος” ως «Κουρουμπής» και είναι λάθος και η ηλικία και πρόκειται για τον αναφερόμενο στα πιο πάνω δημοσιεύματα, Κουράκλη;
Αναφέρεται αρκετή παραβατικότητα γύρω από το άτομο αυτό, οπότε πιθανόν εκτός από την Πάτρα να βρέθηκε και στη φυλακή Τρικάλων.
Η οικογένεια Κουράκλη έχει όντως ρίζες από τη Μάνη.



