Δικτατορία, λογοκρισία και Τέχνη


#41

Ευχαριστώ πολύ όλους για τις άμεσες και αναλητικές απαντήσεις!!! Πολύ χρήσιμες οι πληροφορίες σου pepe με τους δρόμους , όπως και τα κειμένα μαζί με τα ηχητικά αποσπάματα του κ.Πολίτη!!!..Σαν θεωρία μαλλόν με καλύψατε…τώρα στη πράξη…,με το καιρό και την εμπειρία να υποθέσω γίνονται πιο κατανοητά…Λογικά πρέπει να έχουν περάσει τραγούδια με πιο ‘‘ανατολίτικους δρόμους’’ και μετά λογοκρισίας…π.χ το ‘‘ρίξε τσιγγάνα τα χαρτιά’’ δεν είναι μια τέτοια περίπτωση???..


#42

Yπήρχε μια κομπίνα (αν θυμάμαι καλά, η πηγή απ’ όπου την ξέρουμε είναι η ίδια συνέντευξη του Τσιτσάνη στον Φέρρη):

Ο μουσικός όφειλε να παρουσιάσει το τραγούδι του γραπτά, στίχους και παρτιτούρα, στην επιτροπή λογοκρισίας. Φυσικά οι περισσότεροι ρεμπέτες δεν ήξεραν νότες, οπότε κάποιος τους το 'γραφε. Η κομπίνα ήταν, πολύ απλά, να μη σημειώσουν τα μπεμόλια στην παρτιτούρα. Άπαξ και το κομμάτι εγκρινόταν προς γραμμοφώνηση, μπορούσε να παιχτεί και με κάργα μπεμόλια, ποιος νοιάζεται. (Κεφάλι στο χαντάκι…)

Πιθανόν, αλλά ο ορισμός του «νότες που δεν είναι σταθερές» δεν είναι παράλογος ή άσχετος. Για το αν είναι ο ακριβής, δεν ήμουν εκεί να ξέρω. Θα μπορούσε όμως να είναι.

Σωστά.


(Νίκος Πολίτης) #43

Δεν θυμάμαι ο Τσιτσάνης να περιγράφει, στην εκπομπή εκείνη, ότι απλά και μόνο έγραφαν τα κομμάτια χωρίς τα μπεμόλια, αυτό το βρίσκω δύσκολο. Θα το έπιανε ο Ψαρούδας. Όμως πράγματι, δεν είναι γνωστή ούτε μία περίπτωση όπου ένα π.χ. χιτζάζ ή σαμπά αναγκαστικά τραγουδήθηκε διατονικά επειδή στον έλεγχο της παρτιτούρας σβήσανε τις αλλοιώσεις που δημιουργούν το τριημιτόνιο. Ούτε για άλλους δρόμους που χρειάζονται έξτρα σημεία αλλοιώσεως, χρωματικούς ή διατονικούς, στον οπλισμό ή στο κείμενο, έχει εντοπιστεί τέτοια περίπτωση. Ειδικότερα για τις έλξεις, αυτές ούτως ή άλλως δεν σημειώνονται, απλά ο ερμηνευτής ξέρει που θα τραγουδήσει με έλξη, όπως επίσης ήξεραν όλοι πάρα πολύ καλά, τραγουδοποιοί και τραγουδιστές, αν ένα τραγούδι είναι χιτζάζ, χουσεϊνί, ουσάκ κλπ. και ανάλογα το τραγουδούσαν. Κανένας ερμηνευτής εκείνης της εποχής δεν είχε ανάγκη την παρτιτούρα για να τραγουδήσει σωστά. Φυσικά, εκείνοι που έγραφαν τις παρτιτούρες (κυρίως Παντελίδης και Παπάζογλου) δεν σημείωναν πάνω στο χαρτί “χιτζάζ είναι, προσοχή στο τριημιτόνιο παρακαλώ!”

Γενικότερα, όταν το καθεστώς ανταποκρίθηκε στην έκδηλα διάχυτη απαίτηση της αστικής τάξης της εποχής να περιοριστούν οι “αμανέδες”, όπως συλλήβδην προσδιορίζονταν από αυτήν όσα τραγούδια δεν ήταν “ευρωπαϊκά” ή καντάδες (παιγμένες από μαντολινάτα με τετραφωνία), καθιέρωσε τη λογοκρισία και στη μουσική και έβαλε τον “κύριο Ψαρούδα” επικεφαλής της σχετικής επιτροπής. Ο Ψαρούδας προσπάθησε να κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσε και το έκανε με επιτυχία: Κάλεσε έναν έναν προσωπικά στο γραφείο του όλους τους εμπλεκόμενους με το λαϊκό τραγούδι, τραγουδοποιούς, ερμηνευτές, στιχουργούς και τους “έτριξε τα δόντια”. Το αποτέλεσμα φαίνεται ξεκάθαρα στην αυτοβιογραφία του Μάρκου, να μην το επαναλαμβάνω ολόκληρο το απόσπασμα, η φράση “συμμορφώθηκα, ό,τι έλεγε ο Μεταξάς έπρεπε να γίνει” φτάνει. Και είναι χαρακτηριστικό ότι ποτέ δεν έγινε έλεγχος κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης, με παρουσία στο στούντιο μέλους της επιτροπής μουσικολογικού ελέγχου που θα πιστοποιούσε τη συμμόρφωση της ηχοληψίας με την εγκεκριμένη παρτιτούρα, για να δόσει μία γραπτή άδεια κυκλοφορίας του σχετικού δίσκου. Η αυτολογοκρισία δούλεψε θαυμάσια, με τις εξαιρέσεις βεβαίως των ελάχιστων που αρνήθηκαν να συμμορφωθούν με τις υποδείξεις του Ψαρούδα και, απλά, απεσύρθησαν (για να πεθάνουν ελάχιστα χρόνια αργότερα και οι δύο…).


#44

Ποια είναι η Ιωάννα Ψαρούδα-Μπενάκη; Μήπως εννοεί την Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη, πρώην πρόεδρο της Βουλής; Στο wiki γράφει ότι ο πατέρας της (Άννας) λεγόταν Ευάγγελος και ήταν υποναύαρχος.


(Νίκος Πολίτης) #45

Ε, ναι, ένα λάθος έκανε ο άνθρωπος. Κι εγώ Ά. Ψ. - Μπ. την θυμάμαι. Τώρα, αν ήταν κόρη ναυάρχου και όχι μουσικολόγου, αυτό δεν το έψαξα, ομολογώ, δεν με ενδιαφέρει. Αν ναι, τα λάθη γίνονται δύο.


#46

Aν δεν λέγεσαι Άννα Ψ.Μπ. και αν ο πατέρας σου δεν είναι ναύαρχος αλλά μουσικολόγος, τότε τίποτε δεν αποκλείει να είσαι η Ιωάννα Ψ.Μπ. και να μην είσαι πρώην πρόεδρος της Βουλής.


(Elias 1) #47

Χαιρομαι που οι αποψεις του Τσιτσανη περι λογοκρισιας συμφωνουν με τις δικες μου.
Δεν χαιρομαι που ο Θεοδωρακης ειρωνευοταν τον Στελαρα.


(xrats) #48

Μηπως και η γερμανικη κατοχη βοηθησε την ελληνικη οικονομια?
Αναρωτιέμαι πως γινεται η λογοκρισια της μουσικης (δηλ. απαγορευση της ελευθερης δημιουργιας) να εκανε καλο.
Μια πιθανη εξηγηση αυτης της αποψης ειναι οτι ο εχων αυτη την αποψη ευεργετηθηκε απο το γεγονος. Γενικοτερα η μουσικη οχι.


(Νίκος Σαρηγιάννης) #49

φίλε μου μην ασχολείσαι με τον ελιας, του αρέσει να τρολλάρει. δεν του απαντάει κανείς και τελειώνει εκεί η ιστορία.

πολύ σωστή αυτή η άποψη. και αργότερα ο τσιτσάνης με το ρεύμα πήγε, λαίκό παίξιμο, ενισχυτές και μεγάλα μαγαζιά.


#50

Το Ρεμπέτικο φόρουμ καταδικάζει τη λογοκρισία.

Απόψεις που δεν καταδικάζουν τη λογοκρισία δε γίνονται δεκτές και εφεξής θα διαγράφονται.


(Elias 1) #51

Φιλε μου ,η γερμανικη κατοχη δεν βοηθησε σε τιποτε και μονο κακο μας εκανε.
Απο κει και περα στα της μουσικης της εποχης εκεινης, οι λαικοι συνθετες συνεχισαν και επι λογοκρισιας να γραφουν και να τραγουδανε και μαλιστα βγηκαν πολυ καλα τραγουδια οπως βεβαια και στην προ λογοκρισιας εποχη.
Προσωπικη μου γνωμη ειναι οτι η λογοκρισια βαζει τον συνθετη-στιχουργο σε ενα τρυπακι ,να περασει τα μηνυματα του στις λαικες μαζες χωρις να γινεται αντιληπτος απο τις αρχες.
Πρακτικα κανεις δεν γνωριζει πως θα ηταν το λαικο τραγουδι εαν δεν υπηρχε λογοκρισια αλλα εαν παρατηρησουμε την σημερινη κατασταση στο λαικο τραγουδι που υπαρχει ελευθερια δημιουργιας ,μπορουμε ευκολα να υποθεσουμε οτι θα ειχε εκφυλιστει πολυ πριν.
Οποτε ναι,μπορει η λογοκρισια να μην αρεσει σε κανεναν δημιουργο αλλα λειτουργει και σαν ενα φρενο με αποτελεσμα την διατηρηση των ποιοτικων στοιχειων μεσα στην εξελιξη του τραγουδιου.

Μπορει καποιοι ρομαντικοι να ηθελαν ακομη να βγαινουν τραγουδια χασικλιδικα, των φυλακων και αμανεδες αλλα και χωρις λογοκρισια αυτα τα ειδη τραγουδιων θα εσβηναν ,θα τα εσβηνε ο ελληνικος λαος αφου στο συντριπτικο ποσοστο δεν τον εκφραζαν.
Ευχαριστω.

ΥΓ .Λιγα ροσα μην ασχολεισαι σε καθε ποστ μαζι μου

— Νέο μήνυμα προστέθηκε στις 15:14 ::: Το προηγούμενο μήνυμα δημοσιεύθηκε στις 15:10 —

Τα πολιτικα τερτιπια ,ειδικοτερα αυτα που περιεχουν φασιζουσες νοοτροπιες ,δεν πρεπει να εχουν θεση σε ενα φορουμ.
Το ποστ σου ειναι απαραδεκτο , γιατι απο την μια καταδικαζεις την λογοκρισια αλλα απο την αλλη την επιβαλλεις.


#52

:slight_smile: :slight_smile:

Δεν περίμενα να το πάρει κανείς τοις μετρητοίς. Σ’ την έφερα πάντως!