Κυριακή Γιορτζή - Αντωνοπούλου Τσάμικος Διαμάντω - Συρτός έβγα ήλιε

coula

«Η πρώτη γενιά μεταναστών στις Η.Π.Α ανέδειξε περί τις 35 τραγουδίστριες με κορυφαίες την κ. Κούλα και την Μαρίκα Παπαγκίκα. Η αξιόλογη αυτή γυναίκα, που ονομάστηκε «Καναρίνι της Αμερικής», η Κυριακή Γιορτζή–Αντωνοπούλου (π.1880–π.1954) υπήρξε η πρώτη διεθνώς αναγνωρισμένη ελληνίδα τραγουδίστρια που είχε ως μόνιμη κατοικία την Αμερική. Γνωστή επί το απλούστερον ως Κυρία Κούλα (που είναι το χαϊδευτικό του ονόματος Κυριακή), αυτή η μοναδική γυναίκα έγινε τόσο δημοφιλής, ώστε ανάμεσα στα 1916 (ή 1917) και το 1927, όχι μόνο τραγούδησε τουλάχιστον 199 τραγούδια, αλλά κατά τη δεκαετία αυτή υπερίσχυσε όλων των αντιπάλων της σε αριθμό πώλησης δίσκων.
Στα τέλη του 1916 (ή στις αρχές του 1917) η κ. Κούλα Αντωνοπούλου μπήκε στα στούντιο της Columbia στη Νέα Υόρκη και κατέκτησε τη δισκογραφική σκηνή. Τραγουδώντας δια μέσου ενός μεγαφώνου η κ. Κούλα γραμμοφώνησε 34 τραγούδια. Η ανέλπιστη και χωρίς προηγούμενο δημοτικότητα των δίσκων της στην αγορά, παρακίνησε όλες τις σημαντικές αμερικάνικες δισκογραφικές εταιρείες ν’ ασχοληθούν με την παραγωγή ελληνικών δίσκων. Η κ. Κούλα μακράν από του να είναι πιόνι στα χέρια των απαιτητικών υπεύθυνων των αμερικάνικων δισκογραφικών εταιρειών… υπήρξε και σπουδαία επιχειρηματίας (η πρώτη Ελληνίδα ιδιοκτήτρια εταιρείας δίσκων), αφού γύρω στο 1920 ίδρυσε την Panhellenion Phonograph Record Company στη Νέα Υόρκη, που λειτούργησε με μεγάλη επιτυχία για σχεδόν επτά χρόνια, κι άνοιξε παραρτήματα στο Σικάγο κι ίσως αλλού…».

cover coula

Πρώτης γενιάς μεταναστών και ο Παππούς μου, έφυγε από τα ορεινά της Φωκίδας (Σεβεδίκος-Δωρικό) και μπάρκαρε από Ερατεινή για Η.Π.Α να αναζητήσει την τύχη του. Στην Αμερική και αφού πέρασε το ¨καστριγκάρι¨ δούλεψε στο σιδηρόδρομο.Όταν γύρισε πίσω, έφερε μαζί του το 101 γραμμόφωνο (βλέπε φωτογραφία- διαφημιστικό) μαζί με πλάκες γραμμοφώνου. Έκτοτε οι πλάκες έπαιζαν στη Τσούκα, στον προφήτη Ηλία και σε άλλα μέρη του χωριού, αφού το γραμμόφωνο ήταν φορητό και ο ήχος αντιλαλούσε σε Γκιώνα, Βαρδούσια και Πίρνο. Το ηχητικό φυσικά έχει αρκετό θόρυβο (δεν έχω επέμβει εκτός, από ενίσχυση) αφού η πλάκα έγινε 104 χρονών και έχει παίξει σε πάρα πολλές εκδηλώσεις του χωριού.

HMV 1925 02

Πληροφορίες, φωτογραφίες και το ηχητικό αρχείο ….(εδώ)

DSC03977

DSC03978

Πηγή:

7 «Μου αρέσει»

Για την κ. Κούλα έχουμε μιλήσει και εδώ:

1 «Μου αρέσει»

Ιανουάριος 2015-Ιανουάριος 2021…
Φαίνεται πως μείναμε με την προδημοσίευση… :hushed:

Κρίμα, γιατί φαίνεται να είναι καλές εκτελέσεις. Πέρα από τη μουσική ποιότητα (την οποία μόνο να υποψιαστούμε μπορούμε), είναι και πολύ κεφάτες. Σπάνιο γι’ αυτούς τους αρχαίους δίσκους.

Ας παρατηρήσουμε ότι ο συρτός Έβγα Ήλιε, με τη σημερινή ονοματολογία είναι καλαματιανός. Και μάλιστα, παρόλο που γυρίζει από Έβγα ήλιε σε Μαντίλι καλαματιανό (το τραγούδι που θεωρείται ότι από αυτό έμεινε το όνομα «καλαματιανός» στο συγκεκριμένο είδος επτάσημου συρτού.)

Άλλωστε η πρακτική αυτή, γύρισμα από ένα τραγούδι σε άλλο στον ίδιο ρυθμό/χορό, αν και απολύτως στάνταρ (για να μην πω μονόδρομος) στη ζωντανή δημοτική μουσική, είναι κι αυτή εξαιρετικά σπάνια στην παλιά δισκογραφία. Για την ακρίβεια είναι η πρώτη φορά που πετυχαίνω τέτοιο παράδειγμα.