Παρακολουθώντας αυτή την συναυλία έπεσα σε τραγούδι-έκπληξη.
Μετά το 46’.
Έκπληξη, πραγματικά, πού το βρήκανε! Ο κρουστός πάντως, μάλλον Έλληνας είναι.
Το αυτοσχεδιασμένο φωνητικό, εκπληκτικής τεχνικής στάθμης βέβαια, αλλά εκτός τοπικού (μικρασιάτικου / δωδεκανησιακού) ύφους. Συγχωρείται βέβαια, δεν έχει προφανώς λιβισιάνικη καταγωγή η κοπέλα!
Με βάση μια πληροφορία ότι ο σκοπός αυτός ήταν για καντάδες, όλο είναι εκτός ύφους. Και γιατί όχι δηλαδή, νομίζω ότι ήταν εμφανής η πρόθεση διασκευής και όχι πιστής απόδοσης.
Ωστόσο, αν στην ίδια την Ελλάδα δεν είχαν υπάρξει τόσες «ατμοσφαιρικές» διασκευές τέτοιων τραγουδιών, οι οποίες μάλιστα συχνά φαίνεται να μην έχουν συνειδητή πρόθεση διασκευής αλλά μάλλον απλής απόδοσης, θα είχε περισωθεί κάτι περισσότερο από την απλότητα αυτών των σκοπών. Έχω βαρεθεί πια όλο αυτό το γεμάτο περίσκεψη και στοχασμό μπεντίρ, τους βαθείς λυγμούς της λάφτας και γενικά όλη αυτή την κουλτούρα να φύγουμε.
Και φυσικά δε μου φταίνε σε τίποτα οι εξαιρετικοί ξένοι μουσικοί του βίντεο.
Πάντως ναι, για καντάδες και πατινάδες ήταν αυτό το τραγούδι.
Όντως είναι Έλληνας.
Πόσο συμφωνώ με αυτό, να ήξερες!!
παιδιά αυτό είναι μεγάλο θέμα και δεν ξέρω αν είναι σωστό να ξεστρατίσει το αρχικό νημα αλλά θα ήταν ωραίο να συζητηθεί.
Ναι, ο στουντιακός ήχος είναι τεχνητός και η …ωραιοποίηση παραδόσεων έχει προβλήματα…
Συγκεκριμένα όμως για μικρασία υπάρχουν άλλες επιλογές εκτός των μουσικών που ακούμε, ή των παραγωγών που έχουμε μάθει;
θα αγόραζε κανείς Σιντια μικρασιάτικα με ερασιτεχνικές φωνές και ταψιά και κουτάλια αντι για όργανα;
Δηλαδή υπάρχει παρουσία τέτοιου ύφους που αγνοείται δισκογραφικά;
Στη δισκογραφία δεν υπάρχει το παραμικρό, όσο ξέρω, με ζουρνάδες, που φαίνεται να ήταν το βασικό όργανο του γλεντιού στα παράλια.
Υπάρχουν όμως, αν θυμάμαι σωστά,. αρκετές πρωτογενείς καταγραφές στον δίσκο της Σαμίου με τα μικρασιάτικα.
Υπάρχει ένας διπλός δίσκος και μερικά σκόρπια σε άλλους με την περίφημη Κλεονίκη και την παρέα της, ακαπέλα σόλο-αντιφωνία ή με συνοδεία ντενεκέ.
Υπάρχει ένα σιντί με τσαμπούνες από τα Σώκια (πρόσφατη ηχογράφηση από τους απογόνους τους, που ζουν στα Κύργια Δράμας).
Και υπάρχουν και μερικα΄μακροσκελή δημοτικά τραγούδια που όσο θυμάμαι πρέπει και πάλι να είναι ακαπέλα σόλο-αντιφωνία, είτε σε πρωτογενή καταγραφή είτε σε πολύ πιστή επανεκτέλεση, σ’ ένα σιντί της Κατερίνας Παπαδοπούλου με τραγούδια από το Μελί.
Φυσικά, και το στιλ βιολί-ούτι, ή και με κανονάκι και άλλα όργανα, δεν είναι 100% κατασκευή. Υπήρχαν κι αυτά, όπως άλλωστε αποδεικνύουν περίτρανα οι παλιές ηχογραφήσεις των επώνυμων Μικρασιατών συνθετών. Αυτό που θεωρώ κατασκευή είναι το «ατμοσφαιρικό» που έλεγα. Αυτός ο εξωτισμός, το μυστήριο της Ανατολής.
Τραγούδια ήταν. Για κεφισμένους, για μεθυσμένους, για ερωτευμένους, για πονεμένους, για γάμους, για πανηγύρια, για γλέντια.
τον συγκεκριμένο δίσκο τον αγαπώ αλλά θεωρώ επίσης πως πέφτει στον χώρο της διασκευής. Οι εκφραστικοί αργοί ρυθμοί και η λυρική διάθεση που χωράνε, τα ταξίμια, τα σολάκια στα κρουστά κλπ
αυτό προσπαθω να πω: οτι και να ακούγαμε το γλέντι του 1910κατι, μαλλον ακατέργαστο θα μας φαινότανε. Οι παραγωγές σήμερα γίνονται απο πολύ καλούς επαγγελματίες μουσικούς και αν αλλάξει το ύφος λίγο θα γίνει και απο άποψη αλλά και για να ικανοποιήσει τον σημερινό ακροατή. Δεν γίνεται απο άγνοια
Άλλο παράδειγμα
ακούμε έναν σύνθετο ρυθμό και μια γενική καλλιέργεια.
αυτό προέκυψε όμως απο τον καρά
ο οποίος μάλλον βασιστηκε σε καταγραφές όπως οι 3 της Δόμνας στη σελίδα της που δεν έχουν μεγάλη σχέση
οπότε πιθανών
κάποια στιγμή ο Καράς να αποφάσισε να βάλει αυτόν τον ρυθμό.Εχοντας ακούσει αυτές τις στουντιακές εκτελέσεις που δείχνουν έξυπνες, περίτεχνες και ιδιαίτερες…
οι 3 καταγραφες με απογοητεύουν…και με κάνουν να αισθάνομαι λίγο εξαπατημένος🙂
Κάποια στοιχεία του ύφους είναι απόρροια καθαρά πρακτικών θεμάτων. Αν οι μουσικοί γραφουν σε στούντιο με reverb και λοιπά, ή σε αίθουσα με φυσική ακουστική, θα παίξουν πιο αργά, θα χαθούν λίγο στη μαγεία του ήχου του οργάνου τους κλπ. Ενώ αν παίζουν σε ένα αλώνι π.χ. για να χορέψει το χωριό προφανώς θα βγει το διονυσιακό στοιχείο μπροστά.
δεν νομίζω οτι μιλάμε απλά για τη φύση του χώρου.
ένα τραγουδάκι 2 στροφές+ λαλαλαλα στην καταγραφή, συχνά θα φτάσει στο στούντιο να έχει
ταξίμια, εισαγωγές με άλλο υλικό, επαναλήψεις και ενορχηστρώσεις με όργανα που μπορεί να μην σχετίζονται άμεσα…
Λάθος θυμάμαι ότι ο δίσκος, με επιμέλεια της Κατερίνας Παπ., περιλαμβάνει και τραγούδια με την ίδια και καταγραφές;
Κάτσε… Κι αυτά τότε
…από πού τα θυμάμαι εγώ;
Αυτό τον δίσκο εννοούσα, αλλά ίσως να κάνω λάθος.
Μήπως κάτι των Εν χορδαίς; Πάντως, έστω και χωρίς έγκυρη παραπομπή, υπάρχουν και μερικές τέτοιες ηχογραφήσεις. Αυτό κυρίως ήθελα να πω.
Συμπλήρωση αφού άκουσα μέρος του δίσκου στο ΥΤ: Πράγματι, μπέρδεψα τον δίσκο με άλλον. Θα το θυμηθώ…
Ίσως «Στου Μελιού τους καφενέδες», που είναι πράγματι των Εν Χορδαίς, και που το έχω ξαναμνημνεύσει στο φόρουμ σχετικά με μια καταγραφή (σπανιότατη) μικρασιάτικης γκάιντας που περιλεμβάνει. Άρα ίσως περιλαβάνει και άλλες καταγραφές, που να μην παίζουν οι ίδιοι οι Εν Χορδαίς, και επομένως ίσως κι αυτές που μισοθυμάμαι με τα αντιφωνικά τραγούδια. Όμως αυτή τη στιγμή δεν είμαι σε θέση να το επιβεβαιώσω.
Πατινάδα αλλά δεν εκτελέστηκε παραδοσιακά
Je pense que l’ignorance a également joué un grand rôle, tout comme, autrefois, l’absence d’une vision d’ensemble des choses. Par exemple, le fameux « Απόψιν τα μεσάνυχτα » de Sinassós, Samiou l’a enregistré comme s’il s’agissait d’un syrto. Depuis, c’est devenu la version établie : tout le monde le joue ainsi, sans même savoir à quoi le morceau pouvait ressembler à l’origine. Même si cela paraît étrange pendant la danse, personne ne se demande : « Qu’est-ce qui se passe ici ? » J’ai récemment rencontré exactement le même phénomène dans un chant de mariage de Mantamádos, à Lesbos. Samiou l’a enregistré ainsi, tandis que j’ai trouvé la chanson authentique dans les archives de Karás, et la différence est vraiment énorme. Je ne sais pas. L’esthétique personnelle joue évidemment un rôle, mais je pense que l’ignorance aussi. Je ne suis pas certain que Samiou ait pleinement compris à quel point elle l’avait transformé…
Et cette fameuse « atmosphère » de la musique d’Asie Mineure m’a vraiment fatigué, moi aussi. Le pire, c’est qu’elle n’est généralement pas présentée comme un arrangement, mais comme la forme authentique.
Je suis très heureux que le sujet soit abordé. L’un des cours d’ethnomusicologie auxquels j’ai assisté s’intitulait « Field work et transmission tools ».
Nous y avons discuté des pratiques de collecte et d’enregistrement de la musique, ainsi que des difficultés qui se présentent lorsque cela se fait de manière immersive, c’est-à-dire lorsque le chercheur devient lui-même interprète de la musique qu’il enregistre, et non plus seulement observateur.
Nous sommes pour la plupart d’accord pour dire que la recherche ethnomusicologique a changé, aussi bien depuis l’époque de Bartók que depuis celle de Karras et Samiou.
Les chercheurs disposent aujourd’hui de ce qu’il faut pour ne pas altérer, par leur présence, le style qu’ils étudient.
J’en suis venu à considérer ces enregistrements/collectes de Samiou comme relevant d’une ethnomusicologie précoce/historique (certainement digne d’intérêt), et non automatiquement comme des témoignages sonores fidèles.
Pour être honnête, je crois qu’au final, moi, j’aime bien ![]()
Il y a aujourd’hui tellement de musiciens talentueux qui créent des choses d’une beauté incroyable. Bon, j’écouterai aussi Kleoniki, mais je tombe également sur de jeunes musiciens très doués, et je me régale à les écouter. Je me demande si les formes authentiques, même si nous en avions une meilleure idée, plairaient au public contemporain d’aujourd’hui.
Peut-être pas de la part du grand public. Dans le cadre d’une communauté (par exemple, un groupe d’amis), à 100 %.
Les amis, Kleoniki ne s’écoute pas.
Je l’admire, je l’adore, je me réjouis énormément d’avoir le privilège de l’avoir dans des enregistrements, mais elle ne s’écoute pas. Un groupe de grands-mères qui frappent sur des plaques de cuisson et chantent en chœur « tralalalala » ne s’écoute par personne.
Et pourquoi le devrait-elle, d’ailleurs ? Comme si elle avait jamais songé elle-même à rassembler un public et à donner des concerts ! La musique traditionnelle n’est pas faite pour être écoutée. Elle remplit d’autres fonctions.
Le fait que certains chants funèbres de l’Épire accompagnés au clarinette et diverses autres musiques traditionnelles, en plus des « autres fonctions » qu’elles remplissent, constituent également une écoute agréable, n’est qu’un bénéfice collatéral.