Μίκης Θεοδωράκης

Θέσεις & αντιθέσεις
61

1ον.Δεν ανέφερα ποτέ μου ούτε αμφέβαλλα ότι ο Μίκης Θεοδωράκης, ήταν και θα είναι ο καλύτερος μουσικός του 20ου αιώνα.Ολοι είχαμε τραγουδήσει αλλά και συνεχίζουμε να τραγουδάμε τα τραγούδια του τα οποία θα μείνουν για πάντα στην καρδιά μας. Εκείνο που τονίζω ξανά και κατακρίνω στον Μίκη, ήταν οι αμφιταλαντεύσεις του και οι πολιτικές του περιπλανήσεις,σε κόμματα και ιδέες που κάποτε ακόμη και τον ίδιο χτύπησαν ανελέητα.

2ον. Οσον αφορά την Πολιτιστική μας Κληρονομιά που έχουμε υποχρέωση να μεταδώσουμε στις επόμενες γενεές, σας θυμίζω κάτι που είχε πεί η Μελίνα Μερκούρη:“Η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι ταυτόχρονα η ευτυχία και η δυστυχία της χώρας μας. Ευτυχία γιατί μας προσφέρει την μοναδικότητα του ελληνικού πολιτισμού, τον καλύτερο πρεσβευτή της χώρας μας στο εξωτερικό. Δυστυχία , γιατί για να αποδείξουμε τον σεβασμό μας σε αυτόν τον πολιτισμό,απαιτείται πολλή δουλειά και κυρίως τεράστια ποσά ,πολλαπλάσια απ’όσα είναι δυνατόν να διατεθούν από μια χώρα σαν την Ελλάδα”

Και κατά τη γνώμη μου, η μουσική, ο χορός και το τραγούδι, αυτό το υπέροχο τρίπτυχο που συνδυάζει μελωδία, κίνηση και λόγο, αποτελούν την τελειότερη μορφή των ανθρωπίνων συναισθημάτων.
Ειδικότερα η μουσική και ο χορός είναι γλώσσα πανανθρώπινη, μπορεί κανείς με αυτά και μόνο να εκφράσει τις σκέψεις και τα λεπτότερα αισθήματά του και να γίνει κατανοητός απ’ όλους τους ανθρώπους της γής.
Μέσα σ’ αυτές τις κορυφαίες ένοιες του λαϊκού μας πολιτισμού καθρεφτίζονται τα πνευματικά, ψυχικά και σωματικά χαρίσματα των δημιουργών τους.
Ο λαός μας, γνωστός στα πέρατα του κόσμου για τον πολιτισμό και την ιστορία του, έχει να επιδείξει πολλά τέτοια δείγματα χαρισμάτων.
Η Ελληνική λαϊκή παράδοση, μια πηγή πλούτου ανεκτίμητης αξίας, έχει τόσο μεγάλη και ποιοτική ποικιλία από μελωδίες, τραγούδια, ρυθμούς κλπ που μπορούμε ανεπιφύλακτα να πούμε ότι κατέχει στον τομέα αυτό την πρώτη θέση σ’ ολόκληρο τον κόσμο.Γι αυτό άλλωστε προκαλεί τον θαυμασμό πολλών ξένων πνευματικών ανθρώπων και ερευνητών.
Αυτή όμως η βαριά πολιτιστική κληρονομιά, μας φορτώνει τεράστιες ευθύνες και υποχρεώσεις. Θα πρέπει πάση θυσία να διαφυλάξουμε ανόθευτο και αναλλοίωτο αυτό το θησαυρό, για να τον παραδώσουμε με τη σειρά μας στις επόμενες γενεές όπως ακριβώς τον παραλάβαμε και εμείς απο τις προηγούμενες.
Διότι με έναν τέτοιο πολύτιμο θησαυρό παγκόσμιας ακτινοβολίας στα χέρια μας, δεν μπορούμε παρά να νοιώθουμε προνομοιούχοι και υπερήφανοι.
Σας ευχαριστώ.

62

Απ’οτι είδα η συζήτηση έχει ξεπεράσει τα όρια του θέματος της συζήτησης αυτής και σχετίζεται πλέον με την σύγχρονη μουσική και με τους λόγους για τους οποίους οι νέοι(κυρίως) ακούν τα μοντέρνα άσματα , συχνα αποκαλούμενα και ως σκουπίδια.
Ανήκοντας ηλικιακά στους νέους , πιστεύω ότι μπορώ να εξηγήσω καλύτερα από καποιον μεγαλύτερο τους λόγους αυτούς.
Κατ’αρχήν πρέπει να δούμε το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ο νέος σήμερα για να καταλάβουμε γιατι δεν ακούει π.χ. την ρεμπέτική (ή όποια άλλη ποιοτική) μουσική. Ένας νέος σήμερα όταν ακούει τον Βαμβακάρη να τραγουδά “όσοι έχουν πολλά λεφτά να ήξερα τι τα κάνουν” δεν του κάνει ιδιαίτερη αίσθηση αφού ποτέ δεν του έλειψε το χαρτζιλίκι από την τσέπη. Επίσης όταν ακούει την Μπέλλου να τραγουδά “Σαν απόκληρος γυρίζω μακριά από της μάνας μου την αγκαλιά” δεν μπορεί να πιάσει το συναίσθημα του στίχου αφού ποτέ δεν ένιωσε κάτι ανάλογο.
Καλώς ή κακώς (μάλλον κακώς) αυτό που νοιάζει τον νέο/α σήμερα είναι να βρει μια/έναν ωραία/ο γκόμενα/ο. Γι’αυτό και οι νέοι προτιμούν τα καψουροτράγουδα , τα οποία οι εταιρείες τους τροφοδοτούν συνεχώς ανά μήνα. Φυσικά υπήρχαν και παλιότερα ερωτικά τραγούδια ,ωστόσο η διαφορά ποιότητας είναι εμφανής καθώς ορισμένα τραγούδια σήμερα αγγίζουν το όριο του πρόστυχου. Αυτό ίσως να ωφείλεται στην δυσκολία που υπήρχε παλαιότερα να προσεγγίσει κάποιος μια κοπέλα.
Επιπλέον η πλειοψηφία των νέων σήμερα δεν ασχολείται με τα κοινά και προτιμά να δέχεται τα πράγματα όπως είναι χωρίς να σκέφτεται και να νοιάζεται για το αύριο. Προτιμά λοιπόν να ακούει κάτι χωρίς δύσκολο νόημα με έναν γρήγορο τεμπο. Πολλοί φίλοι μου όταν διαφωνούμε στο θέμα της μουσικής μου λενε"Σιγά μην σκέφτομαι την μουσική που ακούω". Κρινετε και μόνοι σας ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο.
Τώρα θα μου πείτε και εσύ ρε φίλε γιατί να ξεχωρίζεις από την υπόλοιπη μάζα;
Πιστεύω ότι το γεγονός αυτό είναι καθαρά τυχαίο. Ο πατέρας μου είχε στο σπίτι ορισμένα βυνήλια με παλιά ρεμπέτικα και κατά συνέπεια όσο θυμάμαι τον ευατό μου ακούω τέτοιου είδους τραγούδια. Αργότερα
ασχολήθηκα με το μπουζούκι και συνέχισα να ακούω περισσότερο “παλιά” μουσική προσεγγιζοντας την περισσότερο τεχνικά.
Φυσικά δεν ακούω μόνο ρεμπέτικα αλλά και άλλα είδη μουσικής πέρα από beat (με ενοχλει το βουίσμα των αυτιών λόγω του μπάσου). Επιδιώκω πάντοτε το κάθε τραγούδι που ακούω να “λέει” κάτι , τουλάχιστον σε
εμένα.
Τελειώνοντας θα ήθελα να πως υπάρχουν ορισμένοι αξιόλογοι καλλιτέχνες σήμερα που έχουν κατορθώσει να έχουν μεγάλη απήχηση στους νέους. Ωστόσο η εξαίρεση πάντα επιβεβαιώνει τον κανόνα. Όπως αναφέρθηκε ας ανοίξει κάποιος την ΤV ή το ράδιο για να δει τι ακούγεται σήμερα και να δει την κατάντια. Ίσως οι μεγαλύτεροι να έχουν την ευθύνη να δείξουν σε εμάς ποια μουσική πρέπει να ακούμε εξηγώντας μας και τους λόγους όμως γιατί ένας νέος δεν πείθετε εύκολα.

Ευχαριστώ

63

Πολύ το φιλοσοφείτε το πράγμα.Δεν μπαίνετε καλύτερα στο www.klika.gr να μάθετε τίποτα καλό για το ρεμπέτικο!!!

64

Ειχα ακουσει σε μια συνεντευξη του κυριου για τον οποιο μιλαμε στην οπιοα ερωτηθη:
-Κε ------- ποια ειναι η γνωμη σας για το ρεμπετικο τραγουδι(η συνεντευξη ειχε γινει στα αγγλικα)
Και με ενα χαμογελο απαντα:
-Rebetiko is an unhealthy nostalgia
Τα συμπερασματα δικα σας…

65

Δε νομιζω οτι ηθελε να υποτιμησει το ρεμπετικο λεγοντας αυτο Φωτη.
Ο Μικης ειναι μεγιστος μουσικος και σιγουρα γνωριζε καλα την αξια του ρεμπετικου.

Απλα εννοει οτι το τραγουδι πρεπει και αυτο να εξελισεται, να αναπροσαρμοζεται με τροπο τετοιο ωστε να εκφραζει τα προβληματα και τα αισθηματα μιας συνεχως μεταβαλομενης κοινωνιας.

Υπο αυτη τη σκεψη το ρεμπετικο μπορεις να το πεις και “νοσταλγια” μιας και οι καταστασεις που περιγραφει πολλες φορες δε ειναι επικαιρες .
Το “αρρωστης” θεωρω οτι το πε για να ειναι πιο καυστικος και για να λειτουργει αποτρεπτικα στην απλη “αντιγραφη” η οποια σιγουρα ουτε γονιμη ουτε καλη θα μπορουσε νανε και οχι για να θιξει.

Τωρα το οτι σημερα ως επι το πλειστο οι εταιριες και η πλειοψηφια των καλλιτεχνων βγαζουν … αυτα που βγαζουν τελοσπαντων τι σημαινει?
Για μενα σημαινει οτι αφου καποιοι προφανως τα αγοραζουν και τα ζηταν , σε τελικη καλα κανουν και τους τα δινουν…εμποριο ειναι.
Το “ποιοτικο” ως επι το πλειστο “γενιεται” σε “δυσκολους” καιρους και οχι σε μια εποχη που το προβλημα ειναι “αχ τι θα φορεσω το βραδυ…” και αν τυχαινει ακομα στα χρονια μας να “βγαινει” και τιποτα καλο/ποιοτικο “παρτο” και πες ευχαριστω για την εξαιρεση

66

Οϊ δα… για να μη τα ξαναλέμε, ψάξε λίγο. Το μόνο πρόχειρο που μου έρχεται είναι τούτο:

68

Μ. Θεοδωράκης:

«Το μόνο καλό των ρεμπέτικων είναι ότι έδωσαν σε μας μια πρώτη ύλη, για να μπορέσουμε να κάνουμε τα δικά μας έργα. Ο ίδιος ο κόσμος ο ρεμπέτικος, παρ’ όλους τους μεγάλους συνθέτες που υπήρχαν μέσα κει κι έγραψαν μεγάλες μελωδίες, είναι ένας κόσμος αρρωστημένος. Ο ρεμπέτης δεν είναι ο επαναστάτης. Είναι αυτός που, αντί να παλέψει, για να αλλάξει την κοινωνία, δέχεται το χειρότερό της νόμο. Λοιπόν, όλο αυτό το πράγμα, που έμεινε στο ιστορικό μουσείο μέσα, θέλησαν να το βάλουν στη ζωή μπροστά. Να φέρουν τι δηλαδή; Απλούστατα, το κάνανε σκόπιμα, για να χτυπηθεί το κίνημα της έντεχνης λαϊκής μουσικής»

(Συνέντευξη στην Ο. Μπακομάρου, ΓΥΝΑΙΚΑ 2/3/1977)

……………

Ο ίδιος λίγο αργότερα:

«Μα ποιοι είναι τέλος πάντων αυτοί οι ρεμπέτες που πάνε να μας τους βγάλουν και αντιστασιακούς; Όταν εμείς κυνηγούσαμε τους Γερμανούς, οι ρεμπέτες έπαιρναν το χασίσι τους.Και βέβαια γράφηκαν πράγματα θαυμάσια απ’ αυτούς, που πήραμε εμείς αργότερα και τα πήγαμε παραπέρα. Αλλά αυτά τα θαυμάσια δεν είναι παρά άνθη που βλάστησαν μέσα από μια τεράστια κοπριά»

(Συνέντευξη στον Γ. Ξανθούλη, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 17/8/1977)

3 «Μου αρέσει»
69

Πράγματα εκπληκτικά! Στρατευμένη μουσική λοιπόν ή αλλιώς αρρωστημένη! :pleading_face:

71

Δεν είναι ο μόνος που εξέφρασε αυτή την άποψη. Δε νομίζω καν να ήταν ο πρώτος.

Εντάξει, αυτήν τώρα τη συνωμοσιολογική-οσιομαρτυρική μαλακία σίγουρα θα τη μετάνιωνε κι ο ίδιος, αν τη θυμόταν μερικά χρόνια αργότερα. Δε νομίζω ότι τον εκφράζει στ’ αλήθεια. Μπορεί με άλλες του απόψεις να διαφωνήσει ή να συμφωνήσει κανείς, αλλά αυτό είναι προτιμότερο να κάνουμε πως απλά δεν ειπώθηκε ποτέ.

1 «Μου αρέσει»
72

Όχι μόνο τη θυμόταν μερικά χρόνια αργότερα, αλλά τα εξέφρασε ωμότερα και εκτενέστερα 7 χρόνια αργότερα!

Στο βιβλίο του Star System (1984) έχει κεφάλαιο (σελ. 68-75) με τίτλο “Σχετικά με τη ρεμπετομανία, τις αιτίες και τις συνέπειές της”. Αυτό τα λέει όλα. Βαριέμαι να αντιγράφω…

73

Γιατί είχε άδικο σε αυτό που λέει; Ή ξαφνικά ο ρεμπέτικος χώρος έγινε εκκλησία; Εξάλλου μιλάει για κατοχή. Δεν θυμόμαστε ποιοι έκαναν κουμάντο στα στέκια των ρεμπετών ή δεν θέλουμε να θυμόμαστε;

74

Ξέρεις Λουκά (ή άλλος) αν υπήρχν όντως κάποιοι που πήγαιναν να «μας βγάλουν τους ρεμπέτες αντιστασιακούς»;

1977 τα είπε αυτά ο Μίκης. Πιο πρόσφατα, μέσα στον δικό μας αιώνα, σίγουρα έχουν γίνει αφιερώματα του τύπου «το ρεμπέτικο στην αντίσταση» (και στο φόρουμ υπάρχουν σχετικά νήματα, που κινούνται σαν τέτοια εποχή, όταν πλησιάζει η 28η), αλλά νομίζω ότι συνήθως επισημαίνεται το περιορισμένο του φαινομένου. Τότε όμως; Όσο για το ποιοι μουσικοί του ρεμπέτικου είχαν λάβει ενεργό μέρος στην Αντίσταση, πέρα από το να γράφουν τραγούδια, δε νομίζω να έχουν προβληθεί ανακρίβειες. Βγήκε κανείς να πει «ο Τάδε πολέμησε / οργανώθηκε» ενώ στην πραγματικότητα ο Τάδε έπαιρνε το χασίσι του;

75

Προσωπικά δεν θεωρώ ότι ο Θεοδωράκης τα είχε χαμένα στα 52 του όταν έκανε αυτή την δήλωση. Για να το πει αυτό σημαίνει ότι υπήρξε το ερέθισμα άσχετα αν το ξέρω εγώ ή όχι.

Από την άλλη ο Θεοδωράκης έζησε την εποχή που αναφέρεται (κατοχή), πολύ δραστήρια. Άρα δεν πρέπει να μιλάει τυχαία. Είναι πολύ πιθανό να είχε προσωπικές εμπειρίες.

Και ρωτάω ξανά. Είχε άδικο στην δήλωση που έκανε; Ή θα φτάσουμε στο σημείο να αγιοποιούμε ότι έχει να κάνει με το ρεμπέτικο;

Εξάλλου αυτό είναι ένα θέμα με τις ατάκτως ερριμένες δηλώσεις. Δεν ξέρεις τι τις προκάλεσε και που απευθύνονται. Δεν έχεις όλο το πλαίσιο. Απλά πέφτουνε για να δημιουργούνται εντυπώσεις.

77

Μα πώς να απαντήσουμε, αν δεν ξέρουμε αυτό που ρωτώ; Ο Μίκης λέει «ποιοι είναι αυτοί που θα μας βγάλουν τους ρεμπέτες αντιστασιακούς», κι εγώ ρωτάω… ακριβώς το ίδιο: ποιοι είναι;

Άλλο να πεις «οι ρεμπέτες δεν ασχολήθηκαν με την Αντίσταση», κι άλλο «κακώς ισχυρίζονται κάποιοι πως οι ρεμπέτες ασχολήθηκαν με την αντίσταση».

1 «Μου αρέσει»
78

Την περίοδο 1977-1984, ο Θεοδωράκης είχε ενοχληθεί πολύ με τους ρεμπετολόγους, τις ρεμπέτικες κομπανίες και τη ρεμπετομανία, αλλά όχι μόνο με τους ρεμπετολόγους. Θεωρούσε τη ρεμπετομανία και ως το «ξαφνικό πάθος των απολιτικο-αναρχικο-ρεμπετο-ροκάκηδων» (περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ 1980).

Αλλά θαρρώ πως δεν ήταν τότε η πρώτη φορά που ενοχλήθηκε από την ανάδειξη του ρεμπέτικου στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας.

Ήδη το 1953 (ΑΥΓΗ, τα έντονα δικά μου) δήλωνε πως το ρεμπέτικο «ήρθε, γίνηκε έκφραση μιας πραγματικότητας (1948-1950), άφησε μερικά μελωδικά αριστουργήματα (Το Παληκάρι, Συνεφιασμένη Κυριακή, Η Μάννα) και πέρασε. Αυτό ήταν όλο»

1 «Μου αρέσει»
81

Ο Θεοδωράκης ήταν ένας συνθέτης κλασικής παιδείας, άσχετο αν οι περισσότεροι ξέρουμε μόνο τα τραγούδια του. Και αυτά τα τραγούδια που ξέρουμε είναι από κύκλους τραγουδιών, ορατόρια κλπ. Για αυτόν το ρεμπέτικο ήταν πρώτη ύλη, όπως το δημοτικό τραγούδι για τους “εθνικούς” συνθέτες των διαφόρων χωρών. Οπότε τα λόγια του εκφράζουν αυτό. Εκφράζουν επίσης την αντιληψη ότι η ελληνική μουσική εξελίσσεται περνώντας από την τροπικότητα στην τονικότητα, άρα ο Βαμβακάρης αντιστοιχεί στην αναγέννηση, ο Τσιτσάνης ας πούμε στο Μπαρόκ, και ο ίδιος ο Θεοδωράκης στην κλασική περίοδο, άρα η αναβίωση είναι πισωγύρισμα (ανάλογο με τον νεοκλασικισμό του Στραβίνσκυ κλπ ίσως!). Τέλος, στην μεταπολιτευτική περίοδο εκφράζουν την απογοήτευση του για την κατεύθυνση της δισκογραφικής βιομηχανίας. Τη δεκαετία του 50 και του 60 πρώτο όνομα ήταν ο συνθέτης, και στο λαϊκό και κυρίως στο έντεχνο. Δίσκος του Θεοδωράκη με τους τάδε συντελεστές. Στη μεταπολίτευση και ιδίως στη δεκαετία του 80 οι τραγουδιστές του Θεοδωράκη ακολουθούν αυτόνομη πορεία, γίνονται πρώτο όνομα. Καλογιάννης, Παπακωνσταντίνου κλπ. Για κάποιους δίσκους, ο τρόπος να ξεφύγει ο τραγουδιστής από τη σκιά του συνθέτη είναι να τραγουδήσει επανεκτελέσεις ρεμπέτικων. Γι αυτό και ο Θεοδωράκης γράφει ολόκληρο βιβλίο κατά του σταρ σύστεμ, και περιλαμβάνει την αναβίωση του ρεμπέτικου σαν εργαλείο του σταρ σύστεμ.

Αυτά τα γράφω όχι γιατί συμφωνώ με τον Θεοδωράκη, αλλά νομίζω η αντίδραση του είναι λογική με βάση το πώς επηρεάστηκε ο ίδιος και η πρόσληψη του έργου του, και το πώς αντιλαμβανόταν ο ίδιος την εξέλιξη της ελληνικής μουσικής.

1 «Μου αρέσει»
82

Κατά παρόμοιο τρόπο και ο Χατζηδάκις το 1978 έλεγε στα “σχόλια του Τρίτου” για το ρεμπέτικο:

“Όλη αυτή η περίοδος μας έδωσε ογδόντα τραγούδια. Τίποτα παραπάνω” (τα έντονα δικά μου επίσης).

Σήμερα βέβαια, νομίζω, και δεν ξέρω αν θα διαφωνούσαν ή θα συμφωνούσαν με αυτό Χατζιδάκις και Θεοδωράκης, έχουμε πολύ πιο πλήρη εικόνα για “όλη αυτή την περίοδο”, ώστε να μπορούμε να μιλάμε όχι για “μερικά” ή για 80 αλλά για εκατοντάδες τραγούδια ανάμεσα σε χιλιάδες. Όπως επίσης, ώστε να μπορούμε να αποφεύγουμε τις διάφορες “κατεστημένες” μονομέρειες και απολυτότητες (εξιδανίκευσης ή αποστροφής: περί “κοπριάς” μιλά ο Μίκης, σαν “καθρέφτισμα μιζέριας και ανθρώπινης αθλιότητας” αντιλαμβάνεται την αυτοβιογραφία του Μάρκου ο Μάνος), απέναντι σε μια πραγματικότητα που, όπως τα πάντα στην κοινωνία και τη φύση, χαρακτηρίζεται από τις αντιφάσεις της.

Ακόμα και σε σχέση με την περίοδο της κατοχής, ήταν λίγο μετά, το 1980, που κυκλοφόρησε με τον Νταλάρα ο γνωστός δίσκος “ρεμπέτικα της κατοχής”, που τότε παρουσίασε μια πλευρά του ρεμπέτικου άγνωστη σε πολλούς.

Λέει επίσης στο σχόλιό του αυτό ο Χατζιδάκις:

“Σημασία έχει πως όλ’ αυτά τα λέω εγώ που το ’48 πριν τριάντα χρόνια, πρωτομιλούσα για το ρεμπέτικο τραγούδι αποκαλύπτοντας το, μπρος σ’ ένα πολύ αξιόλογο κοινό… …”

Το ίδιο όμως θα μπορούσε να πει κανείς και για τη θέση του Θεοδωράκη απέναντι στο ρεμπέτικο αφού, στους παράλληλους κατά κάποιο τρρόπο βίους τους, ήταν επίσης ο Θεοδωράκης που το 1949 αρθρογραφούσε σε έντυπο της περιόδου εκείνης (“Σημερινή Εποχή” ο τίτλος του) σε τρεις συνέχειες για “Το σύγχρονο λαϊκό τραγούδι “Ρεμπέτικο””, όπου -έγραφε- “καθρεφτίζει πιστά τη ζωή και τα συναισθήματα του εργαζόμενου λαού, είναι μ’ άλλα λόγια γνήσιο και αληθινό λαϊκό τραγούδι”.

(Δεν θυμάμαι πόυ έχω βρει τα αρχεία των 3 συνεχειών αυτού του άρθρου, ίσως και να τα βρήκα στο ρεμπέτικο φόρουμ, πάντως θα τα ανεβάσω σε επόμενο ποστ, μια που αφορούν το θέμα αυτού του νήματος).

Τέλος, σχετικά με την προώθηση του ρεμπέτικου “σκόπιμα, για να χτυπηθεί το κίνημα της έντεχνης λαϊκής μουσικής”: πρόκειται για τοποθέτηση ολόιδια στο σχήμα, με την προγενέστερη που θεωρούσε σκόπιμη την προώθηση του “έντεχνου” των Θεοδωράκη και Χατζιδάκι προκειμένου να παραγκωνιστεί από τη δισκογραφία το λαϊκό τραγούδι του 50-60…

Κατά τη γνώμη μου, τόσο η “έκρηξη” της μουσικής των Χατζιδάκι και Θεοδωράκη, όσο και η “αναβίωση” του ρεμπέτικου, εξέφραζαν μια κοινωνική ανάγκη. Από την άλλη μεριά, είναι θέμα της “μουσικής βιομηχανίας” και των παράλληλών της ιδεολογικών μηχανισμών, το πώς αξιοποιούν κάθε φορά τις εκάστοτε κοινωνικές ανάγκες, προκειμένου να κάνουν τη δική τους δουλειά και να υπηρετήσουν τους δικούς τους στόχους.

Εν πάση περιτπώσει και σήμερα, κάπου 50 χρόνια αργότερα, το κρίσιμο ζήτημα δεν παύει να είναι, όχι “η αγάπη ή το μίσος” για το ρεμπέτικο ή το “έντεχνο”, αλλά η σύγχρονη μουσική δημιουργία, το σύγχρονο τραγούδι, και η ανταπόκρισή του στις ανάγκες έκφρασης του λαού (όσο πχ κι αν τον Χατζιδάκι θα τον ξένιζε αυτό το “λαού”) με τον τρόπο που το κατάφεραν στην “εποχή τους” και το ρεμπέτικο και το λαϊκό του 50-60 κι ο Θεοδωράκης κι ο Χατζιδάκις και πολλοί άλλοι ακόμα. Οπότε, με αυτόν τον τρόπο θέλω να διαβάζω και την κριτική που ασκούν οι Χατζιδάκις και Θεοδωράκης στη “ρεμπετολογία”, έστω κι αν σε αυτούς σε πρώτο πλάνο βρίσκεται ίσως η και η έγνοια για την ανάδειξη του “δικού τους” έργου.

3 «Μου αρέσει»
83

1 ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ 9-10-1949.pdf (1,2 MB)

2 ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ 23-10-1949.pdf (1,3 MB)

3 ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ 6-11-1949.pdf (1,3 MB)

Θεοδωράκης για ρεμπέτικο το 1949.

1 «Μου αρέσει»
84

πολυ ενδιαφέρουσες οι απόψεις του για την Ελληνική Μουσική γενικώς.

εκείνη την εποχή, αυτή η άποψη κυριαρχούσε. ετσι έγραφαν ολοι οι λόγιοι και οι του “έντεχνου”.

Αφου είπε τα παράπονα του(σε 3 συνέχειες), στο τέλος κάπως το “έσωσε “.

Screenshot_20251008_173926
Screenshot_20251008_173926463×467 81.4 KB

1 «Μου αρέσει»