Γεια σας!
Κάποιες φορές σε ρεμπέτικα τραγούδια άκουσα να λένε το “ρ” σαν “ρρ”. Για αυτό ρωτήσομαι αν το ρεμπέτικο τραγουδιέται με μία συγκεκριμένη προφορά και αν ναι, ποια και γιατί;
Είμαι ισπανίδα και μόνο μαθαίνω ελληνικά από 3 χρόνια, άρα πιθανώς δεν μπορώ να την διακρίνω όσο καλά από έναν έλληνα.
Ευχαριστώ!
Καλώς όρισες!
Στα ελληνικά δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ “ρ” και “ρρ”, όπως υπάρχει στα ισπανικά. Σε ποιο τραγούδι το άκουσες αυτό;
Ο Αντώνης Καλυβόπουλος που τραγούδησε κάποια τραγούδια του Γιοβάν Τσαούς είχε μια περίεργη προφορά στο “ρ”, αλλά μάλλον το ανάποδο (δεν το έλεγε έντονα).
Πχ εδώ:
Καλώς ήρθες στην παρέα μας Maria_Valerio και ωραίες συζητήσεις να έχουμε!
Όχι, δεν τραγουδιέται το ρεμπέτικο τραγούδι με κάποια χαρακτηριστική, δική του προφορά που να μην την συναντάμε αλλού. Σε ό,τι αφορά την εκφορά του ρ, προσωπικά τουλάχιστον δεν έχω παρατηρήσει κάποιον ιδιαίτερο τονισμό στα ρεμπέτικα. Ίσως θα βοηθούσε αν μπορούσες να εντοπίσεις ένα, δύο ή περισσότερα χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιας εκφοράς και να τα ανεβάσεις εδώ, ώστε να μπορέσουμε να επικεντρωθούμε σε τυχόν συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Σας ευχαριστώ πολύ για τις γρήγορες απαντήσεις σας!
Εδώ κάτο βάλω παραδείγματα για τραγούδια που άκουσα το “ρ” δυνατότερα. Μου φένεται ανάμεσα το κανονικό και απαλό ελληνικό “ρ” και το δυνατό ισπανικό “ρ”:
https://youtu.be/g4MPgpU-55c?si=lz49IMz0PigP6sGf
Με τουμπάρανε … με κογιονάρανε (15:11)
Πως μου τα 'φερες (15:36)
https://youtu.be/9o6SbvWsU0U?si=G2krk4RL4hsF9GaH
Ζητάς αεροπόρους (2:05)
Τιμόριζα το χάρο … μαζί σου να γουστάρω (2:35)
(1/2)
https://youtu.be/RM-7MdYOb_g?si=QwaFwHayo6DoxjSU
Απο πιτσιρίκια (0:12)
Προτού να σε γνορίσω … για να σ’ευχαριστήσω (1:13)
Κι ύστερα (1:30)
Ενάς θεός το ξέρει (2:16)
https://youtu.be/tgE2uLIXSM0?si=7OXz8NArk5zf4seU
Σε δυσαρεστήσω (0:42)
Γενικά στο ολλοκληρωμένο τραγούδι αλλά πιο απαλά απο στα άλλα.
(2/2)
Ακούω ότι εννοείς για το απαλό τους “ρ”. Πολύ ενδιαφέρον να δω παραλλαγές της μιας γλώσσας μετά την έχω μελετήσει με τυποποιημένο τρόπο.
Εντάξει, άκουσα προσεκτικά τα παραδείγματα. Πουθενά δεν παρατήρησα κάτι ιδιαίτερο σχετικά με την εκφορά του ρ. Πάντως, να σημειώσω ότι ο τραγουδιστής σε ένα από τα παραδείγματα (Μάριος Αναστασίου) μου μοιάζει πιθανά Κύπριος, αν κρίνω από το επίθετό του και οι Κύπριοι, ναι, έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες στην εκφορά του τοπικού τους ιδιώματος.
Να σημειώσω επιπλέον ότι δεν μου είναι γνωστή κάποια μελέτη όπου να εξετάζονται ιδιαιτερότητες στην εκφορά των ρεμπέτικων τραγουδιών, σε σύγκριση με την εκφορά σε άλλα είδη τραγουδιού.
Μιλώντας για το “ρ” έχω την εντύπωση πως είναι διαφορές στην άρθρωση του κάθε ανθρώπου και όχι στην προφορά (ίσως να έχει δίκιο ο Νίκος ο Πολίτης όσον αφορά την Κύπρο, εγώ δεν γνωρίζω). Σε κάποια ιδιώματα προς τα βόρεια θα ακούσεις παχύ “λ” (πχ Τσαουσάκης και Μπίνης) ή στην κεντρική Ελλάδα το αντίστοιχο του ñ στα ισπανικά (ομοίως και στο “λ”).
Θα μας διαφωτίσει επακριβώς ο @pepe που είναι και η ειδικότητά του!
Προσπαθώ να σκεφτώ μια λέξη που να προφέρουμε διπλό ρ αλλά μου έρχεται μόνο ένα ρήμα που είναι καθαρά της κυπριακής διαλέκτου (αρρώνω).
Νομίζω ότι μπορεί να συμβεί το αντίθετο, κάποιος να τραγουδά τονίζοντας ή προφέροντας “υπερβολικά καθαρα” τα σύμφωνα, ημίφωνα κλπ χωρίς να είναι αυτή η φυσιολογική προφορά με την οποία μιλά. Αλλά αυτό μάλλον συμβαίνει με τραγουδιστές κλασσικής παιδείας παρά με λαϊκούς.
Παιδιά, φοβάμαι ότι μόνοι μας «μπλέκουμε τα μπούτια μας». Το θέμα αυτό ξεκίνησε με ένα συγκεκριμένο ερώτημα:
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι, απ’ ό,τι νομίζω, σαφέστατα «Όχι». Έχει κάποιος / - α διαφορετική άποψη; Να την ακούσουμε, με συγκεκριμένα βεβαίως παραδείγματα, και να τη συζητήσουμε. Δεν έχει κανείς; Τελειώσαμε.
Γεια σου Μαρία!
Εγώ δεν έχω παρατηρήσει τίποτε τέτοιο, ούτε και το παρατηρώ τώρα στα παραδείγματα που έβαλες. Και σίγουρα δεν είναι θέμα τοπικής προφοράς: το ρ είναι το ίδιο για όλους τους Έλληνες (ενώ άλλοι φθόγγοι όχι), επειδή όμως είναι ο πιο δύσκολος φθόγγος της γλώσσας μερικοί δεν τον προφέρουν ολοκληρωμένα αλλά κάπως ψευδά. Όταν ένα παιδί μαθαίνει να μιλάει, το ρ είναι ο τελευταίος φθόγγος που θα μάθει να λέει σωστά, μερικές φορές μετά τα 6 χρόνια!
Όμως, αυτό ακριβώς που λες, ρρ αντί για ρ σε τραγούδια, το ακούμε μερικές φορές σε νεότερους τραγουδιστές, από το 1980 μέχρι ίσως και σήμερα, σε διάφορα είδη λαϊκού, ελαφρολαϊκού, λαϊκονησιώτικου κλπ. τραγουδιού. Νομίζω π.χ. ότι το κάνει ο Πάριος, ίσως κι ο Πουλόπουλος. Και από γυναίκες το ακούμε. Δεν ξέρω πολλά γι’ αυτή τη μουσική (μάλλον τίποτα) και δεν μπορώ να δώσω ακριβέστερες λεπτομέρειες…
Μπορεί. Όμως εδώ, μας απασχολεί το ρεμπέτικο.