Απο το τετραχορδο στο τριχορδο και αντιστροφα

Επειδη συχνα παρακολουθω ποστς με αποψεις περι της “διαμαχης” τριχορδου -τετραχορδου ειπα να ρωτησουμε τους πλεον αρμοδιους…εκεινους δηλαδη που δοκιμασαν και τα δυο ειδη

Εαν καποτε παιζατε τετραχορδο, ή εισασταν φανατικος οπαδος του, αλλα καποια στιγμη μεταβηκατε στο τριχορδο και παραμεινατε σε αυτο , θα ηθελα να ακουσω τη γνωμη σας και τους λογους που σας ωθησαν σε αυτη τη μεταβαση. Και αντιστροφα απο το τριχορδο στο τετραχορδο.

Ποια χρονολογια εγινε αυτη σας η μεταβαση?

Η αλλαγη απο το ενα οργανο στο αλλο, ποσο καιρο σας πηρε, και τι αλλαξε στο τροπο παιξιματος και ρεπορτοριου σας?
Θα γυριζατε ποτε ή γυρισατε ποτε πισω στο τετραχορδο(τριχορδο)? Ποιοι οι λογοι που σας “αναγκασαν”?

για την τελευταία ερωτηση κοιτα την υπογραφή μου…

το γυρισα γιατί απλα επιασα στα χερια μου ενα τριχορδο και είδα πως είναι…
αυτο εγινε προσφατα, πριν δυο τρια χρονια. Τετραχορδο επαιζα γυρω στα 6-7 χρόνια.ξεκινησα στα 18. Μετα σταματησα να παιζω γενικοτερα μπουζουκι για ασχετους λογους γυρω στα 24-25 (εργασια, προβληματα υγειας γονεα κλπ) και το ξαναεπιασα οπως εγραψα πριν 3 χρόνια με την αγορα τριχορδου.

η αλλαγή έγινε σε ενα βραδυ. Ετσι και αλλιως παντα με δυσκολευε η τριτη και τεταρτη χορδη που ιδεα δεν είχα τι νοτες επαιζα… επρεπε παντα να το ψαχνω… Τωρα ξερω ολη τη ταστιερα…

Στον τροπο παιξιματος δεν αλλαξε κατι εκτος απο τις ανοιχτες σε καποια τραγουδια… ετσι και αλλιως σχεδον σαν τριχορδο επαιζα οπου μπορουσα στις δυο χορδες… ρεπερτοριο το ιδιο… απο 30+ μεχρι 50+ με επιλεγμενα τραγουδια μετα το 50+

Ειναι άξιο παρατήρησης φιλε georgalasg ,ότι έχω παρόμοια εμπειρία .
Ειναι κάτι σαν γλυκιά " κατάρα" … Απο τη στιγμή που θα πιάσεις ένα τριχορδο στα χερια σου ,η επιθυμία να αποκτήσεις ένα , μεγαλώνει μέσα σου σιωπηλά αλλά με φοβερή ταχύτητα.

Ενας φίλος κάποτε μου είχε πει πως το τριχορδο ειναι αγιασμενο όργανο, δεν το είχα τότε καταλάβει τι εννοούσε .
Για μένα το ρεπερτόριο άλλαξε αρκετά μετά τη μετάβαση . Απο το Χιώτη και τον Τσιτσανη του 60 κατέληξα στο τσιτσανη , Χιώτη , Παπαϊωάννου και Μάρκο του 30-40 , σκαρβελη , περιστερη, χαλικια κ.α.

Η επιθυμία να γυρίσω πίσω σε περισσότερων των τριων ζευγαριών χορδές , δημιουργήθηκε μόνο απο την επιθυμία να παίξω πολυχορδα μπουζούκια των 7-8 χόρδων σε κουρδισμα τριχορδου , αναφερόμενο στα πρώτα προπολεμικά μπουζούκια στιλ Σταθοπουλου

Η δικιά μου εμπειρία. Οκ, 16 χρονων είμαι αλλά είχα κι εγώ την ιστορία μου. Μεγαλωμένος σε περιβάλλον που ασφαλώς σεβεται το ρεμπέτικο τραγουδι αλλά δεν το έχει στην κορυφή των προτιμίσεων του, όντας κάποτε μικρός και χωρίς δυνατότητα να χειριζομαι μηχανήματα σαν τον η/υ, περίμενα κανα γλέντι μια στις τόσες για να πάρει το αυτί μου καμμια φραγκοσυριανη, κανα μπαξε τσιφλίκι, ΖΑΜΠΕΤΑ, ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ και τέτοια, τα γνωστά τα οποια από τότε θυμάμαι να τα λατρεύω. Περί τα 8-9 είχα πιασει το τρίχορδο της ξαδέρφης μου. Δεν θυμάμαι και πολλά απο την πρώτη μου φορά. Στα 10 μου δανείζει ένας γείτονας το μπουζούκι του (τετράχορδο) και το κρατάω για μερικούς (4-5) μήνες. Απλά γρατσούναγα βέβαια αλλά το μικρόβιο είχε κολλήσει. Να μην πολυλογώ, πριν απο περίπου 2,5 χρόνια πήρα ένα φτηνό-νιαρικο μπουζούκι τετράχορδο. εως που πριν από μερικούς μήνες ξύπνησα ένα ωραίο πρωι και κάπως <<τσαμπουκαλεμένος>> το γυρίζω στο τρίχορδο. Ηταν 11/5/2013!!! Τελειως συμπτωματικα, κολλητός μου φίλος αγόρασε εκείνη την ημέρα τρίχορδο απο τον καφετζόπουλο. Δεν επαιξε ρόλο αυτό καθώς το έμαθα μετά απο 2 μερες. Για τον καιρό μου πάντως πιστεύω πως το πάω καλά. Ο λόγος που άλλαξα ήταν επειδή και στο τετράχορδο έπαιζα κυρίως ΜΑΡΚΟ, ΤΣΙΤΣΑΝΗ και τα ρέστα. Ποτέ δεν έκλεινα προς παλαιολόγου, χιωτη μετ’ αμερικής, νικολόπουλο και τέτοιου είδους καλλιτέχνες (ως προς το παίξιμο πάντα). Και αφου ήμουν του βαρέως στυλ ξαφνικά πεισμωσα και έκανα ένα απο τα λίγα καλά που έχω κάνει στον εαυτό μου. ΤΟ ΓΥΡΙΣΑ ΣΤΟ ΤΡΙΧΟΡΔΟ.

Μια και ρωτας…
Νομιζω θα γραψω αρκετα,ελπιζω να μην κουρασω πολυ.
Πηρα στα χερια μου το πρωτο τετραχορδο το ‘90-‘91.Μου το πηρε ο παππους μου,μετα απο παρακάλια και δεν ηξερα τοτε ουτε για τετραχορδα,ουτε για τριχορδα.Απλως μου αρεσε το μπουζουκι,ακουγα απο μικρος και ηθελα να παιξω αυτα που ακουγα.Δασκαλος δεν υπηρχε την συγκεκριμενη εποχη στο συγκεκριμενο μερος(εχω μεγαλωσει στην Πρεβεζα).Σιγα-σιγα καταφερα να παιζω σε μαγαζια το ‘95,αλλα μεχρι τοτε…
Ο παππους μου ειχε λιγες κασσετες,αλλα ηθελα κι αλλες,οπότε αρχισα να πηγαινω σ’ενα καφενε που επαιζε ρεμπετικα και ζητουσα απ’τον ιδιοκτητη να μου γραφει κασσετες.Επισης μου εδινε πληροφοριες για τα τραγουδια που μου’γραφε.Ποιος παιζει μπουζουκι,ποιος/ποια τραγουδαει,οπως και μερικοι θαμωνες,μεγαλυτεροι σε ηλικια,που εκανα παρεα(και ακομα κανω οταν πηγαινω),ο οποιοι ξεραν τον παππου μου και οτι γρατζουναω.Μαλιστα μου λεγανε οτι ‘‘δεν εχεις καμια δουλεια εσυ με το τετραχορδο μπουζουκι,να παρεις τριχορδο!’’
Ετσι ακουσα Μαρκο,Τσιτσανη και πολλους αλλους,αλλα και Χιωτη με τριχορδο κι επαθα πλακα.Σκεφτομουνα να παρω τριχορδο αλλα δεν υπηρχε φραγκο.
Οταν αρχισα στα μαγαζια,παιζαμε απο τεσσερα ατομα και πανω.Δεν παιζαμε πολλα ρεμπετικα,μονο την τελευταια ωρα.’‘Περναγα’’ λαϊκα,αλλα και Νικο Παπαζογλου και διαφορα ‘‘εντεχνοειδή’’.Οταν ακουσα Παπαζογλου πρωτη φορα,εψαξα αμεσως να δω ποιος επαιζε στους δισκους.Τα παιξιματα που μου ‘καναν εντυπωση ηταν του Παππου και του Λιολιου(που δεν τους ηξερα τοτε) και ηταν με τριχορδο.
Το 99’ πηγα στην Αθηνα και πηρα τριχορδο μπουζουκι και απο τοτε δεν το εχω αλλαξει.
Η αλλαγη,εκτος απ’τους παραπανω λογους εχει να κανει με το γεγονος οτι καταλαβα πως με το τριχορδο παιζονται τα παντα και μαλιστα με αλλη χαρη και γλυκα.Μπορει να δυσκολευει σε καποια πραγματα,αλλα ειναι πιο…’‘μπουζουκι’’.
Η αλλαγη δεν με δυσκολεψε πολυ,γιατι στο σπιτι κουρδιζα το τετραχορδο ‘‘τριχορδέ’’ και το εμαθα σε 3-4 μηνες.Οχι τέλεια,αλλα μπορουσα να δουλεψω.
Στον τροπο παιξιματος αλλαξαν πολλα λογω των χρονων(μετα μελετης) που περασαν και οχι λογω οργανου πιστευω.Απλα το τετραχορδο λογω των μικροτερων αποστασεων στην ταστιερα και του βολικοτερου μανικου,βοηθαει το πιο ανατολιτικο παιξιμο και την αναπτυξη ταχύτητας.Το τριχορδο εχει αλλη χαρη.
Το ρεπερτοριο εχει εμπλουτιστει πολυ απο τοτε και συνεχιζει να εμπλουτιζεται.Ουτε αυτο πιστευω ειναι θεμα οργανου.Αμα σ’αρεσει να παιζεις ρεμπετικα τα παιζεις και σε κιθαρα.
Τελος,δε νομιζω να γυρισω ποτε στο τετραχορδο.

Τεράστια αλήθεια φίλε SDimi. Δεν εξηγείται αλλιώς πως μόλις έπιασα τρίχορδο στα χέρια μου, μου μπήκε “το μικρόβιο” της μετάβασης…Και να φανταστείς πως δεν είχα καν εμπειρία στο όργανο (τρίχορδο ή τετράχορδο). Μετά απο πολλά χρόνια ασχολίας με την κιθάρα (σε διάφορα είδη μουσικής) είπα να κάνω ένα βήμα προς το όργανο που πάντα με γοήτευε. Αγόρασα ενα φτηνό τετράχορδο για ξεκίνημα. Δεν άντεξε στα χέρια μου παραπάνω απο 1 χρόνο…Αν σήμερα συνεχίζω να ασχολούμαι, μαθαίνω, μελετώ ως ερασιτέχνης το μπουζούκι, το χρωστάω αποκλειστικά στη μαγεία του τρίχορδου…και όλων των τριχόρδων γενικά. Και όχι μόνο αυτό. Το τρίχορδο με οδήγησε να εξερευνήσω ακόμα περισσότερο ενα είδος μουσικής που ναι μεν το γνώριζα και το αγαπούσα αλλά δεν το “κατείχα” με την ολοκληρωμένη έννοια του όρου. Και κάτι άλλο. Η “φιλοσοφία” του τρίχορδου δεν έχει καμιά σχέση με αυτή του τετράχορδου. Το τετράχορδο το έχω ως εικόνα συνδεδεμένο με το “μπουζουκτσίδικο”, το “σκυλάδικο”, τον ηλεκτρικό ήχο, την ατσαλάκωτη εφετζίδικη γκλαμουριά και το επιδεικτικό ταξίμι ταχύτητας…Το τρίχορδο απλά είναι άλλο πράμα!

ΥΓ. Το τρίχορδο έγινε επίσης η αφορμή να ασχοληθώ πολύ ζεστά με το θέμα της κατασκευής του μπουζουκιού, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα… :slight_smile:

Αγια οργανα τα τριχορδα…αγια!!!

Απο οταν επιασα το πρωτο ενα μπαγλαμα,απλα κολλησα κι απο οταν απεκτησα τριχορδο αλλαξε η ζωη μου…θελησα να μαθω σαν τρελος και να θελω να κατασκευασω!

Αρρωστια!

Να λοιπόν και άλλοι φίλοι , με την ίδια " ανεξήγητη εξ επαφής " έλξη προς το τριχορδο.

Κάνοντας μια υπεραπλουστευση, θα έλεγα πως το τριχορδο ειναι κάτι σαν το ταμπουρα. Απλό , λιτό, δωρικο, αρχεγονο όργανο, πολύ κοντά στην λιτή αλλά ουσιώδες , αρχεγονη παράδοση μας, που έχει εμποτισει το DNA μας.

Το τριχορδο όργανο θέλοντας και μη σε κανει πιο απλοικο , ανθρωπινο, σε κατεβάζει απο την αλαζονεία , την επίδειξη σε μια κατάσταση εσωτερικής αναζήτησης.

Οι αντιπρόσωποι του τριχορδου , άπλοικοι συνθέτες , που καποιοι απο αυτούς δεν είχαν ούτε καλά καλά την άρτια τεχνική του οργάνου δημιουργισαν συνθέσεις που άγγιξαν τις καρδιές μας.

Ειναι αποδεχτο ( και ίσως σε κάποιες περιπτώσεις το ζητούμενο) να παίζεις απλά , λιτά χωρίς πολλά γεμισματα και γυρλαντες το τριχορδο … Ειναι παρειστικο όργανο … Και ας κανείς και κανά δυο λάθη .

Δεν συμβαίνει το ίδιο με το τετράχορδο … Όργανο εμπλουτισμένο και διακοσμημενο απο Δυτικά / ευρωπαϊκά στοιχεία και εξωτικους ρυθμούς Σαμπα Ρουμπα κτλ.

Το τετράχορδο δεν ειναι της παρέας όργανο ( παρειστικο ) ειναι σολιστας όργανο .
Δεν δέχεται λάθη , απλοικο παιξιμο, θαμπες νότες .

Το τετράχορδο ειναι όργανο performance , βιρτουοζικο, και ο παίχτης του τεχνικά άρτιος. Το όργανο δεν σε κατεβάζει σε μια πιο απλή ανθρώπινη κατάσταση , έχει την τάση να σε ανεβάζει σε μια κατάσταση ( State) επίδειξης και αλαζονείας

Βέβαια υπάρχουν τετραχορδοι παίχτες που το παιξιμο τους ειναι , απλοικο , λιτό παρειστικο , και τριχορδοι παίχτες με παιξιμο γεμάτο πρελουντια, βαβουρα, και επίδειξη !

τελειωνοντας και χαριτολογοντασ θα έλεγα πως το τριχορδο ειναι σύντροφος , δεν χρειάζεται κοινό για να παιχτεί, απλά εσύ και αυτό! Το τετράχορδο ως βιρτουοζικο όργανο χρειάζεται και κοινό και αλλά όργανα για να φανεί το αρχήγιλικι του!

Η προσέγγιση σου φίλε SDimi στο θέμα είναι εξαιρετική. Θα συμφωνήσω ΑΠΟΛΥΤΑ!. Να προσθέσω και κάτι ακόμη που το προσέχω κάθε φορά που προσπαθώ να παίξω κάποια απο τα σύγχρονα λαϊκά με τρίχορδο, αυτά που χαρακτήρισαν και μια ολόκληρη εποχή… Είναι σαν να εξαγνίζονται, σαν να αποκτούν άλλη διάσταση ως μουσικές…Η προκατειλημμένη ιδέα μου ίσως; Ή απλά η πραγματικότητα;

Πράγματι, ωραία η προσέγγιση του SDimi. Μπορεί να μη συμφωνώ σ’ όλα της τα σημεία (ας πούμε, ποιο DNA;), αλλά δεν έχει σημασία. Κανείς δε θα τους βρει ποτέ όλους σύμφωνους. Το θέμα είναι ότι αποτυπώνει πολύ γλαφυρά σε λέξεις αυτό που αισθανόμαστε.

Παρά ταύτα, θα κάνω ακόμα λίγο τον σπαστικό, υπενθυμίζοντας ότι βρισκόμαστε σ’ ένα φόρουμ όπου οι τρίχορδοι υπερτερούν αριθμητικά. Δεν είμαστε αντιπροσωπευτικό δείγμα του ελληνικού μπουζουκόκοσμου, αλλά μόνο μιας μερίδας του. Αλλού, σε κανένα laika.gr (αν υπάρχει), ίσως βρει κανείς εντελώς άλλες προσεγγίσεις και πολλούς που να τις ασπάζονται.

Αγαπητε φιλε pepe,

να διευκρινησω για το DΝΑ ;):slight_smile:

Αναφερομαι στη “δωρικοτητα και το παν μετρο αριστο” στοιχεια πολιτισμου που τα κουβαλαμε οι περισσοτεροι μεσα μας, θελοντας και μη, και ας μη τα εφαρμοζουμε τις περισσοτερες φορες.

Δυο παγκοσμιοι πολεμοι,μια υποδουλωση, φτωχεια, μια μεγαλη μεταναστευση, και τοσα αλλα ιστορικα γεγονοτα, μας “εσπασαν” το τσαμπουκα και οποια αλλαζονικη ταση επιδηξειας μπορει να ειχαμε στο DNA μας.

Σε γενικες γραμμες ειμαστε λαος ταλαιπωρημενος,φτωχος, ξενιτεμενος, απλοικος.Αλλα συναμα, υπερ-συναισθηματικος,ευαισθητος, ανυσηχος, περιεργος, μελωδικος, ακρως εκφραστικος και δημιουργικος.

Καλος και ωραιος ο Χιωτης της σαμπας και της ρουμπας, ο Λεμονοπουλος των τρελων ταξιμιων,… Ο Παουρης των τζαζ προσεγγισεων

Οταν αρχισα να παιζω τετραχορδο, η πενιες του Χιωτη στο τετραχορδο μου ακουγονταν απιστευτα ελκυστικες.
Ποιος Μαρκος με το επαναλαμβανομενο, βαρυ, μονοκομματο βαρετο μοτιβο…τριγκι τριγκι…τριγκι τριγκι…και εισαγωγες τοσο απλες που μου θυμιζαν μερος της μελωδιας των στιχων.

Μεχρι που επιασα το τριχορδο…διαφορετικο οργανο, απλοικο,“φτωχο” σε διακοσμηση,μικροκαμομενο…"ευθραυστο, λεπτο μπρατζο,…ξυλινο σε ολα του.Δυο χορδες (Ρε-Λα)…περιορισμενο, αλλα γλυκο, μελωδικοτερο απο το τετραχορδο.Και αυτες οι ανοιχτες του…σκετη μουρλια.

Πλεον δεν κοιταζα να βρω στην επομενη παραγγελια μου μπουζουκι με αβαλονε και πουλια, λαμψη και πλουτη.
Κοιταξα τα ξυλα του, τον ηχο του, το στενομακρο δακρυ καλουπι του.Το τριχορδο με κατεβασε, με εκανε πιο ανθρωπινο …με μορφωσε τι θα πει ρεμπετικο και μουσικη.

Χρειαζεται μουσικη παιδεια για να αξιολογησεις σωστα το τριγκι τριγκι…τριγκι τριγκι του Μαρκου.
Και τωρα οταν παιζω με φιλους, δεν παιζω για επιδειξη, ουτε με πολυ ενδιαφερει ποσο καθαρες θα ειναι οι νοτες…η τι το “ακροατηριο” θα σκεφτει για το παιξιμο μου…και εαν καμμια εισαγωγη με παιδευει λογο ταχυτητας, την απλουστευω, οπως θα εκανε ο Μαρκος.:088:

στα περί dna διαφωνώ κι εγώ, είναι ολοφάνερο ότι οι συνθήκες καθορίζουν την εν γένει συμπεριφορά (κι αυτή η ομαδοποίηση λάθος είναι) ενός πλήθος ανθρώπων (“λαού”; τάξης;) σε ένα δεδομένο γεωγραφικό χώρο.
τεσπα, αλλού η κουβέντα και οι απόψεις μου γνωστές περί 3χ/4χ. αν και κιθαρίστας, ούτε που σκέφτηκα ποτέ για τετράχορδο. άρα είμαι εκτός κουβέντας εξ αρχής! να με συμπαθάτε για την ενόχληση…

Το 3χορδο και το 4χορδο είναι δυο διαφορετικά μουσικά όργανα, με διαφορετική τεχνική και φιλοσοφία. Πιο κοντά θεωρώ πως βρίσκεται το 4χορδο στην κιθάρα παρά στο 3χορδο. Άρα δεν μιλάμε για μετάβαση, αλλά για επιλογή μουσικού οργάνου. Όταν μιλάμε βέβαια για μπουζούκι, μιλάμε για 3χορδο.

Καλησπέρα και απο μένα. Δεν εχω διαβασει ολα τα σχολια, διαβασα ομως αρκετα. Εγώ είμαι τετράχορδος. Αυτο που μπορω να σου πω ειναι οτι εμεις οι τετραχορδοι δεν εχουμε θεμα με τους τριχορδους οπως εχουν αυτοι με μας. οι περισσοτεροι τριχορδοι ειναι φανατικοί πράμα το οποίο δεν ισχυει για τους τετραχορδους. Ενα ειναι αυτο. Τώρα οσον αφορα τις χρονολογίες, σε διαβεβαιω πως το τετράχορδο προϋπήρξε του τριχόρδου. Το τρίχορδο χτίστηκε με βάση το τετράχορδο οπότε και το δεύτερο εγκαταλήφθηκε για να ερθει στην επιφάνεια καποια χρονια μετα. Με το τετράχορδο εχεις περισσότερη άνεση. Ειναι και θεμα ανθρώπου

Καλως τον και ας αρησες , φιλε smxz8 ¨;)
Συμφωνω με το θεμα “φανατισμου” απο καποιους τριχορδουσ σε σχεση με τους τετραχορδους

Ενημερωτικα θα ηθελα να ξερω εαν εχεις παιξει με τριχορδο και εαν βρικες καποιες σημαντικες διαφορες (δυσκολιες) που σε ωθησαν πισω στο τετραχορδο

Τώρα οσον αφορα τις χρονολογίες, σε διαβεβαιω πως το τετράχορδο προϋπήρξε του τριχόρδου

Θα ελεγα πως το πολυχορδο προυπηρξε και των δυο, αλλα αυτο ειναι μια αλλη μεγαλη συζητηση

Θα συμφωνησω μαζι σου περι φανατισμου. Το θεμα δεν ειναι οτι οι τετραχορδοι σαν χαρακτηρες ανθρωπων ειναι λιγοτερο φανατισμενοι, αυτο ειναι αβασιμο.Επισης οι ανθρωποι δεν φανατιζονται με υλικα στοιχεια αλλα με ιδεες. Συνεπως αποψη μου ειναι πως αυτο συμβαινει γιατι το τριχορδο δεν ειναι ενα απλο μουσικο οργανο και οι παιχτες του δε φανατιζονται απλα και μονο με το οργανο σαν κατασκευασμα, αλλα με ολο το ιδεολογικο περιβλημα του.

Φίλε smxz8, χαίρομαι που εμφανίζεται και κάποιος 4χ, ώστε να έχουμε και την άλλη άποψη. Για το ζήτημα του φανατισμού, συμφωνώ μαζί σου ότι:

Γιατί όμως;

Σίγουρα ο Λέτζεντ έχει δίκιο. Δε φανατίζεται κανείς με χορδές αλλά με ιδέες. Εδώ ποια ιδέα υπάρχει από πίσω;

Πιστεύω ότι έχουμε να κάνουμε μ’ ένα γεγονός που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό αλλά ωστόσο επηρεάζει ακόμη και όσους το αγνοούν: το τρίχορδο μπουζούκι είναι προϊόν αναβίωσης. Οι αρχαιότεροι εδώ μέσα μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι κάποια εποχή δεν το ήξεραν ούτε οι έμποροι οργάνων. Οι κλασικοί και προκλασικοί ρεμπέτες είχαν γεράσει και αποσυρθεί ή είχαν παρακμάσει ή είχαν πεθάνει. Οι ηχογραφήσεις τους σώζονταν σε δίσκους γραμμοφώνου, αλλά γραμμόφωνα δεν είχε σχεδόν κανείς πια. Τους λιγοστούς άμεσους συνεχιστές, π.χ. Στέλιο Βαμβακάρη, ποιος τους ήξερε. Μια ολόκληρη κοινωνία αγνοούσε ότι είχε υπάρξει μια μουσική με αυτό τον ήχο και με αυτή την ιδιαιτερότητα. Κάποιοι ανακάλυπταν τραγούδια που μιλούσαν χωρίς φόβο και πάθος (ή και το αντίθετο: σχεδόν με θράσος) για ναρκωτικά, νταηλίκια, φυλακές, μαχαιρώματα, και έμεναν άφωνοι.

Όπως η ίδια η μουσική, έτσι και το κύριο όργανό της είχε περιπέσει σε αφάνεια.

Σ’ όλο αυτό το διάστημα, το 4χ μπουζούκι όχι απλώς συνέχιζε την πορεία του αλλά είχε αποκτήσει και μια άνευ προηγουμένου κοινωνική αναγνώριση, με τα λαϊκά/λαϊκότροπα του Θεοδωράκη κλπ…

Ίσως λοιπόν, σκέφτομαι, το να παίζεις 4χ θεωρούνταν από τους ίδιους τους μπουζουξήδες κάτι απλό και νορμάλ, ενώ το να παίζεις 3χ αποκτούσε χαρακτήρα σταυροφορίας.

Όσοι σήμερα παίζουμε και ακούμε ρεμπέτικα προερχόμαστε από τους αναβιωτές/σταυροφόρους εκείνης της εποχής (από λίγο πριν την πτώση της Χούντας και δώθε). Βέβαια μπορεί να μην το ξέρουμε.

Αντίθετα το 4χ δεν είναι αναβίωση του πολύ παλιού τετράχορδου που υπήρχε από τις αρχές του 20ού αιώνα. Όταν όλη η μουσική κοινότητα συφωνεί ότι το 4χ το εφεύρε ο Χιώτης, πάει να πει ότι αλήθεια/ξεαλήθεια αυτή η πίστη υπήρχε. Το 4χ εμφανίστηκε ως καινοτομία σε μια εποχή όπου το 3χ ήταν καθιερωμένο και όπου κανείς δε θυμόταν ότι είχαν ξαναϋπάρξει τετράχορδα παλιότερα. Άλλωστε η λογική του πολύ παλιού τετράχορδου ήταν η ίδια με του 3χ: μία ή δύο χορδές για μελωδία και οι άλλες ανοιχτά. Δηλαδή τροπικό παίξιμο. Το 4χ ρε-λα-φα-ντο υπήρξε όντως καινοτομία, γιατί μετέφερε τη μουσική λογική αλλού (ή μάλλον, βοήθησε όταν η μουσική λογική είχε ήδη αρχίσει να μεταφέρεται αλλού αλλά προσέκρουε στις ατέλειες του 3χ).

Το περιεργο της υποθεσης είναι οτι το τριχορδο ακομα και αυτη τη περιοδο μπαινει περισσότερο στη δισκογραφία απο το τετραχορδο ή τουλαχιστον εξισου… Δε ξερω ποσοστα, αλλα σκεφτομαι τον Παπαδοπουλο που εχει ηχογραφήσει χιλιαδες…

μου φαίνεται πολυ περιεργη η στροφή προς το τετραχορδο. Μαλλον η μοδα της εποχής με τις επιτυχίες του Χιωτη και το οτι νομισαν ολοι οτι ο Χιωτης παιζει αυτα τα δυσκολα τραγουδια λογω οργανου και όχι γιατί είναι μπουζουκαρος…

1 Like

Λοιπόν, είπα να μην πάρω θέση, αλλά μάλλον ήρθε ο καιρός να πω κι εγώ τη γνώμη μου. Να διευκρινίσω λοιπόν εξ’ αρχής ότι η γνώμη είναι αυστηρά προσωπική.

Τυγχάνει να έχω τετράχορδο εδώ και κάμποσα χρονάκια, με το οποίο ξεκίνησα γιατί αυτό έπεσε στα χέρια μου. Το πώς και το γιατί είναι μια άλλη ιστορία. Μικρός τότε, τρέλα με τι μουσική, μπουζούκι ζήτησα, μπουζούκι μου έφεραν, πήγα σε δάσκαλο (για την ακρίβεια μου έφεραν, γιατί είχα και το μεράκι) ξεκίνησα. Για 2 χρονάκια όλα κυλούσαν άψογα, με τη διαφορά όμως ότι πια αποκτώντας μία πρώτη επαφή με το όργανο άρχισα να γίνομαι επιλεκτικός και στα ακούσματα μου. Στο τότε ρεπερτόριο που μάθαινα είχα κομμάτια από Μάρκο μέχρι Παπάζογλου (όχι το Βαγγέλη, τον “νέο”) και από Παπαϊωάννου μέχρι Χιώτη (“περασμένες μου αγάπες”, “μυστήριο κατάντησες για μένα” κλπ), χωρίς φυσικά να λείπουν τα “κλασσικά” τσιφτετέλια και οι νέες επιτυχίες της εποχής “Ρόζα”, “Λαδάδικα” κλπ. (ναι ναι μικρός είπαμε και ήθελα να παίζω τα πάντα, ταλέντο τρελλό δεν ήμουν ποτέ αλλά με δουλειά πάνω στο όργανο κάθε μέρα είχα καταφέρει αρκετά). Και κάπου εκεί ανακαλύπτω μια παλιά κασσέτα του πατέρα μου με τον Τσιτσάνη live από κάποιο κέντρο, πολύ παλιάς ηχογράφησης όμως με λίγα όργανα, λιτή, καθαρά παιξίματα και να τραγουδά ο ίδιος. Όταν τον ρώτησα δεν ήξερε ούτε ο ίδιος από πού ήταν η ηχογράφηση. Του την είχε γράψει κάποιος φίλος, είπε. Τα τραγούδια γνωστά μεν στα αυτιά μου, αλλά σε τέτοιες εκτελέσεις για εμένα ήταν πρωτόγνωρα. Και με το κλασσικό θάρρος-θράσος ζήτησα να μάθω κάποια από αυτά. Και όντως ο δάσκαλος τότε δεν το αρνήθηκε και μου έδωσε παρτιτούρες και ξεκίνησα να μαθαίνω. Αλλά (πάντα υπάρχει ένα “αλλά”) ο ήχος δεν ήταν ίδιος. Ξέχασα να πω ότι μέχρι τότε δεν είχα τη σκέψη του “αυθεντικού”, κοίταζα εάν ξέρω το τραγούδι σαν τραγούδι και σαν άκουσμα. Εκεί λοιπόν ξεκινάω να υποψιάζομαι και να ψάχνω παραπάνω για πρώτες εκτελέσεις, παλιές κλπ (τότε δεν υπήρχε το youtube) ώστε να ακούσω ήχους και ατμόσφαιρα από τις εποχές που γράφτηκαν τα τραγούδια. Μαθαίνω συνθέτες που δεν ήξερα μέχρι τότε ότι υπήρχαν (πχ Δελιάς) και αρχίζω λίγο να ερευνώ την ιστορία των τραγουδιών και φυσικά και της εποχής που γράφτηκαν. Μετά όμως με προλαβαίνουν οι εξελίξεις της εκείνης ηλικίας, με αγγλικά-γαλλικά-φροντηστήρια και μετ’ επειτα πανελλήνιες, με το μπουζούκι να μένει στην άκρη.

Περνά ο καιρός, περνάω στη σχολή και έρχεται ο καιρός για φοιτητική ζωή. Το ξαναπιάνω λοιπόν, αλλά δεν ήταν πια το ίδιο για εμένα. Τα ακούσματα μου είχαν αλλάξει, είχα ανακαλύψει πιο παλιούς και “αυθεντικούς” ήχους και το παίξιμο μου πια σε εμένα τον ίδιο θύμιζε πώς να το πω … νυχτομάγαζο. Εκεί αντιλαμβάνομαι πια ότι τελικά κάτι άλλο είναι αυτό που μου αρέσει και άρχισα να ψάχνω το διαφορετικό. Το διαφορετικό ήταν αυτό που ονομάζω “τρίχορδο παίξιμο” και έψαχνα τρόπους να το περάσω στο τετράχορδο μου (με όχι μεγάλη επιτυχία). Το παίξιμο μου, λόγω ότι έτσι έμαθα από την αρχή να παίζω, ήταν κατακόρυφο με πολλές διπλοπενιές και στολίδια, χωρίς πολλές συνηχήσεις και γενικότερα όχι τόσο απλοϊκό. Αλλά δεν ήξερα και άλλο τρόπο. Αυτό έμαθα, αυτό έκανα.

Περνώντας ο καιρός, με τη δουλειά και τις υποχρεώσεις και κάποιο χρονικό διάστημα που έλειπα στο εξωτερικό το μπουζούκι είχε μπει και πάλι στο πλάι και το γρατζουνούσα ανά “άκυρα” διαστήματα, με αποτέλεσμα φυσικά να χάσω και την όποια τεχνική είχα και γενικότερα την επαφή με το όργανο. Μέχρι που ψάχνοντας μια μέρα κάποιους στίχους στο internet, πέφτω πάνω σε μια συζήτηση ανθρώπων με αναλύσεις επί αναλύσεων και σε βάθος και σε πλάτος, παραθέτοντας πειστήρια και αποδείξεις για τα όσα έλεγαν (ναι για το εδώ forum μιλάω). Ξεκίνησα λοιπόν να δω τι λένε αυτοί οι άνθρωποι που φάνηκε να γνωρίζουν πολλά, μα πολλά παραπάνω απ’ όσα ήξερα εγώ και κάποιοι κιόλας καταξιωμένοι. Εκεί μου γεννήθηκε εκ νέου η επιθυμία να κάνω και πάλι ένα βήμα (μια προσπάθεια) να βρω αυτό το “κάτι διαφορετικό” που είπα παραπάνω ότι μου άρεσε. Αφού παρακολουθούσα και το forum, γράφτηκα κιόλας κάποια στιγμή και είπα να γίνω και λίγο πιο ενεργός και το ένα έφερε το άλλο και έπειτα από κάποιες χρονοτριβές και καθυστερήσεις καταφέρνω να παρεβρεθώ σε μια “συνάντηση”, παρόμοια και αντίστοιχη με την αυριανή. Εκεί γνωρίζω επιτέλους τους ανθρώπους που μέχρι τότε μόνο διάβαζα (δηλαδή κάποιους από αυτούς) και φυσικά μεταξύ τσιμπολογίματος και κρασιού, καταφθάνει η ώρα να “βγουν” και τα όργανα. Εκεί γίνομαι θεατής μιας κατάστασης να παίζουν καμμιά δεκαριά (ίσως και παραπάνω) μπουζούκια ταυτόχρονα, με συνοδεία κιθάρας, μπαγλαμάδων, με ποτηράκια να σέρνονται πάνω σε κομπολόι για να κρατάνε τον ρυθμό κλπ. Από τόσο κοντά, για εμένα ήταν προφανώς κάτι πρωτόγνωρο και αφετέρου, εκεί ακούω και πάλι αυτό το “κάτι διαφορετικό” που έψαχνα αλλά αυτή τη φορά ζωντανό. Η ώρα κύλεισαι, περασμένα μεσάνυχτα κατά πολύ και αφού οι περισσότεροι είχαν φύγει, είχε ξεμείνει ένα μικρό παρεάκι 3-4 ατόμων όπου έπαιζαν τραγούδια που μέχρι τότε είχα ακούσει ΜΟΝΟ σε ηχογραφήσεις που είχαν σχεδον 75 με 85 χρονια πριν. Εκεί λοιπόν σε μια κουβέντα πάνω, είπα τα προηγούμενα (εν περιλήψη) και μου λέει κάποιος από “εδώ”, “Ε παίξε λίγο ότι ξέρεις” και όντως δοκίμασα πρώτη φορά να παίξω σε τρίχορδο. Στην αρχή δύσκολο το πιάσιμο του μπράτσου, γιατί ήταν πολύ λεπτότερο από ό,τι είχα μάθει τόσα χρόνια. Δοκίμασα να παίξω κάποια τραγουδάκια από τα παλιά που ήξερα (στο κλίμα της “συνάντησης” πάντα) και κάποιος με κιθάρα με συνόδεψε (κάτι που δεν είχε συμβεί για πολλά χρόνια … από την εποχή που έπαιζα με το δάσκαλο μου). Αυτός ο ήχος όμως από το δικό μου παίξιμο (το λάθος παίξιμο για αυτό το όργανο) έμοιαζε πολύ περισσότερο σε αυτό που αναζητούσα. Κάποιος μάλιστα με παρότρυνε ότι αφού μου αρέσει να μην το παρατήσω. Και εν προκειμένω αυτό περίπου έγινε με καθηστέρηση. Συντήρησα εκ νέου το τετράχορδο μου, με σκοπό όμως αυτή τη φορά να μην μείνω εκεί, να αποκτήσω και τρίχορδο. Ξεκίνησα πάλι τη μελέτη λοιπόν και μάλιστα από το μηδέν. Πήγα ξανά σε δάσκαλο, κούρδισα το τετράχορδο μου “τριχορδέ” μέχρις ώτου μετά από κάποιο χρόνο (2-3 μήνες συνολικά) κατάφερα να αποκτήσω τρίχορδο.

Με την μικρή λοιπόν αυτή πείρα που έχω μπορώ να εκφέρω μια άποψη. Σύμφωνα, με το δικό μου σκεπτικό μπορεί να ονομάζεται μπουζούκι αλλά το τρίχορδο και το τετράχορδο είναι δύο όργανα. Ίδιες ρίζες -καταβολές- αλλά διαφορετικό άκουσμα, διαφορετικό παίξιμο, διαφορετική τεχνική. Μπορεί ο καθένας να μεταφέρει στοιχεία στο παίξιμο του από το ένα όργανο στο άλλο, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι τα όργανα είναι ίδια. Δε θα μιλήσω για το ρεπερτόριο, γιατί ξέρουμε όλοι μας ότι για κάθε όργανο υπάρχει ένα ρεπερτόριο που του ταιριάζει, παρόλο που μπορεί να παίξει και μουσικές από άλλα είδη και άλλα ρεπορτόρια. Επίσης δε θα μπω στη λογική σύγκρισης (ή μετάβασης) γιατί είναι 2 δρόμοι παράλληλοι. Ο τρόπος παιξίματος του κάθε οργάνου εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, τόσο από τη πλευρά κατασκευής του όσο και από την πλευρά του ήχου που παράγει το όργανο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι στις μέρες μας αρκετοί μουσικοί έχουν και από τα δύο αυτά είδη μπουζουκιού στην συλλογή τους και ανάλογα την ερμηνεία που θέλουν να κάνουν ή το ύφος του τραγουδιού επιλέγουν το ανάλογο όργανο και το ανάλογο παίξιμο του. Άρα είναι θέμα επιλογής με προσωπικά (ή και πιο αντικειμενικα κάποιες φορές) κριτήρια. Φαντάζομαι πως και ο Χιώτης όταν πρόσθεσε την τέταρτη χορδή και κούρδισε το μπουζούκι του αλλιώς (δηλαδή επέλεξε ένα διαφορετικό είδος μπουζουκιού από τα καθιερωμένα) το έκανε με σκοπό την αναπαραγωγή ενός αλλιώτικου τρόπου παιξίματος (κάθετο παίξιμο) και με σκοπό να προσεγγίσει νέα είδη μουσικής (πιο ευρωπαϊκά ας τα πούμε).

Δεν υπήρξα ως τώρα αιρετικός προς κανένα από τα δύο όργανα και πιστεύω πως καθένα έχει να δώσει κάτι, όπως καθένα έχει γράψει τη δική του ιστορία και μάλιστα κάποιες στιγμές του παρελθόντος παράλληλα με το άλλο όργανο.

Εγώ απλώς θα παραθέσω δύο βιντεάκια (food for thought)…

https://www.youtube.com/watch?v=WjEYxNUX5u4 (στο σημείο 31:00 και κάτω ή ακόμα καλύτερα όποιος έχει χρόνο αξίζει να το δει ολόκληρο)

Εγώ παίζοντας και 8χροδο και 6χορδο μπορώ να πώ ότι κ στα δυο δεν βρίσκω διαφορές…μελέτη να ξέρεις τι κρατάς και τι παίζεις και απο εκεί κ πέρα και στα 2 μπορείς να παίξεις και στα δυο το ίδιο πράγμα! Και τα δυο απλα μελέτη θέλουν!