Περί ανοήτου ταύτης εκστρατείας
(Από τηλεγράφημα του Βενιζέλου προς τις κυβερνήσεις Αγγλίας και Γαλλίας, το 1919, σχετικά με την εκστρατεία της Ουκρανίας).
Πάντως δεν το λες και ρεμπέτικο. Είναι ένας στίχος από μια από τις σιφναίικες εκδοχές ενός τραγουδιού που έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν ήταν ρεμπέτικο, πάντα ήταν καθαρά νησιώτικο/μικρασιάτικο παραδοσιακό, και απλώς μια παλιά του ηχογράφηση έχει περιληφθεί σε μεταγενέστερο δίσκο-συλλογή, γύρω στο 1980, με γενικό τίτλο “Το ρεμπέτικο τραγούδι” και έκτοτε πέρασε στο ρεπερτόριο των ρεμπετοκομπανιών.
Σημειωτέον εξάλλου ότι ο τίτλος όλης της σειράς (που είναι εξαιρετική παρά ταύτα) είναι παραπλανητικός. Κοιτάζοντας και τα τραγούδια και τα κείμενα, βλέπουμε σαφώς ότι αντικείμενο της έρευνας είναι οι ρίζες του ρεμπέτικου, τα προδρομικά του στάδια, και όχι το ίδιο το ρεμπέτικο. Το «Σε καινούργια βάρκα μπήκα» (επισήμως «Ψαράδες») έχει περιληφθεί για τρεις λόγους:
α) Επειδή το λέει η Παπαγκίκα, που έχει πει και ρεμπέτικα.
β) Επειδή κατά την άποψη των επιμελητών είναι παραλλαγή του ίδιου σκοπού όπως το «Κάηκε το Γαλαξείδι» (επισήμως «Κάηκε κι ένα σχολείο»), που επίσης περιλαμβάνεται στη συλλογή, επίσης παραδοσιακό και καθαρά μη ρεμέτικο, που όμως το λέει ο Α. Κωστής που κι αυτός έχει πει και ρεμπέτικα. (Που κι αυτά, όπως έχει υποστηριχθεί πειστικά εδώ στο φόρουμ, τελικά δεν είναι ρεμπέτικα.)
γ) Για να δούμε λίγο τι τραγούδια άκουγαν γενικώς οι Έλληνες της Αμερικής τον καιρό που ξεκίναγε το ρεμπέτικο. Αυτός είναι ο μοναδικός κάπως ουσιαστικός λόγος.
Δεν τα λέω όλα αυτά για να ανακινήσω το άλλο ατελείωτο θέμα, «Τι είναι ρεμπέτικο / τελικά ισχύει ο όρος ρεμπέτικο / ποια είναι τα όρια του ρεμπέτικου» κλπ… Στο παρόν μήνυμα όταν λέω ρεμπέτικο εννοώ αυτό που καταλαβαίνουμε όλοι, με μια έννοια που μπορεί μουσικοκοινωνιο/κλπ/λογικά να μην ισχύει 100%, αλλά στην πράξη είναι γνωστός στους πάντες με δεδομένο περιεχόμενο.
Οπότε:
Προς το παρόν εξακολουθούμε να μην ξέρουμε κανένα ρεμπέτικο με αναφορές στη Ρωσία.