Αυτό ακριβώς είναι το θέμα για μένα. Από ένα παράκουσμα έχει φτιαχτεί μια ολόκληρη φιλολογία γύρω από την προσωπική ζωή ενός τραγουδιστή.
Με τελευταίο παράδειγμα το άρθρο της Lifo που παρέθεσε σε άλλο νήμα ο Άνθιμος.
Φτάσαμε σε υποθέσεις για νεαρούς εραστές και τούρκους αεροπόρους λες και αυτό έχει σχέση με τον Νούρο ως τραγουδιστή. Ο άλλος κατάλαβε τις σεξουαλικές προτιμήσεις του Νούρου από τον τρόπο που περπάταγε.
Αυτός ο σύνδεσμος δίνεται από το σχόλιο Νο 27, στο ιστολόγιο του Σαραντάκου με θέμα “Δάνεια και Πτωχεύσεις”.
" Η εκκλησία είναι μεγάλη αλλά μικρότερη από τον Ταξιάρχη, είναι όμως η έδρα της ενορίας Οιτύλου λόγω αρχαιότητας, αλλά και λόγω ανώτερης ιεραρχίας της Παναγίας. Ο σημερινός ναός πρέπει να χτίστηκε μεταξύ των ετών 1886 και 1889, επί δεσποτείας Προκόπιου Μελισσαρόπουλου. Είναι σίγουρα χτισμένος λίγο πριν από τον Ταξιάρχη. Θυμούνται οι γέροντες από τις διηγήσεις των γονιών τους ότι τις οικοδομικές εργασίες τις ανέλαβαν οι Βουνισέοι που ήσαν χτίστες (τσούσηδες), φερμένοι από τα Λαγκάδια της Τρίπολης."
http://www.mani.org.gr/medikoi/ekkl/pan/oitilo_panagia.htm
Σταθείτε ρε παιδιά. Το ευρέως λεγόμενο περί ομοφυλοφιλίας του Νούρου έχει στηριχτεί αποκλειστικά σ’ αυτή την ηχογραφημένη προσφώνηση; Πέφτω απ’ τα σύννεφα! Νόμιζα ότι είναι κάτι τεκμηριωμένο.
Μα από πότε είναι γνωστή η ηχογράφηση; Είχε επανεκδοθεί ποτέ από τον καιρό του βινυλίου και δώθε;
Στην ηχογράφηση, στο ότι είχε σύφιλη, στο ότι έβγαινε φωτογραφίες με άνδρες και αν θυμάμαι καλά επειδή η Αγγέλα Παπάζογλου είχε πει ότι είχε “ελάττωμα”, χωρίς βέβαια να διευκρινίσει τι είδους ελάττωμα ήταν αυτό.
Ακόμα και να μην είχε βρεθεί ότι <<τσούσης>> ήταν παρατσούκλι του Αραπάκη, θα ήταν δυνατόν να πέρναγε η λέξη σε ηχογράφηση της εποχής (όπου νομίζω δεν υπάρχει καμία απρεπής λέξη σε ηχογραφήσεις εν Ελλάδι και εν Αμερική), και εκτός από την λέξη και η ευθεία αναφορά σε ένα θέμα εντελώς νομίζω ταμπού για την δισκογραφία (νομίζω δεν υπάρχει ούτε υπαινιγμός πουθενά περί τέτοια πράγματα); Επιπλέον, αν ο Νούρος ήταν γκέι, και αυτό ήταν γνωστό στο σινάφι (πράγματα για τα οποία ό,τι ξέρετε, ξέρω), μάλλον θα πρέπει να υπήρχε μια διακριτικότητα για το θέμα, σίγουρα δεν θα το κράζανε και από δισκογραφίας.
Δε λέω, αγαπά το ρεμπέτικο, αλλά είναι ικανός να διαφημίσει ρεμπέτικη συναυλία και μετά να εμφανιστεί χωρίς μπουζουξή και χωρίς τραγουδιστή/τραγουδίστρια που να μπορεί να τραγουδίσει στα ελληνικά.
Αυτό που καταλάβαινα εγώ τόσα χρόνια, κουβαλώντας στο μυαλό μου το λάθος δεδομένο ότι ο Νούρος ήταν αποδεδειγμένα και εις γνώσιν πάντων γκέι, είναι ότι ούτε τον κράζουν ούτε τον συγκαλύπτουν, παρά με ακομπλεξάριστη αποδοχή λένε «γεια σου πούστη» όπως για άλλον θα λέγανε «γεια σου ψηλέ».
Ό,τι νά 'ναι, ε; …
Επίσης θυμήθηκα, άσχετο περί Νούρου και ρεμπέτικου, αλλά περί τραγούδι και <<πούστηδων>>, σε βιβλίο για το δημοτικό που διάβασα στα αγγλικά πριν δεκαετίες και δεν θυμάμαι ποιανού γνωστού νεοελληνιστή (ένα που ξεκινάει με τον Κωνσταντίνο τον μικρό που σκοτώνει την γυναίκα του, κάπου συζητάει την <<Ντερμπεντέρισσα>> ως παράδειγμα αλλαγής των ηθών, και τελειώνει με το κείμενο ενός ποιητάρη για τον πρόσφατο, επί συγγραφής, Αττίλα), υπάρχει αναφορά ενός Άγγλου περιηγητή ότι οι βουνίσιοι τα τραγούδια των νησιωτών με την ρίμα τα λέγανε <<πουστικά>> (ελλ. χαρακτήρες στο αγγλικό κείμενο, ο τόνος φαντάζομαι αντανακλά τον κλασικισμό του περιηγητού και όχι την πραγματική προφορά).
Ο σεξουαλικός προσανατολισμός του Νούρου ήταν γνωστός στο σιναφι. Όμως παρ’ ότι η ομοφυλοφιλία ήταν κατακριτέα εκείνη την εποχή, ο συγκεκριμένος τραγουδιστής απολάμβανε τον σεβασμό όλων.
Το πρόβλημα είναι όταν σήμερα εξακολουθεί να είναι κατακριτέα, και είτε προσπαθούμε να τον βγάλουμε “καθαρό” και όχι “ελαττωματικό”, είτε τον “συγχωρούμε” στα πλαίσια της αγιοποίησης των πάντων. Κανονικά δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανένα ζήτημα με την ομοφυλοφιλία, τέλεια και παύλα.
ΥΓ: ακούγεται ξεκάθαρα “Γεια σου Τσούση”, προσφωνούνται όλοι με τη σειρά.
Αυτό ακριβώς πίστευα.
Τελικά ισχύει ή όχι; Από το #21 και το #24 του Λουκά προκύπτει το αντίθετο.
Ο Νίκος φαίνεται να έχει τις ίδιες πηγές μ’ εμένα, εγώ όμως δε θυμάμαι τις πηγές μου! ![]()
“Να πεθάνεις Τσούση”
(αυτό πάλι το “να πεθάνεις”…κοπλιμέντο ήταν;)
Καλά θυμάσαι:W.M. Leake, Researches in Greece, 1814
Κι εδώ (“πουστικά τραγούδια”):
Κι εδώ “τα πούστικα τραγούδια”: τα ερωτικά/της αγάπης
Θα πρέπει να είναι κατά την ψυχολογία όπου και κανονικώς προσβλητικοί χαρακτηρισμοί χρησιμοποιούνται επευφημιστικά, όπως το <<ρε τον πούστη!>> όταν λέγεται με θαυμασμό.
@Ανθιμος : Τι ακριβώς λέει ο Γερμανός; Liebeslieder n. pl., verliebte Gesa¨nge, m. pl. (Ξέρω να τα μεταγράψω αλλά όχι να τα καταλάβω. Τραγούδια της αγάπης; Αγαπημένα τραγούδια;)
@ZARAZ : Αναφερεσαι στη μαρτυρία του Λικ ή στο «να πεθάνεις»; Για το πρώτο, εγώ καταλαβαίνω ότι οι συντηρητικότεροι στεριανοί το νησιώτικο το έβρισκαν φλώρικο, φλούφλικο, πούστικο. Το μεν παμπάλαιο, ανομοιοκατάληκτο, συχνά σε βαρείς ρυθμούς ή χωρίς καθόλου ρυθμό, συχνά επίσης πεντατονικό. Το δε πιο εύθυμο, πιο επηρεασμένο από ξένα πρότυπα, με ομοιοκαταληξία, με σύντομα δίστιχα έναντι μακροσκελών αφηγήσεων, συχνά με πιο λεπτεπίλεπτες κλίμακες… Χιτζάζ; Αδερφές είμαστε;
Για το δεύτερο, ε ναι, για καλό το είπε το «να πεθάνεις» κι ας ήταν κάπως… προσωπικός ο τρόπος έκφρασής του!
Στο <<να πεθάνεις!>>. Για το πρώτο, κι εγώ το ίδιο καταλαβαίνω. Εμείς που έχουμε μεγαλώσει με τις ρίμες δεν το νοιώθουμε, αλλά για κάποιον που δεν, μπορεί να ακούγονταν σαν κλισέ μελό ιταλικά τραγούδια, φλούφλικα και, άρα, <<πούστικα>> σε περιβάλλον όπου συγχέονται αυτά τα δύο.
Ναι, ήταν. Ο νόμος 1619/ 1939 προέβλεπε, για να αποφευχθεί η συμπερίληψη οποιασδήποτε λέξης απρεπούς σε ηχογράφηση, να υποβάλλεται το κείμενο κάθε μελλοντικής ηχογράφησης στη σχετική επιτροπή προς έλεγχο και ανάλογες ενέργειες αν απαιτείτο. Όμως η αναφώνηση “Να πεθάνεις, πούστη” ακούστηκε κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης και κανένας νόμος δεν απαγόρευε την εκφώνηση (άρα και συνηχογράφηση) απρεπών λέξεων κατά την ηχογράφηση, από τρίτους όπως οι ακροατές της ηχογράφησης.
Πολύ σωστά! Παραθέτω στίχους από στιχούργημα που απαγγέλλαμε, πιτσιρικάδες:
"Μέσ’ στης νυχτιάς τη σιγαλιά, όχι φωνή από πουλιά,
'αλλη φωνή ηκούστη: “Βρέ, τον πούστη!”
(εντάξει, το μέτρο θυσιάστηκε αλλά, χαλάλι…)
Είμαστε πριν το 1939 όμως. 1928 η ηχογράφηση, λέει το ΥΤ. Χωρίς επιτροπή λογοκρισίας, μόνο με τη φυσιολογική ανθρώινη αιδημοσύνη.
Οι δύο αθυρόστομοι μανέδες του Ψαμαθιανού (που στον ένα λέει και «με το μπαρδόν ρε παιδιά, μου ξέφυγε») ήταν δεκαετίας 1910, νομίζω.
Δεν βάζω θέμα αν ήταν ή όχι ο Νούρος ομοφυλόφιλος. Δεν στέκομαι σε αυτό. Το πρόβλημα για μένα είναι το εξής. Ότι υπάρχει μια ολόκληρη παραφιλολογία σε σχέση με το θέμα.
Παράδειγμα:
- “. Ο Νούρος ήταν ένας τραγουδιστής που ήταν «ξένος δυο φορές», μία λόγω της καταγωγής του από τη Σμύρνη και μία λόγω της ιδιαιτερότητάς του, να αγαπάει άντρες”
- “Στα 45 του επέλεξε να ζήσει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και σχεδόν να αποσυρθεί από το τραγούδι (δεν ηχογράφησε ξανά), για να είναι μαζί με τον άνθρωπο που αγάπησε, ελεύθερος, κάτι που δεν μπορούσε να κάνει όσο έμενε στον χώρο.”
- " ο Νούρος μπορεί πολύ εύκολα να μπει στην κατηγορία των «δυστυχισμένων queers, των φεμινιστών/τριών χωρίς χαρά και των μελαγχολικών μεταναστών/τριών, άτομα τα οποία θεωρούν την άρνηση να αναπαράγουν την γραμμή της οικογένειας ως αιτία της δυστυχίας τους»."
- “Μια φωτογραφία του Νούρου ως «δυστυχισμένου queer», τραβήχτηκε σε στούντιο της Αθήνας το 1938. Ο Νούρος είναι καθιστός, σοβαρός και συγκρατημένος. Στα αριστερά του ένας νεαρός άνδρας, πιθανώς εραστής και όχι μεγαλύτερος των 20 ετών, στέκεται όρθιος με το αριστερό του χέρι ακουμπισμένο στον ώμο του Νούρου,”
- " Εκείνο που κάνει την έκδοση του 1928 με το Νούρο ενδιαφέρουσα είναι ο Στελλάκης Περπινιάδης με το ‘να πεθάνεις, πούστη!’ που λέει στο τέλος του τραγουδιού."
- “Πάντως, οι στίχοι μερικών μανέδων του Νούρου έχουν μια αποφασιστική queer ευαισθησία και ηχούν ξεκάθαροι στην queer ακοή μου. Κύρια στο ‘Χουζάμ μανέ (Ποιός έχει μαύρη την καρδιά)’ και στο ‘Χετζάζ μανέ (Ο κόσμος με κατηγορεί)’ -και οι δύο γραμοφωνημένοι στις αρχές του ’30, βγάζουν την αίσθηση της ‘αγάπης που δεν τολμάει να φανερωθεί’.”
Όλα αυτά και πολλά άλλα, είναι υποθέσεις βγαλμένες από την φαντασία διαφόρων για ποιο λόγο;
Για να γράψουν κάτι; Για να υποστηρίξουν τι;
Δεν προσπαθώ να βγάλω τον Νούρο “καθαρό”. Το αν ήταν ομοφυλόφιλος ήταν καθαρά δικό του θέμα. Και αποδεκτός ήταν, και γνωστός ήταν, και καταπληκτικός τραγουδιστής. Από αυτό όμως μέχρι να γίνει “σημαία” των queer υπάρχει τεράστια απόσταση.
Ως συνήθως, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν πείθουν για ένα “κοινό μυστικό”. Αυτό όμως, από μόνο δείχνει ποια είναι τα ταμπού της ελληνικής κοινωνίας. Εξάλλου κανένας δεν πήγε να κάνει τον Νούρο “σημαία”, δεν ξέρω από πού προκύπτει αυτό.